رایج‌ترین اختلالات گوارشی در کشور و لزوم انجام غربالگری برای سرطان روده بزرگ

، دکتر امیر صادقی ضمن اشاره به این که بیماری‌های مربوط به دستگاه گوارش از جمله مشکلات نسبتاً شایع در جامعه هستند، تصریح کرد: شیوع این دست بیماری‌ها در ایران و در سطح جهانی رو به افزایش است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با تاکید بر این که شیوه زندگی یکی از علل اصلی افزایش بروز بیماری‌های گوارشی به شمار می‌رود، خاطرنشان کرد: عدم تحرک، عادت‌های غذایی نادرست و افزایش میزان چاقی از جمله عواملی هستند که به تشدید این بیماری‌ها کمک می‌کنند.

بیماری‌های گوارشی رایج

صادقی با اشاره به بروز برخی از بیماری‌های گوارشی که بسیار رایج هستند، توضیح داد: کبد چرب و عفونت هلیکوباکتر پیلوری در معده، ۴۰ تا ۵۰ درصد از جمعیت کشور را درگیر کرده است.

او ادامه داد: بیماری رفلاکس معده نیز به نسبت شایع بوده و حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد افراد کشور به آن مبتلا هستند، همچنین ۱۵ درصد از جمعیت سنگ‌های صفراوی دارند.

صادقی با اشاره به یبوست به‌ویژه در زنان به عنوان یکی دیگر از بیماری‌های پرشیوع در دستگاه گوارش، افزود: بیش از ۲۰ درصد افراد جامعه با یبوست مزمن مواجه هستند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی همچنین در خصوص سرطان‌های رایج گوارشی و کبدی اظهار داشت: به دلیل افزایش سن جمعیت و عوامل خطر مختلف، متاسفانه میزان این بیماری‌ها در حال افزایش است. توجه به سلامت دستگاه گوارش بسیار حیاتی است؛ چرا که از میان هفت سرطان شایع در بدن، چهار مورد آن مربوط به سرطان‌های دستگاه گوارش می‌باشند.

او افزود: در میان هفت سرطان رایج که منجر به مرگ‌ومیر می‌شوند، پنج مورد آنها مرتبط با سرطان‌های گوارشی بوده و می‌توان به سرطان معده، روده بزرگ، مری، پانکراس و کبد اشاره کرد.

اهمیت غربالگری سرطان روده بزرگ

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به اینکه پولیپ‌های روده از نوع ضایعات پیش‌سرطانی هستند و در افراد بالای ۵۰ سال شیوعی به میزان ۲۵ درصد دارند، گفت: اگر جامعه هدف تحت برنامه‌های غربالگری قرار نگیرند، از هر ۲۰ نفر، یک نفر به سرطان روده بزرگ مبتلا خواهد شد؛ ضمن این که موارد ابتلا به سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال در حال افزایش است و این خود زنگ خطری برای جامعه به حساب می‌آید. پیشتر، از هر ۱۰ مبتلا به سرطان روده بزرگ، یک نفر کمتر از ۵۰ سال داشت، ولی اکنون این آمار به یک در پنج نفر تغییر یافته است.

فوق تخصص گوارش و بیماری‌های کبدی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اشاره‌ای به نشانه‌های بیماری‌های گوارشی نمود و بیان کرد: مثال مشهوری که در مورد این بیماری‌ها وجود دارد، تشبیه به کوه یخ است، زیرا تنها بخش کوچکی از کوه یخ که در بالای آب است، قابل دیدن است و بخش عمده آن که زیر آب قرار دارد، قابل مشاهده نیست.

ناآگاهی ۹۸ درصدی مبتلایان به کبد چرب از بیماری خود

صادقی با بیان این که اکثر بیماری‌های گوارشی علائم واضح و مشخصی ندارند، اذعان داشت: این بیماری‌ها غالباً به عنوان بیماری‌های بدون علامت شناخته می‌شوند. به طور مثال، بیشتر افرادی که به کبد چرب مبتلا هستند، از وضع خود بی‌خبرند، زیرا این بیماری علائم مشهودی ندارد، در حالی که مبتلایان به عفونت‌های هلیکوباکتر پیلوری و زخم‌های گوارشی تا زمانی که با عوارضی همچون خونریزی و انسداد مواجه نشوند یا در مراحل پیشرفته به سرطان مبتلا نشوند، بی‌علامت خواهند ماند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: بیشتر مبتلایان به بیماری سلیاک نیز فاقد علائم بالینی هستند.

