تحقیقی که در گامبیا انجام شده، نشان می‌دهد که نوعی چسب واکسنی می‌تواند از کودکان در برابر سرخک محافظت به عمل آورد و به عنوان جایگزینی ایمن و مؤثر برای روش‌های تزریقی واکسینه‌کردن به شمار آید.
این آزمایش در کشور مذکور تأیید کرده است که واکنش سیستم ایمنی به این چسب، با شدت مشابه تزریق واکسن با آمپول صورت می‌گیرد.
حمل و نگهداری این چسب‌ها که به اندازه یک چسب زخم معمولی هستند، به مراتب آسان‌تر از واکسن‌های تزریقی بوده و به‌ویژه در مناطق دورافتاده از این مزیت برخوردارند.
سرخک یک بیماری فوق‌العاده مسری است که در میان کودکان شیوع بالایی دارد و می‌تواند عواقب مرگباری به همراه داشته باشد.
متخصصان تأکید دارند که حفاظت از کودکان آسیب‌پذیر باید به عنوان یک اولویت جهانی مد نظر قرار گیرد.
میکروسوزن‌ها و نتایج بسیار امیدوارکننده
با وجود وجود واکسن‌های بسیار مؤثر برای بیماری سرخک، کاهش نرخ واکسیناسیون پس از شیوع بیماری کرونا باعث شده است که میلیون‌ها کودک، به‌ویژه در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط، از دریافت این واکسن محروم بمانند.
اما هم‌اکنون محققان امیدوارند که نوآوری در حوزه «میکروسوزن»، یعنی چسب‌هایی که شامل سوزن‌های ریز هستند، می‌تواند فرآیند واکسیناسیون را به سطح قابل توجهی از تحقق برساند که در آن حداقل ۹۵ درصد از کودکان واکسینه شوند.
این چسب با اتصال به پوست بازو یا مچ دست، از طریق سوزن‌های بسیار باریکی که دارد، واکسن را به‌صورت بدون درد به داخل بدن منتقل می‌کند.
اد کلارک، متخصص اطفال و مدیر بخش واکسن و ایمنی در مؤسسه تحقیقات پزشکی گامبیا در دانشکده بهداشت و طب حاره‌ای لندن می‌گوید: «این نتایج بسیار امیدوارکننده است و موجی از امید و هیجان را به وجود آورده است… برای نخستین بار اثبات شده که واکسن‌ها می‌توانند به‌طور ایمن و مؤثر با استفاده از فناوری چسب میکروسوزن به نوزادان و کودکان خردسال ارائه گردند.»
در این مطالعه، دوز واکسن سرخک به بیش از ۲۰۰ نوزاد و کودک سالم از طریق چسب ارائه شد و نشان داد که سطح ایمنی حاصل از آن کاملاً برابر با واکسن‌های تزریقی با آمپول است.
نتایج نشان می‌دهد که پس از تنها یک بار استفاده از چسب واکسن، بیش از ۹۰ درصد از کودکان حاضر در آزمایش در برابر سرخک و تمامی آنها در برابر سرخچه ایمن شدند، بدون هیچ گونه نگرانی از نظر ایمنی.
در این آزمایش، چسب واکسن به‌مدت پنج دقیقه بر روی پوست نگهداری شد، اما محققان پیش‌بینی می‌کنند که در آزمایشات بعدی این زمان به یک دقیقه یا حتی کمتر کاهش یابد.
این روش نهایتاً می‌تواند برای تولید واکسن در برابر سایر بیماری‌ها نیز به کار گرفته شود.
افزایش موارد سرخک در لندن
چسب واکسن دارای مزایای زیادی نسبت به فرآیند تزریقی است. هر فردی با حداقل آموزش قادر است آن را به کودکان ارائه کند و نیازی به وجود پرستار یا پزشک ندارد. همچنین برای حمل و نگهداری آن به یخچال نیازی نیست. علاوه بر این، با این روش دیگر نگرانی از سوزن و احتمال آسیب‌دیدگی ناشی از آن وجود نخواهد داشت.
محققان تأکید می‌کنند حتی در کشورهایی مانند بریتانیا که کمبود منابع نیست، این چسب‌ها می‌تواند برای برخی والدین کودکان خردسال واکسینه نشده، راحت‌تر و جذاب‌تر باشد.
آمار جدید نشان می‌دهد که موارد ابتلا به سرخک در انگلستان در حال افزایش است. به‌ویژه در هفته‌های اخیر میزان این بیماری در لندن بالا رفته که در برخی محله‌ها، نرخ واکسیناسیون سرخک بسیار پایین است.
کارشناسان بهداشت هشدار می‌دهند که در این مناطق حتی با ابتلای یک کودک به سرخک، این بیماری به سرعت می‌تواند گسترش یابد.
در حال حاضر، واکسن «ام‌ام‌آر» بهترین روش محافظت در برابر بیماری سرخک به شمار می‌رود.
توصیه می‌شود که کودکان پیش از ورود به دبستان دو دوز از این واکسن را دریافت کنند. همچنین بزرگترها و بزرگسالان نیز در هر زمان می‌توانند اقدام به دریافت این واکسن کنند.
وضعیت جهانی واکسیناسیون سرخک
طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۲، حدود ۸۳ درصد از کودکان در سراسر جهان تا اولین سالگی خود یک دوز واکسن سرخک دریافت کرده‌اند که پایین‌ترین میزان از سال ۲۰۰۸ به این سو است.
در سال مزبور، تقریباً ۱۳۶ هزار مورد مرگ ناشی از سرخک در دنیا ثبت شد که بیشتر آنها مربوط به کودکان زیر پنج سال بود که یا فقط یک دوز واکسن دریافت کرده بودند یا از دریافت آن محروم مانده بودند.
دکتر اکیچوکوا آدیگویمی، یکی از نویسندگان تحقیق جدید، می‌گوید: «امیدواریم این گام، مهمی در راستای افزایش دسترسی برابر به واکسن در میان جمعیت‌های محروم باشد.»
آزمایش‌های بیشتری در مورد کودکان خردسال واکسینه نشده در راه است تا مشخص شود آیا این چسب‌ها می‌توانند به‌طور گسترده‌تری مورد استفاده قرار گیرند یا خیر.
منبع: بی بی سی