متخصصان نسبت به ظهور یک سویه جدید و خطرناک از بیماری «ام پاکس» که پیشتر به نام آبله میمونی شناخته میشد، در آفریقا هشدار دادهاند.
طبق گزارشی از ایسنا، کارشناسان بیان میکنند که این بیماری که بهطور uncontrolled در حال گسترش است، میتواند تهدیدی جدی برای صدها هزار نفر محسوب شود، چرا که نهادهای بهداشتی و کارشناسها هماکنون از منابع مناسب برای کنترل این سویه و جلوگیری از انتشار آن برخوردار نیستند.
آبله میمونی یک عفونت ویروسی نادر بهشمار میآید که بیشتر در مناطق دورافتاده مرکز و غرب قاره آفریقا شیوع پیدا کرده است. در حالی که این بیماری ابتدا در میمونها شناسایی شد، انتقال آن بین انسانها بهراحتی صورت نمیگیرد، اما میتواند از طریق تماس فیزیکی نزدیک منتقل شود.
علائم این بیماری شامل تب شدید، درد و جوشهای پوستی است که بعداً به تاول تبدیل میشوند. بهطور معمول، علائم این بیماری خفیف بوده و برای اکثر افراد در مدت زمان دو تا چهار هفته بهبود پیدا میکند.
جمهوری دموکراتیک کنگو و کشورهای همجوار هنوز تحت تأثیر شیوع ویرانگر این بیماری در سالهای ۲۰۲۲-۲۳، که تقریباً ۱۰۰ هزار نفر را مبتلا کرد و سبب بروز تب شدید، علائم مشابه آنفلوآنزا و بثورات دردناک شد، به سر میبرند.
با این حال، کارشناسان به این نکته تأکید دارند که هنوز اقدامات مناسبی برای جلوگیری از وقوع مجدد این شیوع همهگیر انجام نشده است. اکنون، نوع کشندهتری از این بیماری در حال گسترش است و نرخ مرگ و میر گزارش شده در کودکان به ۱۰ درصد رسیده است، در حالی که عدم توانایی مقامات در کنترل شیوع آن، تهدید بیشتری برای جمعیت و افراد بیشتری به وجود آورده است.
متخصصان هشدار میدهند که سویه جدید «Clade Ib» این بیماری قبلاً مرزهای جمهوری دموکراتیک کنگو را عبور کرده و در هفتههای اخیر موجب فوت دهها نفر در میان کشورهای بوروندی، آفریقای جنوبی و جمهوری دموکراتیک کنگو شده است.
سرویس سلامت ملی انگلیس از مسافرانی که به غرب آفریقا سفر کرده و علائم بیماری را نشان میدهند، درخواست کرده است که به سرعت کمکهای پزشکی دریافت کنند، در حالی که نگرانیها درباره آمادگی کشورها برای شناسایی و درمان بیماری قبل از گسترش آن در حال افزایش است.
ام پاکس معمولاً در مناطق مرکزی و شرقی آفریقا مشاهده میشود و از اوایل دهه ۱۹۷۰ تاکنون مردم را تحت تأثیر قرار داده است. در حالی که اکنون واکسنی برای این بیماری موجود است، اما جذب آن در کشورهایی که فاقد منابع و زیرساختهای لازم برای اجرای یک برنامه منسجم هستند، بسیار کند است.
در طول شیوع جهانی این بیماری در سال ۲۰۲۲، تقریباً ۱۰۰ هزار نفر به این عفونت مبتلا شدند که عمدتاً ناشی از نسخه ویروسی «Clade IIb» بود.
به گزارش «دیلی میل»، ایالات متحده در حین شیوع این بیماری ۳۲ هزار و ۶۳ مورد ابتلا به ام پاکس را با ۵۸ مورد مرگ و میر ثبت کرده است.
اکنون، کارشناسانی که بهدقت روندهای اخیر را تجزیه و تحلیل میکنند، هشدار میدهند که یک نوع کشندهتر این بیماری تمایل برای گسترش را با نرخ مرگ و میر پنج درصد در بزرگسالان و ۱۰ درصد در کودکان نشان میدهد.
بر اساس گزارشی از اکونومیست، در حالی که نوع سال ۲۰۲۲ عمدتاً از طریق رابطه جنسی بین مردان منتقل میشد، به نظر میرسد نوع Clade Ib از طریق هر گونه تماس فیزیکی گسترش یابد.
مقامات جمهوری دموکراتیک کنگو در ماه ژوئن با ناامیدی واکسنهای ام پاکس را برای کنترل این شیوع تأیید کردند.
متخصصان اعلام کردهاند که این بیماری در حال حاضر به مناطقی گسترش مییابد که بهطور تاریخی بومی نبوده است و نگرانی از تکرار شیوع مرگبار سال ۲۰۲۲ بهوجود آمده است.
جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) با ۱۱ هزار مورد گزارش شده ابتلا به این بیماری در سال جاری و بدون نشانهای از کاهش در روند ابتلا، تحت مراقبت و توجه قرار دارد.
دو سویه از ام پاکس هماکنون در حال گردش هستند. یکی با علائم حادتر و میزان مرگ و میر تا ۱۰ درصد و دیگری که مسئول شیوع بیماری در سال ۲۰۲۲ بوده، کمتر کشنده است اما پیشتر توانسته است در خارج از آفریقا گسترش یابد.
در عین حال، پروفسور «دیوید هیمن» از دانشکده بهداشت و پزشکی استوایی لندن تأکید کرده است که ام پاکس بهزودی ممکن است جایگاه اپیدمیولوژیک بهجامانده از آبله را پر کند و این واکسن دیگر بهطور مؤثر در پیشگیری از موارد آن کارساز نیست.
وی توضیح داده است که انتقال از فردی به فرد دیگر در حال حاضر در حال وقوع است و اگر افرادی که به بیماری مبتلا شدهاند به کشورهای دیگر سفر کنند، احتمال شیوع بیماری از فرد به فرد دیگر بهوجود میآید.
به گفته این متخصص، با توجه به اینکه تصور میشود میزان مرگ و میر این عفونت ۱۰ درصد است و در افرادی که با ویروس HIV زندگی میکنند این رقم بالاتر میرود، خطر عوارض جدی بالاست. اگرچه جهان برای رویارویی با شیوع ام پاکس در خارج از آفریقا در حال آماده شدن است، اما وضعیت در آفریقا هنوز نادیده گرفته میشود و جان بسیاری از افراد در جمهوری دموکراتیک کنگو در خطر است.
علاوه بر این، «برایان لابوس»، استادیار گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی دانشگاه نوادا لاس وگاس، اشاره کرده است که در کنترل این شیوع چندین چالش وجود دارد.
او افزوده است: ما افزایش شیوع این بیماری را در اردوگاههای آوارگان که تراکم بالای جمعیت خطر انتشار عفونتها را افزایش میدهد، مشاهده میکنیم.
او نیز تأکید کرده که این ویروس تغییراتی کرده و اکنون بهراحتی بین انسانها گسترش مییابد. همچنین کمبود و عدم دسترسی به واکسنها نیز یک مشکل دیگر محسوب میشود.
زمانی که این مشکلات را به چالشهای معمول کنترل بیماری در مناطق دورافتاده و بینهایت کممنبع اضافه میکنید، کنترل شیوع بیماری تبدیل به کاری بسیار دشوار میشود.
به گزارشها، کودکان قربانیان اصلی این بیماری در جمهوری دموکراتیک کنگو بودهاند و ۶۷ درصد موارد ابتلا و ۷۸ درصد از مرگ و میرهای ثبت شده را تشکیل میدهند.
متخصصان خاطر نشان میکنند که سویه Ib به دلیل پتانسیل گسترش جهانیاش بسیار قابل توجه است.
این سویه جدید میتواند از طریق تماس با حیوانات آلوده، مصرف گوشت آلوده و روابط غیرجنسی بین افراد منتقل شود.
مبتلایان به سویه جدید و خطرناکتر با بثورات پوستی مواجه شدهاند و بیش از نیمی از آنها دچار تب و/یا غدد لنفاوی متورم بوده و «اکثریت قریب به اتفاق» نیز دچار ضایعات در ناحیه تولیدمثل شدهاند.
با این حال، افزایش موارد ابتلا بدون علامت موجب افزایش نگرانیها شده است چرا که این بیماری میتواند بدون کنترل و بدون ابزار لازم برای شناسایی و قرنطینه ناقلین، مرزها را عبور کند.
تشخیص این موارد در آزمایشگاه با چالشهای بیشتری روبهرو بوده بهطوری که روشهای آزمایش غیرقابل اعتماد مانع از مهار شیوع بیماری میشود.
سرویس سلامت ملی انگلیس اکنون از افرادی که در سه ماه گذشته به غرب آفریقا سفر کرده و علائم مرتبط را نشان میدهند، میخواهد به دلیل نگرانی از انتشار ویروس، فوراً به پزشک مراجعه کنند.
افزایش موارد مبتلا به ام پاکس در سال ۲۰۲۲ در اروپا و ایالات متحده و خارج از مناطق بومی این بیماری، سازمان جهانی بهداشت را وادار کرد تا در ژوئیه ۲۰۲۲ وضعیت اضطراری بهداشتی بر اساس نگرانیهای بینالمللی اعلام کند؛ این هشدار بالاترین سطح زنگ خطری است که میتوان به صدا درآورد. با این حال، این هشدار در ماه مه ۲۰۲۳ به پایان رسید، اما سازمان جهانی بهداشت به مردم توصیه کرد که همچنان مراقب باشند.