سردردهای میگرنی را بدون استفاده از دارو تسکین دهید

میگرن می‌تواند اثرات وسیع، منفی و همه‌جانبه‌ای بر زندگی افراد بگذارد. این اختلال مشابه طوفان یا سونامی عمل می‌کند و نه تنها سر را تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه بر کل بدن نیز سایه می‌اندازد. سازمان بهداشت جهانی، حملات میگرنی شدید را در زمره ۱۰ بیماری ناتوان‌کننده اصلی برشمرده است. لذا اگر شما از آن یک میلیارد نفری هستید که در سطح جهانی درگیر میگرن هستند، شاید بخواهید اقداماتی جدی برای متوقف کردن احساس ضربان و تپش در سر، سرگیجه، استفراغ و تاری دید ناشی از این حالت انجام دهید.

مناسب‌ترین دوره درمان می‌تواند با پزشک صورت گیرد و به احتمال زیاد شامل استفاده از داروها و تغییرات در شیوه زندگی، نظیر اصلاح رژیم غذایی به عنوان اولین مرحله پیشگیری خواهد بود. در کنار این درمان‌ها، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نیز می‌تواند به شما در کنترل میگرن یاری رساند. چه از یک اپلیکیشن ردیابی برای نظارت مستمر بر علائم استفاده کنید، چه از ابزاری که با جریان‌های الکتریکی یا مغناطیسی به تعدیل سیگنال‌های درد می‌پردازد و یا حتی دستگاهی مانند واقعیت مجازی که به مسدود کردن پیام‌های درد کمک می‌کند، به هر حال گزینه‌ای در لیست فناوری‌ها موجود است که می‌تواند یاری‌گر شما باشد. در ادامه، به بررسی کارآمدترین تکنولوژی‌ها برای تسکین میگرن پرداخته‌ایم.

آنچه باید درباره‌ی اپلیکیشن‌های ردیابی میگرن بدانید

دکتر ژاکلین روزنکاتر دووال (Jaclyn Rosencutter Duvall)، متخصص مغز و اعصاب و عضو هیئت مدیره بنیاد ملی سردرد و پزشک متخصص سردرد در اوکلاهاما، بیان می‌کند که میگرن تنها یک سردرد نیست. وی اذعان می‌دارد که در حالی که مرحله ایجاد سردرد، تصور اولیه ما از “میگرن” را شکل می‌دهد، این اختلال در واقع شامل چهار مرحله می‌باشد. ردیابی علائم از طریق اپلیکیشن می‌تواند به شناسایی مراحل و زمان شروع حملات میگرنی کمک کند. او همچنین تصریح می‌کند که پیگیری علائم حائز اهمیت است، زیرا برخی از داروها می‌توانند در آغاز حمله بهترین تأثیر را داشته باشند، و اگر علائم هشداردهنده را بشناسید، ممکن است بتوانید میگرن را قبل از آغاز درد درمان کنید.

شناسایی محرک‌های ایجاد درد با اپلیکیشن‌ها

اپلیکیشن‌های ردیابی میگرن نظیر «Migraine Buddy» به کاربران کمک می‌کنند تا زمان آغاز میگرن، مدت آن، شدت، علائم همراه مانند تهوع، استفراغ، سرگیجه، حساسیت به نور و صدا، مشکلات گفتاری و همچنین سطوح استرس، الگوهای خواب و روش‌های درمانی خود را ثبت کنند. با مرور گزارش‌ها در طول زمان، افراد به احتمال زیاد می‌توانند محرک‌های ممکن نظیر غذاها، الکل، هورمون‌ها یا تغییرات اقلیمی را شناسایی کنند. برخی از این برنامه‌ها حتی می‌توانند با شرایط جوی محلی هماهنگ شوند. دکتر دووال می‌افزاید که به دلیل توانایی فناوری در جمع‌آوری داده‌ها و ردیابی میگرن در طول ماه‌ها یا سال‌ها، الگوها به راحتی قابل شناسایی خواهند بود.

ردیابی داروها با اپلیکیشن‌ها سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو می‌تواند زمانی رخ دهد که برخی داروهای میگرن به مدت ۱۰ روز یا بیشتر در یک ماه، برای دوره‌ای سه ماهه یا بیشتر مصرف شوند.

زمانی که حملات میگرنی آغاز می‌شوند و شما راهی برای تسکین پیدا نمی‌کنید، وسوسه می‌شوید که به طور مداوم قرص مصرف کنید. ثبت گزارش از حملات و داروهای مصرفی، اطلاعات مفیدی را برای پزشک شما فراهم می‌آورد که امکان ارزیابی تعداد دفعات مصرف دارو را به او می‌دهد. این گزارش می‌تواند به تغییر استراتژی درمان کمک کند یا از سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو پیشگیری نماید.

