۱۸:۰۰ ۱۸ اسفند ۱۴۰۳
وضعیت در غزه همچنان به شدت ناپایدار باقی مانده و تعداد زیادی پیشنهاد متضاد برای حاکمیت و بازسازی پس از درگیری ها مطرح شده است. بازیگران کلیدی—رئیس جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، یائر لاپید، و مصر—هر یک ایده هایی را ارائه کرده اند، اما هیچ یک از این طرح ها موفق به جلب حمایت جامعه جهانی نشده و با موانع مهمی روبرو هستند.
پیشنهاد ترامپ که شامل جابجایی دائمی فلسطینی ها از غزه و استقرار آن ها در اردن و مصر می شود، با انتقادات شدید زیادی مواجه گشته است. این طرح به عنوان یک اقدام ممکن برای پاکسازی قومی تلقی می شود و به شدت از سوی رهبران فلسطینی، همپیمانان عرب و کارشناسان حقوق بشر رد شده است. ایالات متحده عهده دار مسئولیت بازسازی غزه خواهد بود، اما نتوانسته به مسایل بنیادی مانند استقلال فلسطینی ها و روابط میان اسرائیل و فلسطین بپردازد.
پیشنهاد لاپید، که به عنوان «راه حل مصری» شناخته می شود، بر این نکته تأکید دارد که مصر برای یک دوره 8 تا 15 ساله مدیریت غزه را به عهده بگیرد، با هدف غیرنظامی کردن این منطقه و نظارت بر فرآیندهای بازسازی. این طرح همچنین شامل تشکیل نیروی صلحی است که با کمک کشورهای خلیج فارس و دیگر ذینفعان بین المللی فعالیت کند. با این حال، این پیشنهاد به دلیل رد مصر، که آن را غیرقابل پذیرش می داند، عملاً از دستور کار خارج گردیده است.
پیشنهاد مصر عمدتاً بر جنبه های عملی بازسازی تمرکز دارد. این طرح که به بودجه ای بالغ بر 53 میلیارد دلار احتساب می شود، بر مدت زمان پنج ساله برای بازسازی غزه تمرکز دارد، از جمله تأسیس مسکن، توسعه زیرساخت ها و احداث یک بندر. این برنامه پیشنهاد می کند که حماس کنترل خود را به کمیته ای از متخصصان بسپارد و نیروهای پلیس فلسطینی تحت آموزش مصر و اردن قرار گیرند. با اینکه سازمان ملل و اتحادیه اروپا به این طرح متعهد شده اند، ولی این پیشنهاد با مقاومت شدید اسرائیل و ایالات متحده رو به رو شده است، به ویژه به دلیل عدم درخواست برای خلع سلاح حماس.
تمامی این طرح ها در صورت بروز هرگونه ناکامی در آتش بس شکننده، با خطر جدی مواجه خواهند شد. وضعیت کنونی آتش بس در بلاتکلیفی به سر می برد و تحت تأثیر تنش های ناشی از مسدود شدن کمک های انسانی توسط اسرائیل و اتهامات مبنی بر تلاش های اسرائیل برای تضعیف توافق آتش بس قرار دارد. ادامه تسلط حماس بر مناطق وسیع غزه از جمله بزرگترین چالش های پیش روی هر طرح بازسازی پس از جنگ به شمار می رود، چرا که هر دو طرف اسرائیل و ایالات متحده مخالف حاکمیت این گروه هستند.
وضعیت به واسطه عملیات نظامی اسرائیل در کرانه باختری که موجب آوارگی هزاران فلسطینی شده و تهدیدی برای ازسرگیری درگیری ها در غزه به شمار می آید، پیچیده تر گشته است. با وجود کاهش نیروهای خود، حماس همچنان کنترل برخی مناطق غزه را در دست دارد و اعلام کرده که برای کنار گذاشتن موضوع حکمرانی آماده است، اما تا زمانی که یک دولت فلسطینی مستقل ایجاد نشود، تسلیم سلاح های خود نخواهد شد.
بنابراین، افق غزه همچنان مبهم باقی مانده و هر طرح حکمرانی پس از جنگ نیازمند همکاری میان بازیگران مختلف شامل اسرائیل، فلسطین و قدرت های منطقه ای است. دستیابی به صلح پایدار در این منطقه به حل مسئله استقلال فلسطین، نقش حماس در حکمرانی و تداوم آتش بس وابسته است.