آروغ زدن به عنوان نشانه‌ای از بیماری‌های خطرناک مطرح می‌شود

اراکتیشن (eructation) به زبان پزشکی به معنای آروغ یا باد گلو است. صدای ایجاد شده هنگام آروغ زدن به واسطه تارهای صوتی نیست، بلکه این صدا نتیجه فعالیت عضله‌ی اسفنکتر یا دریچه بالایی مری می‌باشد.

این عضله که در بخش بالایی مری واقع شده است، به علت حرکت گاز در این کانال به ارتعاش درمی‌آید و بدین ترتیب موجب تولید صدا می‌گردد.

عادات غذایی

یکی از دلایل اصلی آروغ زدن مکرر، عادت‌های غذایی نادرست است. پرخوری، عدم رعایت زمان‌بندی مشخص برای غذا خوردن و مصرف غذاهای پرچرب از جمله عواملی هستند که باعث افزایش آروغ زدن می‌شوند. همچنین غذاهای تند می‌توانند قابلیت دستگاه گوارش را تضعیف کرده و به آروغ منجر شوند.

نوشیدنی‌های گازدار، از جمله آب‌گازدار و نوشابه، موجب افزایش گاز در معده می‌شوند و در نهایت، خروج این گاز از بدن سبب آروغ‌های مکرر خواهد شد. به جای این نوشیدنی‌ها، انتخاب آب می‌تواند به بهبود هضم کمک کند و به بدن شما نفع رساند.

بارداری

در طول دوران بارداری، آروغ زدن بیش از حد به دو علت اصلی ایجاد می‌شود: در این دوره، سطوح پروژسترون در بدن افزایش می‌یابد. این هورمون باعث انبساط و شل شدن بافت‌های عضلانی در بدن می‌شود. افزایش این هورمون در دوران بارداری باعث شل شدن بافت‌های دستگاه گوارش می‌گردد و این امر موجب کاهش سرعت عمل دستگاه گوارش، به همراه نفخ، آروغ و حالت تهوع خواهد شد.

دلیل دیگر نیز به رشد رحم مربوط می‌شود. رحم بزرگ شده در طول بارداری، فضای شکم را کم کرده و در نتیجه، فرایند هضم را کند کرده و به آروغ زدن منجر می‌شود.

آلرژی غذایی

آروغ زدن مفرط ممکن است ناشی از یک واکنش آلرژیک به برخی مواد غذایی باشد. حساسیت به غذاهای خاص می‌تواند منجر به آروغ‌های بیش از حد بعد از صرف غذا گردد. به عنوان مثال، افرادی که عدم تحمل لاکتوز دارند، بعد از مصرف شیر یا محصولات لبنی دچار آروغ و نفخ شکم می‌شوند.

بیماری ریفلاکس اسید

بیماری reflux معده به مری که بیشتر با نام GERD شناخته می‌شود، نوعی اختلال معده است که در آن اسید معده به سمت مری برمی‌گردد. علائم GERD شامل مشکلاتی در تنفس و غذا خوردن، احساس طعم اسیدی در دهان، حالت تهوع، سوزش معده، آروغ‌های مکرر و درد قفسه سینه می‌باشد.

سندرم روده تحریک پذیر

سندرم روده تحریک پذیر (IBS) نوعی اختلال روده‌ای است که علائمی مانند یبوست، اسهال، حالت تهوع، درد شکم، نفخ و آروغ را به همراه دارد. این اختلال زمانی رخ می‌دهد که روده بزرگ قادر به انجام وظایف معمول خود نباشد.

بیماری‌های کیسه صفرا

کیسه صفرا جزء حیاتی بدن است که در زیر کبد واقع شده و وظیفه اصلی آن ذخیره صفرا تولیدی توسط کبد به منظور تسهیل در هضم چربی‌ها می‌باشد.

هرگونه اختلال در کیسه صفرا که منجر به بروز مشکلات شود، ممکن است علائم زیر را به نمایش بگذارد: استفراغ، حالت تهوع، سوزش سردل، نفخ، لرز، تب، آروغ زدن مکرر و درد در ناحیه قفسه سینه.

سوء هاضمه

این عارضه مانع از فرآیند هضم شده و باعث ناراحتی در ناحیه شکم می‌شود. فرد ممکن است به طور مکرر از سوء هاضمه‌ای شکایت کند که با آروغ زدن مفرط و احساس سوزش در دستگاه گوارش همراه باشد. در این شرایط، بلعیدن هوای بیش از حد میتواند موجب آروغ زدن مداوم گردد.

