یک پزشک متخصص در زمینه مغز و اعصاب اظهار میدارد که بسیاری از افراد نمیدانند چگونه باید با کسی که تازه دچار سکته مغزی شده است، برخورد کنند. آنها معمولاً تصور میکنند در صورت مشاهده علائم سکته، باید به سرعت به فرد قرص فشار خون بدهند یا نوک انگشتانش را با سوزن بزنند.
سکته مغزی به عنوان دومین عامل رایج مرگ و میر در ایران شناخته میشود. تقریباً سالانه حدود ۵۵۰ هزار نفر در کشور به انواع سکته مغزی مبتلا میشوند که از این تعداد ۱۵ درصد جان خود را از دست میدهند. افرادی که به موقع و در “زمان طلایی” به مراکز درمانی منتقل شوند، میتوانند تا حدود ۳۰ درصد شانس نجات بدون عواقب منفی را داشته باشند. در غیر این صورت، بیمار یا جان خود را از دست میدهد یا دچار آسیبهای دائمی مغزی خواهد شد که کیفیت زندگیاش را تا پایان عمر کاهش میدهد. بر اساس گفتههای متخصصان، از لحظه بروز علائم سکته مغزی تا شروع درمان، بین ۳ تا ۶ ساعت زمان ضروری است و نباید اجازه داد این زمان از دست برود.
اهمیت زمان طلایی در درمان سکته مغزی
دکتر گلاره بنیهاشمی، پزشک متخصص مغز و اعصاب در این زمینه به همشهری آنلاین میگوید: “زمان طلایی” یا Golden Time برای مراجعه و درمان سکته مغزی، ۴.۵ ساعت است. اما نکته اینجاست که بسیاری از مردم در خصوص چگونگی رفتار با فردی که دچار سکته مغزی شده، آگاهی ندارند. به عنوان مثال، برخی افراد تصور میکنند باید به سرعت قرص فشار خون به بیمار بدهند یا او را مجبور به مصرف آسپرین کنند. در حقیقت، هیچ یک از این اقدامات درست نیست و تنها باید آرامش خود را حفظ کرده، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند و اجازه دهند کارشناسان اورژانس تشخیص دهند که بیمار به کدام بیمارستان باید منتقل شود.
دکتر بنیهاشمی بیان میکند: انواع مختلفی از سکته مغزی وجود دارد و ما نمیتوانیم در همان ابتدا تشخیص دهیم که سکته مغزی این بیمار ناشی از خونریزی است یا انسداد رگ. ابتدا باید سیتیاسکن انجام شود تا بعد از آن تصمیمگیری لازم صورت گیرد. به همین دلیل، تأکید میکنم که مردم باید از خوددرمانی بیمارانی که دچار سکته مغزی شدهاند، پرهیز کنند.
این متخصص مغز و اعصاب همچنین خاطرنشان میکند که به محض مشاهده علائم سکته مغزی، باید فرد را فوراً و بدون اتلاف وقت به بیمارستان منتقل کنند. زمان طلایی مراجعه برای درمان این عارضه کمتر از ۴.۵ ساعت است؛ هرچقدر زودتر اقدام شود، احتمال بهبودی بیمار به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
اگر علائم موقتی مشاهده کردید، فوراً مراجعه کنید
نکته دیگری که دکتر بنیهاشمی به عنوان یک متخصص مغز و اعصاب به آن اشاره میکند، این است که بسیاری از افراد، به ویژه جوانان، وقتی یکی از علائم سکته مغزی در آنها ظاهر میشود، از آن به سادگی عبور میکنند و نسبت به آن بیتفاوتاند. ما جوانانی داریم که میگویند چند روز پیش، دستشان به مدت ۵ دقیقه بیحس شد و سپس خوب شد، یا دهانشان به مدت ۱۰ دقیقه کج شد و بعد از آن برطرف شده است. آنها تصور میکنند خطر سکته مغزی تنها مختص افراد مسن است، در حالی که حتی مشاهده یک علامت کوچک نیز باید منجر به مراجعه به پزشک شود.
این پزشک تأکید مینماید که حتی اگر علائمی که در آنها بروز میکند موقتی باشد، باید هر چه سریعتر به مرکز اورژانس مراجعه کنند یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند. زیرا در اورژانس پرسنل متخصص در زمینه سکته مغزی موجود هستند. در واقع، در اورژانس ۱۱۵ کد مخصوصی برای سکته مغزی وجود دارد که بیماران میتوانند بدون هیچ معطلی و به سرعت برای درمان اقدام کنند.
اصرار نکنید تا بیمار به بیمارستان خصوصی منتقل شود
این متخصص مغز و اعصاب همچنین تأکید میکند که در صورت مشاهده علائم سکته مغزی در اطرافیان، نیازی به اصرار بر اینکه خودمان آنها را به بیمارستان ببریم یا حتماً به یک بیمارستان خصوصی منتقل شوند، نیست. برخی از بیمارستانهای دولتی درجه ۳ دارای امکاناتی برای خارج کردن لخته خون از مغز بیمار هستند و میتوانند از ناتوانیهای مغزی پیشگیری کنند. در عوض، برخی بیمارستانها تنها دارو تزریق کرده و بعضی دیگر حتی دارو هم نمیزنند. این مسئله تنها توسط اورژانس قابل شناسایی است.
دکتر بنیهاشمی یادآور میشود که افراد نباید از مراجعه به بیمارستانهای دولتی هراسان باشند، یا از تماس با اورژانس ۱۱۵ خودداری کنند، و نیز نباید به تنهایی برای انتقال بیمار اقدام کنند. زیرا زمان طلایی درمان این بیماران باید به هیچ عنوان به تأخیر نیفتد، وگرنه احتمال جان باختن بیمار یا ناتوانی دائمی او بسیار بالا خواهد بود.