افرادی که کلسترول بالایی دارند باید نسبت به وضعیت خود دقت و مراقبت بیشتری داشته باشند، زیرا بالا بودن مداوم کلسترول میتواند پیامدهای جدی برای سلامت قلب و عروق داشته باشد. در این مطلب، به ۱۰ اشتباه رایج پس از تشخیص کلسترول بالا و دلایلی که نشان میدهد چرا باید از آنها اجتناب کرد، میپردازیم.
بهگزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ وقتی به شما گفته میشود کلسترول خونتان بالاست، ممکن است نگرانکننده باشد؛ بهخصوص اگر کاملاً احساس سلامت داشته باشید. در واقع، کلسترول بالا معمولاً هیچ علامت مشخصی ایجاد نمیکند و اغلب در آزمایش خون معمولی تشخیص داده میشود.
اهمیت کلسترول بالا از این جهت است که بالا بودن مداوم سطح کلسترول، بهویژه کلسترول LDL، میتواند باعث تجمع چربی در دیواره رگها شود و خطر بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد.
۱. فکر کنید: «حالم خوب است، پس بیماریام جدی نیست»
کلسترول بالا اغلب یک عامل خطر خاموش نامیده میشود، زیرا معمولاً علائم قابلتوجهی ایجاد نمیکند.
ممکن است کاملاً احساس سلامت داشته باشید، در حالی که کلسترول بهتدریج باعث ایجاد تغییراتی در رگهای خونی شما میشود.
به همین دلیل، منتظر ماندن تا زمانی که علائمی ایجاد شود، یک اشتباه است.
تشخیص کلسترول بالا باید فرصتی برای کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی در آینده تلقی شود، نه مشکلی که فقط زمانی اهمیت پیدا کند که احساس بیماری داشته باشید.
۲. فقط روی عدد کلسترول تام تمرکز کنید
برگه آزمایش چربی خون فقط یک عدد ندارد. LDL، HDL و تریگلیسرید همگی اطلاعات مهمی درباره وضعیت چربی خون ارائه میکنند.
با این حال، خطر کلی بیماریهای قلبی و عروقی فقط به اعداد آزمایش بستگی ندارد و عواملی مانند سن، فشار خون، سیگار کشیدن، دیابت، سابقه خانوادگی و سابقه بیماری قلبی یا عروقی نیز اهمیت دارند.
دکتر گوپتا میگوید:
«از پزشک خود بپرسید نتایج آزمایش شما با توجه به شرایط فردیتان چه معنایی دارد و سعی نکنید فقط بر اساس یک عدد، وضعیت خود را تفسیر کنید. دستورالعملهای جدید نیز در افراد خاص، شاخصهای دیگری مانند لیپوپروتئین(a) را مورد توجه قرار میدهند.»
۳. همه غذاهای حاوی چربی را حذف کنید
یکی از واکنشهای رایج پس از مشاهده کلسترول بالا، حذف کامل چربی از رژیم غذایی است.
اما این کار ضروری نیست و حتی ممکن است رعایت یک رژیم غذایی سالم را دشوارتر کند.
موضوع اصلی، نوع چربی است، نه حذف کامل چربی.
بر اساس توصیههای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، یک الگوی غذایی سالم برای قلب باید بیشتر شامل چربیهای غیراشباع، سبزیجات، میوهها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و منابع سالم پروتئین باشد و در مقابل، مصرف چربیهای اشباع و غذاهای بسیار فرآوریشده محدود شود.
۴. تغییرات شدید و غیرقابلدوام در رژیم غذایی ایجاد کنید
اشتباه رایج دیگر این است که فرد پس از تشخیص کلسترول بالا، ناگهان یک رژیم غذایی بسیار سخت و محدودکننده را شروع کند.
اگرچه تغییرات شدید ممکن است در کوتاهمدت نتایجی ایجاد کنند، اما ادامه دادن آنها در بلندمدت دشوار است.
رویکرد بهتر این است که تغییرات عملی و قابلدوامی ایجاد کنید که بتوانند بخشی از زندگی روزمره شما شوند.
برای مثال:
- کره و سایر منابع چربی اشباع را با چربیهای سالمتر جایگزین کنید.
- غذاهای سرشار از فیبر بیشتری مصرف کنید.
- سبزیجات و غلات کامل را افزایش دهید.
- مصرف غذاهای بسیار فرآوریشده را کاهش دهید.
ثبات و استمرار، از داشتن یک رژیم غذایی کاملاً ایدهآل برای چند هفته مفیدتر است.
۵. فکر کنید مصرف دارو یعنی دیگر نیازی به تغییر سبک زندگی ندارید
اگر پزشک برای شما استاتین یا داروی دیگری برای کاهش کلسترول تجویز کرده است، به این معنا نیست که رژیم غذایی و فعالیت بدنی دیگر اهمیتی ندارند.
انجمن قلب آمریکا بر اهمیت داشتن عادات سالم در کنار مصرف دارو، زمانی که دارو تجویز میشود، تأکید دارد.
فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن سالم، پرهیز از مصرف دخانیات و داشتن رژیم غذایی مناسب قلب، همگی در حفظ سلامت قلب و عروق نقش دارند.
