استان اصفهان دارای ۲۸ شهرستان بوده و وسعتی برابر با ۱۰.۷ میلیون هکتار را شامل میشود. از این مساحت، بیش از ۹۰ درصد که معادل تقریباً ۹.۸ میلیون هکتار است، به عرصههای منابع طبیعی و ملی تعلق دارد. در این میان، حدود ۴۰۳ هزار هکتار به جنگل (معادل چهار درصد)، شش میلیون هکتار به مرتع (معادل ۶۴ درصد) و سه میلیون هکتار به بیابان (معادل ۳۲ درصد) اختصاص یافته است.
بابک حقیقی، رئیس اداره جنگلکاری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان، در مصاحبهای با ایسنا به مناسبت هفته منابع طبیعی و روز درختکاری، اعلام کرد: این استان دارای وسعتی برابر با ۱۰.۷ میلیون هکتار است که بیش از ۹۰ درصد آن، معادل ۹.۸ میلیون هکتار را عرصههای منابع طبیعی و ملی شامل میشود. همچنین حدود ۴۰۳ هزار هکتار جنگل، ۶ میلیون هکتار مرتع و سه میلیون هکتار بیابان در این ناحیه وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد که در ۱۱ ماه اول سال جاری، چهار میلیون و ۳۷۵ هزار اصله نهال توسط بخشهای دولتی و خصوصی در استان اصفهان تولید شده است. جنگلهای استان عمدتاً در دو شهرستان فریدونشهر با ۴۰ هزار هکتار و سمیرم با ۲۵ هزار هکتار واقع شده و سرانه جنگل در این منطقه کمتر از ۰.۱ هکتار است، لیکن با وجود وسعت کم، تنوع گونهای غنی (شامل ۳۵ گونه درختی و درختچهای) را داراست.
رئیس اداره جنگلکاری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان به این نکته اشاره کرد که این استان در تقسیمبندی نواحی رویشی به دو ناحیه زاگرسی و ایران تورانی تقسیم میشود. ناحیه زاگرسی بخش غربی و جنوبی استان را دربر میگیرد و بقیه مناطق جزو ناحیه ایرانی تورانی محسوب میشوند.
برنامههای خاصی برای توزیع و کاشت نهال به شکل همزمان با روز درختکاری آغاز خواهد شد.
وی همچنین از آمادگی دو میلیون و ۵۰۴ هزار اصله نهال از آمار مذکور در بخش دولتی و بیش از یک میلیون و ۸۷۱ هزار اصله در بخش خصوصی خبر داد. گونههای فضای سبز شامل سنجد، ارغوان، اقاقیا، عرعر، کاج، سرو و زیتون تلخ توسط بخش دولتی و بادام اسکوپاریا، صنوبر، اکالیپتوس و تعدادی از درختان میوه نیز از سوی بخش خصوصی تولید شدهاند.
حقیقی اظهار داشت که در هفته منابع طبیعی و همزمان با روز درختکاری این سال و بهطور کلی در اسفندماه، پروژه گسترده تولید نهال اجرا خواهد شد. او اشاره کرد که برنامه مشخصی برای توزیع و کاشت نهال همزمان با روز درختکاری امسال وجود دارد تا بتوانیم بر میزان فضای سبز استان بیفزاییم. با توجه به کمبود آب در استان، تلاش کردهایم از گونههای مقاوم به خشکی بهرهگیری کنیم تا در رویارویی با بارشهای ناکافی، مشکلات کمتری برای این پوشش گیاهی ایجاد گردد.
بیش از ۹۵ درصد از کشفیات چوب قاچاق از استانهای مجاور به اصفهان انتقال مییابند.
داریوش سعیدی، معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان، نیز با بیان این که در ۱۱ ماه از سال جاری، ۱۰۶ تن چوب و زغال قاچاق توسط یگان حفاظت منابع طبیعی استان کشف و ضبط گردیده است، افزود: کشفیات این یگان شامل ۸۸ تن چوب و ۱۸ تن زغال بوده است. بیش از ۹۵ درصد از کشفیات چوب قاچاق از استانهای همسایه به اصفهان منتقل میشوند که عمدتاً از چوب بلوط تشکیل شده و حدود ۵ درصد از مجموع کشفیات مربوط به چوب درختان تاغ و کویری استان میباشد که به دست سوداگران طبیعت قطع میشوند.
وی همچنین اعلام کرد که امسال ۴۲ پرونده تخلف مرتبط با قاچاق چوب، زغال و قطع درختان در مراجع قضائی بررسی و تشکیل شده است و توضیح داد: آمار تخلفات در عرصههای منابع طبیعی مانند تخریب، تصرف، قطع درختان و قاچاق چوب در سال جاری نسبت به سال گذشته کاهشی را نشان میدهد.
۱۸۰۰ هکتار از اراضی منابع طبیعی استان رفع تصرف شده است.
معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان تأکید کرد که در ۱۱ ماه سال ۱۴۰۲، تعداد ۴۹۷ فقره پرونده در خصوص تخریب و تصرف در حدود ۲۴۰۰ هکتار از اراضی ملی و عرصههای منابع طبیعی استان اصفهان تشکیل گردیده است. در همین مدت زمان در سال گذشته، ۶۳۶ فقره پرونده در سطح ۳۱۰۰ هکتار تشکیل شده بود که نشاندهنده کاهش ۲۰ درصدی تخلفات تخریب و تصرف در عرصههای طبیعی در این سال نسبت به سال قبلی است.
وی با اشاره به اجرای حدود ۱۰۵ فقره حکم طبق تبصره یک ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهرهبرداری، گفت: این ماده قانونی به مأموران یگان حفاظت منابع طبیعی امکان میدهد که از عرصههای طبیعی رفع تصرف کنند و بر این اساس، حدود ۷۵ هکتار از اراضی آزادسازی شده است. همچنین در ۱۱ ماه امسال، ۲۸۶ فقره پرونده به مرحله صدور و اجرای حکم رسیده و تا کنون ۱۸۰۰ هکتار از عرصههای منابع طبیعی استان رفع تصرف گردیده است.
تنها ۱۳ درصد از اعتبار منابع طبیعی استان محقق شده است.
حسین یاری، معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان، با اعلام این که اعتبارات ملی مصوب برای پروژههای آبخیزداری استان در سال ۱۴۰۲ حدود ۵۰ میلیارد تومان بوده است، افزود: اما به نظر نمیرسد در ماه پایانی سال تنها ۱۳ درصد از اعتبارات مربوطه محقق گردیده باشد. به عبارت دیگر، از میان ۵۰ میلیارد تومان اعتبار مصوب، ۶.۳ میلیارد تومان به صورت اسناد به منابع طبیعی استان ابلاغ شده است.
وی ادامه داد: علیرغم کمبود بودجه، برای تعداد ۱۱ پروژه ملی، قراردادهایی به مبلغ تقریبی ۲۴ میلیارد تومان منعقد کردهایم و سه طرح مطالعاتی به ارزش حدود ۱.۳ میلیارد تومان در شهرستانهای کوهپایه، هرند و چادگان در حال اجرا است. همچنین در راستای طرح کاشت یک میلیارد درخت، چهار پروژه بیولوژیکی آبخیزداری در سطح یکهزار هکتار از حوضههای استان در حال انجام بوده که بارشهای اخیر بر روند اجرای این پروژهها تاثیر مثبتی داشته است.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان خاطرنشان کرد: از محل اعتبارات استانی، هشت پروژه آبخیزداری اجرایی و چهار طرح مطالعاتی در سطح ۱۴۴ هزار هکتار با اعتبار ۱.۶ میلیارد تومان در حال اجراست. همچنین ۱۵ پروژه آبخیزداری دیگر به ارزش ۱۰ میلیارد تومان آماده بارگذاری با مستندات و مدارک لازم میباشد و امسال در سطح ۳۱۷ هزار هکتار، طرحهای مطالعاتی مربوط به حوضههای آبخیز در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به پروژههایی که به مناسبت هفته منابع طبیعی به بهرهبرداری میرسند، توضیح داد: حدود ۹ پروژه، شامل بند گلشهر گلپایگان، رحمتآباد خوانسار، یک سازه کنترل سیلاب و دو پخش سیلاب در بهارستان، دو بند در فریدونشهر، گنجگان سمیرم و آبخوان کاشان در این هفته افتتاح خواهد شد.
استان اصفهان ۳۵ درصد از تعهدات خود را در اراضی بیابانی و ۶۵ درصد را در حوزههای بدون نیاز به آبیاری به انجام میرساند. بر اساس برنامه ششم توسعه و با توجه به توجیهات ارائه شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی، مقدار ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار هکتار از اصفهان در زمینه آبخیزداری قرار گرفته و مطالعات به صورت اولویتبندی، مناطق پرخطر، کمخطر و کمخطر تقسیمبندیشدهاند.
«طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت» با همکاری بخشهای خصوصی و دولتی در حال اجرا است و به شکل همزمان با سایر نقاط کشور، طبق یک برنامه چهار ساله اجرایی خواهد شد. سهم استان اصفهان در این طرح چهار ساله، ۲۵ میلیون اصله درخت و سهم امسال این استان، تولید چهار میلیون اصله نهال است.
ممانعت از افزایش آلودگی هوا، تولید اکسیژن، کاهش فرسایش خاک و کنترل ریزگردها و گرد و غبار، از جمله مزایای اجرای طرحهای مرتبط با گسترش پوشش گیاهی و به خصوص طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت به شمار میرود. مطابق با اعلام رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، اجرای طرح کاشت یک میلیارد درخت به ۱۸۰ هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد.