کایلی پترارکا (Kylie Petrarca)، مدیر برنامه‌ انجمن اختلالات میگرن، توضیح می‌دهد که سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو زمانی اتفاق می‌افتد که برخی داروهای میگرن بیش از ۱۰ روز در ماه، به مدت سه ماه یا بیشتر مصرف شوند. پترارکا می‌افزاید که یک ردیاب می‌تواند به شما کمک کرده تا مشخص کنید که آیا مصرف داروهای پیشگیرانه ضروری است یا خیر.

تسکین درد از طریق دستگاه‌های تحریک عصبی

تحقیقات نشان داده است که درمان‌های پیشگیرانه برای ۳۸ درصد از بیماران مبتلا به میگرن مفید است، به خصوص برای کسانی که، علی‌رغم دریافت درمان، حملاتی را تجربه می‌کنند که بر زندگی روزمره آنان تأثیر می‌گذارد و همچنین بیمارانی که نیاز به مصرف مکرر داروهای بی‌نتیجه دارند. اما پیشگیری همیشه به معنای مصرف یک قرص دیگر نیست.

دستگاه‌های مدولاسیون عصبی یا تعدیل عصبی (Neuromodulation) از جریان‌های الکتریکی یا مغناطیسی برای تغییر فعالیت عصبی به منظور بهبود میگرن استفاده می‌کنند.

پترارکا اشاره دارد که پنج دستگاه تعدیل‌کننده عصبی وجود دارد که از سوی سازمان غذا و داروی ایالات متحده برای درمان میگرن حاد یا پیشگیری از حملات تأیید شده‌اند. این فناوری‌ها عوارض جانبی نسبتاً کمی دارند و برخی از دستگاه‌ها حتی برای کودکان نیز قابل استفاده هستند.

در ادامه، نگاهی به برخی از مؤثرترین دستگاه‌های تحریک عصبی خواهیم داشت.

Cefaly

این دستگاه عصب ساب اُربیتال بیمار را تحریک می‌کند که در سمت کنار سر تا پیشانی و بالای چشم قرار دارد. برای جلوگیری از حمله، لازم است روزانه به مدت ۲۰ دقیقه و برای درمان حمله حاد، تا یک ساعت یک سربند را استفاده کنید. بر اساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۹، بیمارانی که از Cefaly بهره‌برداری می‌کردند، کاهش در تعداد بروز سردردهای بیش از سه روز در ماه را تجربه کردند.

Relivion

این دستگاه بر اعصاب سه قلو که سیگنال‌های درد را از صورت به مغز منتقل می‌کند تأثیر می‌گذارد و همچنین بر عصب پس سری که در قسمت عقب سر قرار دارد، اثر می‌گذارد. در تجربیات بالینی، افرادی که از این دستگاه استفاده کرده بودند شاهدکاهش سردرد بودند. نیاز است این دستگاه را بر روی پیشانی قرار داده و با یک اپلیکیشن متصل شود که داده‌ها را به گوشی هوشمند منتقل کند.

GammaCore

این دستگاه با تحریک ملایم عصب واگ که بین مغز و شکم ارتباط برقرار می‌کند، عمل می‌کند. تحریک این عصب می‌تواند از وقوع حمله جلوگیری کند و به تسکین درد پس از شروع آن کمک نماید. برای پیشگیری، باید آن را به مدت دو دقیقه، سه بار در روز در کنار گردن نگه دارید.

Nerivio

این دستگاه به شکل میله‌ای است که به دور بالای بازو پیچیده می‌شود و اعصابی را تحریک می‌کند که می‌توانند به بروز حملات میگرنی منجر شوند. کاربر می‌تواند شدت پالس الکتریکی را از طریق ایپلیکیشن بر روی گوشی هوشمند خود تنظیم کند. در یک مطالعه بر روی بیش از ۲۳ هزار شرکت‌کننده، محققان متوجه شدند که ۵۰ درصد از بیماران کاهش درد را تجربه کرده و نزدیک به ۲۳ درصد از آن‌ها از احساس درد کامل رهایی یافته بودند.

تجربه درمان با نور سبز

تحقیقات نشان می‌دهد که بیش از ۸۰ درصد حملات میگرنی با حساسیت به نور و تشدید آن همراه هستند. با این حال، استفاده از نور سبز درمانی، یا به‌طور خاص‌تر، نوار باریک نور، می‌تواند حساسیت به نور و همچنین شدت سردرد را کاهش دهد و حتی به بهبود کیفیت خواب کمک کند.