هوا بلعی

این حالت به عنوان بلع ناخودآگاه هوا شناخته می‌شود که می‌تواند به آروغ‌های غیرطبیعی همراه با درد در ناحیه فوقانی شکم بینجامد. افرادی که عادت به جویدن آدامس، سیگار کشیدن و نوشیدن نوشابه‌های گازدار دارند، معمولا با این مشکل مواجه می‌شوند.

گاستروپارزی

زمانی که عضلات معده شل و کند عمل می‌کنند، این وضعیت فرایند هضم را مختل کرده و احتمال وقوع آروغ زدن افزایش می‌یابد. وقتی مواد غذایی هضم نشده برای مدت طولانی‌تری در معده باقی بمانند، عضلات معده دچار ضعف یا وقفه می‌شوند. گاستروپارزی یا فلج معده می‌تواند به عملکرد نامناسب دستگاه گوارش بینجامد و احساس سوزش سر دل و یبوست ایجاد کند. همچنین این افراد ممکن است از اجابت مزاج نامنظم شکایت کنند.

فتق هیاتال

یکی دیگر از عوامل موثر در بروز آروغ بیش از حد، فتق هیاتال است. این حالت زمانی ایجاد می‌شود که بخش فوقانی شکم به داخل حفره قفسه سینه از طریق شکاف موجود در دیافراگم حرکت کند. انسداد ناشی از فتق ممکن است به آروغ‌های شدید و درد در ناحیه شکم منجر شود. از این رو، افرادی که به فتق هیاتال دچار هستند، ممکن است به طور مکرر بازگشت غذا به دهان را تجربه کنند.

درمان وابسته به نشانه‌های بیماری

– برای جلوگیری از آروغ زدن مفرط ناشی از آلرژی غذایی، می‌توان با حذف مواد غذایی موجب واکنش‌های آلرژیک، این مشکل را کنترل کرد. معمولا، پزشکان آنتی‌هیستامین‌هایی را برای درمان علائم مختلف آلرژی غذایی تجویز می‌کنند.

– رعایت یک رژیم غذایی سالم و اجتناب از غذاهای چرب و تند می‌تواند آروغ زدن مفرط را در اکثر افراد، از جمله خانم‌های باردار بهبود بخشد.

– مصرف مواد غذایی نظیر شیر، گندم، تخم مرغ، نوشابه سیاه، بادام زمینی و شکلات می‌تواند به نفخ منجر شود؛ بنابراین باید میزان مصرف این مواد را کاهش داده و یا به طور کامل از آن‌ها اجتناب کرد.

– افزایش مصرف مایعات به بهبود هضم کمک می‌کند؛ بنابراین نوشیدن آب و اضافه کردن آب میوه به رژیم غذایی می‌تواند به کاهش آروغ کمک کند. از نوشیدن نوشابه باید پرهیز شود، زیرا هوا به علت فشار درون بدن جمع می‌شود و سعی دارد راهی به بیرون پیدا کند که این امر منجر به آروغ می‌گردد.

– جویدن مناسب و مؤثر مواد غذایی به روند هضم کمک کرده و به همین خاطر، میزان آروغ به طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

– داروهایی که برای سندرم روده تحریک پذیر تجویز می‌شوند می‌توانند علائم آن را تسکین دهند. روغن‌های طبیعی مانند روغن نعناع و گل پامچال کمک کننده به کاهش گرفتگی و دردهای شکمی ناشی از سندرم روده تحریک پذیر هستند. استفاده از یک رژیم غذایی غنی از فیبر نیز شناخته شده است که می‌تواند این وضعیت را بهبود بخشد و تحت کنترل قرار دهد.

– علاوه بر این، متخصصان مراقبت‌های بهداشتی معمولاً داروهای مانند نکسیوم و آنتی اسیدها را برای درمان این مشکل تجویز می‌کنند. اما باید توجه داشت که تأثیر این داروها گاهی مورد تردید قرار می‌گیرد. پروبیوتیک‌ها و گیاهان دارویی مانند شیرین بیان به همراه درمان‌های طبیعی مثل آب آلوئه‌ورا و مصرف غذاهای غنی از قلیایی مانند خیار، مارچوبه، کرفس، تره‌فرنگی و … در درمان هر دو مشکل رفلاکس اسید و آروغ زدن بسیار مؤثر هستند.