دارو و تغییر سبک زندگی معمولاً زمانی بهترین نتیجه را دارند که بهعنوان بخشهایی از یک برنامه بلندمدت در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
۶. بدون مشورت با پزشک، مصرف استاتین را قطع کنید
برخی افراد به محض اینکه نتیجه آزمایش خونشان بهتر میشود، مصرف داروی کلسترول را متوقف میکنند. بعضی دیگر نیز به دلیل شنیدن مطالب منفی درباره استاتینها، تصمیم به قطع دارو میگیرند.
دکتر گوپتا هشدار میدهد:
«این کار میتواند یک اشتباه باشد. استاتینها معمولاً برای کاهش کلسترول و پایین آوردن خطر بیماریهای قلبی و عروقی استفاده میشوند و در بسیاری از موارد برای مصرف طولانیمدت تجویز میشوند.»
اگر احتمال میدهید دارو باعث عارضهای شده یا درباره مصرف آن نگرانی دارید، بهجای قطع خودسرانه دارو با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
پزشک ممکن است بتواند دوز دارو را تغییر دهد، داروی دیگری تجویز کند یا گزینههای درمانی دیگری را بررسی کند.
۷. انتظار داشته باشید کلسترول فوراً کاهش پیدا کند
تغییر سبک زندگی و داروهای کاهشدهنده کلسترول در همه افراد به یک اندازه و با یک سرعت اثر نمیکنند و میزان بهبود باید در طول زمان ارزیابی شود.
بهجای اینکه در فاصلههای بسیار کوتاه مرتب آزمایش کلسترول بدهید و از اینکه نتیجه فوراً تغییر نکرده ناامید شوید، برنامهای را که پزشک برای بررسی مجدد آزمایشها توصیه کرده است دنبال کنید.
آزمایشهای دورهای میتوانند مشخص کنند که آیا برنامه درمانی مؤثر بوده یا نیاز به تغییر دارد.
۸. سابقه خانوادگی را نادیده بگیرید
کلسترول بالا همیشه نتیجه رژیم غذایی یا سبک زندگی نیست؛ ژنتیک نیز میتواند نقش مهمی داشته باشد.
برخی افراد به بیماری ارثی موسوم به هیپرکلسترولمی خانوادگی مبتلا هستند که میتواند از سنین پایین باعث افزایش شدید کلسترول شود.
اگر بستگان نزدیک شما کلسترول بسیار بالا داشتهاند یا در سنین نسبتاً پایین به بیماری قلبی مبتلا شدهاند، حتماً این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
سابقه خانوادگی میتواند در نحوه ارزیابی و مدیریت کلسترول شما تأثیرگذار باشد.
۹. فکر کنید یک ماده غذایی «سالم» میتواند مشکل را حل کند
هیچ ماده غذایی بهتنهایی نمیتواند اثر یک الگوی غذایی ناسالم را خنثی کند.
اضافه کردن جو دوسر، مغزها یا سایر غذاهایی که به کاهش کلسترول کمک میکنند میتواند مفید باشد، اما نباید باعث شود سایر بخشهای رژیم غذایی خود را نادیده بگیرید.
به الگوی غذایی کلی خود نگاه کنید.
مصرف بیشتر سبزیجات، میوهها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و چربیهای سالم، همراه با کاهش غذاهای بسیار فرآوریشده و چربیهای اشباع اضافی، یک راهکار مؤثرتر و پایدارتر برای مدیریت کلسترول است.
۱۰. کلسترول بالا را یک مشکل کوتاهمدت بدانید
شاید بزرگترین اشتباه این باشد که تصور کنید وقتی آزمایش بعدی بهتر شد، دیگر مشکل کاملاً برطرف شده است.
مدیریت کلسترول معمولاً به معنای کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی در بلندمدت است.
آخرین دستورالعملهای انجمن قلب آمریکا تأکید بیشتری بر کاهش مواجهه طولانیمدت با چربیهای مضر خون دارند؛ زیرا پایین نگه داشتن LDL برای مدت طولانیتر میتواند محافظت بیشتری در برابر مشکلات قلبی و عروقی آینده ایجاد کند.
این به معنای زندگی با یک رژیم غذایی بسیار سخت یا نگرانی درباره تکتک وعدههای غذایی نیست.
بلکه یعنی عادات سالم و قابلدوامی ایجاد کنید، داروهای تجویزشده را بهدرستی مصرف کنید و آزمایشها و بررسیهای پزشکی توصیهشده را بهطور منظم انجام دهید.
جمعبندی
تشخیص کلسترول بالا دلیلی برای وحشت کردن نیست، اما موضوعی است که باید آن را جدی گرفت.
پرهیز از رژیمهای غذایی افراطی، شناخت دقیق تمام شاخصهای آزمایش چربی خون، مصرف صحیح داروهای تجویزشده و ایجاد تغییرات واقعبینانه در سبک زندگی، همگی میتوانند به مدیریت بهتر خطر بیماریهای قلبی کمک کنند.
مهمتر از همه، پیشرفت خود را فقط بر اساس احساسی که دارید ارزیابی نکنید.
کلسترول بالا معمولاً هیچ علامت مشخصی ندارد؛ بنابراین انجام منظم آزمایش خون و گفتوگو با پزشک ضروری است تا مشخص شود آیا برنامه درمانی شما بهدرستی عمل میکند یا به تغییر نیاز دارد.