پترارکا که خود با میگرن مزمن دست و پنجه نرم می‌کند، از یک اپلیکیشن نور سبز در حین کار با رایانه استفاده می‌کند. اپلیکیشن‌های نظیر «Healing Light» و «Feel Better» صفحه‌نمایش رایانه کاربر را به رنگ سبز درآورده و قابلیت تنظیم شدت نور را نیز دارد.

استراحت با بیوفیدبک

دکتر دووال بیان می‌کند که بیوفیدبک، به عنوان یک روش درمانی که در آن فرد مبتلا به میگرن می‌آموزد تا سیستم عصبی خود را بهبود بخشد، می‌تواند تأثیرات مثبت زیادی در درمان علائم میگرن داشته باشد. تحقیقات نشان داده است که بیش از ۸۰ درصد حملات میگرنی با حساسیت به نور ارتباط دارند و این حساسیت می‌تواند تشدیدکننده باشد.

این روش معمولاً تحت نظر یک متخصص سلامت روان انجام می‌شود. بیوفیدبک شامل نصب الکترودهایی بر روی پیشانی و گردن برای نظارت بر تنش‌های عضلانی می‌شود. با افزایش تنش، درمانگر شما را به آرام‌سازی و کنترل فشار خون و استرس راهنمایی خواهد کرد. این تکنیک به رغم این که برای همه بیماران میگرنی موثر نیست، اما به دلیل عدم عوارض جانبی، امتحان آن بلامنع است.

فرایند بیوفیدبک چگونه کار می‌کند؟

بنیاد میگرن آمریکا (AMF) گزارش کرده که بیوفیدبک می‌تواند در درمان سردردهای میگرنی مؤثر واقع گردد. به نقل از این بنیاد، هنگامی که این روش در کنار روش‌های آرام‌سازی به کار رود، می‌تواند فرکانس و شدت سردردها را بین ۴۵ تا ۶۰ درصد کاهش دهد. دکتر دووال تأکید می‌کند که این تکنیک به فرد کمک می‌کند تا عملکردهای بدنی نظیر ضربان قلب، تنفس و دمای بدن را با استفاده از حسگرها کنترل کند تا در صورت بروز تغییر، هشداری دریافت کند. با کمک بیوفیدبک، شما می‌توانید یاد بگیرید که چگونه به‌طور آگاهانه پاسخ بدنی خود، شامل واکنش به درد را تغییر دهید.

قابل ذکر است که با آموزش‌های مربوطه، شما می‌توانید بیوفیدبک حرارتی را در خانه به منظور تسکین سردرد خود امتحان کنید.

برای این کار، لازم است که در ابتدا تمرین آرام‌سازی ساده‌ای انجام دهید و سپس دمای دست خود را با حرارت‌سنجی که به انگشت اشاره شما متصل می‌شود اندازه‌گیری نمایید. زمانی که دمای پوست دست‌ها افزایش یابد، خون از سر دور شده و می‌تواند به کاهش درد کمک نماید.

درمان با ارتعاش

این روش که به تحریک نوسانات جنبشی (Kinetic Oscillation Stimulation) معروف است، می‌تواند به طرز قابل توجهی هم شدت درد را کاهش دهد و هم تعداد حملات سردرد میگرنی را پایین بیاورد. دستگاه‌های دارای ویبره برای این نوع درمان بیشتر به عنوان سربند یا ماسک عرضه می‌شوند.

استفاده از واقعیت مجازی برای کاهش سردرد

شاید با دستگاه‌های واقعیت مجازی آشنایی داشته باشید. کاربر با نگاه کردن به یک نمایشگر روی سر، به دنیایی سه‌بعدی و بسیار واقعی منتقل می‌شود. پترارکا بیان می‌کند که در حال حاضر محققان بررسی می‌کنند که آیا واقعیت مجازی می‌تواند به عنوان یک روش درمانی برای سردردهای میگرنی مورد استفاده قرار گیرد یا نه. بر اساس تحقیقات انجام شده، تجربه واقعیت مجازی ممکن است به تغییر نحوه ثبت فیزیکی درد در مغز کمک کند. هرچند این فناوری نمی‌تواند کاملاً جایگزین درمان‌های مرسوم شود، اما احتمالاً می‌تواند به عنوان مکملی مؤثر عمل نماید.

اگر شما به میگرن مبتلا هستید یا اطرافیانتان از این اختلال رنج می‌برند، می‌توانید امیدوار باشید که با پیشرفت‌های فناوری در کنار علمی پزشکی شاهد توسعه درمان‌های متعددی برای پیشگیری، مقابله و حتی درمان میگرن باشیم؛ و شاید روزی برسد که چنین سردردهایی دیگر هیچ انسانی را آزار ندهد.