او ادامه داد: در صورت عدم غربالگری و تشخیص به‌موقع این بیماری‌ها، ممکن است مراحل آخر بیماری به درمانی پیچیده یا غیرممکن منجر شود.

صادقی بر اهمیت برنامه‌های تشخیص زودهنگام و غربالگری تاکید کرد و خاطرنشان ساخت: عمده سرطان‌های مرتبط با دستگاه گوارش تا زمانی که علائمی ندارند، شناسایی نمی‌شوند و وقتی علامت‌دار می‌شوند، اقدامات درمانی آنچنان اثرگذار و کافی نخواهد بود.

سن غربالگری سرطان روده بزرگ

این عضو هیئت علمی دانشگاه تاکید کرد: افرادی در محدوده سنی ۴۵ تا ۷۵ سال باید به طور منظم تحت غربالگری روده بزرگ قرار گیرند، که این غربالگری ممکن است به صورت تست‌های مدفوع یا کولونوسکوپی هر ۱۰ سال یکبار انجام شود. به طور مثال، فردی که هیچ نشانه بالینی ندارد، باید از سن ۴۵ تا ۷۵ سال حتماً تحت برنامه غربالگری روده بزرگ قرار بگیرد.

او همچنین به افرادی که سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ دارند هشدار داد که سن غربالگری در این افراد باید ۱۰ سال زودتر از سایرین آغاز شود و فواصل غربالگری نیز برای این گروه کاهش پیدا می‌کند. عموماً افرادی که پیش از این تحت غربالگری روده بزرگ قرار گرفته‌اند، باید از کولونوسکوپی استفاده کرده و تنها به تست‌های مدفوع اکتفا نکنند. این افراد باید هر پنج سال یکبار تحت برنامه‌های غربالگری قرار گیرند.

دومین سرطان شایع و قابل پیشگیری، سرطان معده است که این عضو هیئت علمی دانشگاه به آن اشاره نمود و گفت: عفونت هلیکوباکتر پیلوری، عامل اصلی سرطان معده به شمار می‌آید و در کشورهایی که شیوع این سرطان بیشتر است، از جمله ایران، افراد باید تحت غربالگری قرار گیرند.

مبتلایان به دیابت و چربی خون نیازمند بررسی کبد چرب

او با اشاره به اینکه سرطان کبد یکی دیگر از بیماری‌های شایع در سیستم گوارشی است، افزود: در برخی گروه‌ها، باید بررسی این بیماری در اولویت قرار گیرد. به عنوان مثال، افراد با شاخص توده بدنی (BMI) بالای ۲۵، یا دور کمر مردان بیش از ۱۰۰ سانت و در زنان بیش از ۹۰ سانت باید تحت غربالگری کبد چرب قرار گیرند، همچنین افرادی که به دیابت، فشار خون بالا و چربی خون بالا دچار هستند، نیز باید به لحاظ ابتلا به کبد چرب مورد بررسی قرار گیرند.

فوق تخصص گوارش و بیماری‌های کبدی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تصریح کرد که امروزه یکی از شایع‌ترین علل سرطان کبد، کبد چرب به شمار می‌رود و بیماری هپاتیت B نیز یکی از معضلات امروزی کشور است و افراد باید به طور مرتب تحت نظارت و غربالگری قرار گیرند.

او همچنین به شیوه‌های پیشگیری از بیماری‌های گوارشی اشاره و اشاره کرد: رعایت سبک زندگی سالم، انجام تمرینات ورزشی منظم به مدت ۱۵۰ تا ۲۰۰ دقیقه در هفته، رعایت رژیم غذایی مناسب و دوری از اضافه وزن و پرهیز از مصرف سیگار و الکل، از نکات ضروری به شمار می‌روند.

به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، او تاکید کرد که مصرف سالم و ایمن الکل به هیچ وجه وجود ندارد و بهترین مقدار مصرف الکل باید صفر گرم در روز باشد و در کنار آن، باید برنامه‌های غربالگری و تشخیص زودهنگام را در نظر گرفت.