همت قلیزاده تحلیلگر اقتصاد انرژی تأکید کرد بنزین حدود ۱۰ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل میدهد و مسئله انرژی ایران بسیار گستردهتر از موضوع بنزین است.
او همچنین با اشاره به رابطه میان افزایش قیمت و تورم گفت بر اساس محاسبات او، هر یک واحد درصد افزایش قیمت در این حوزه میتواند آثار تورمی قابلتوجهی ایجاد کند.
قلیزاده با انتقاد از ساختار فعلی اقتصاد انرژی اظهار کرد حتی اگر دولت مالک منابع بود و قیمتگذاری بر مبنای مکانیسمهای جهانی انجام میشد، وضعیت میتوانست متفاوت باشد. او به سودآوری پالایشگاههای مختلف از جمله پالایشگاههای تبریز و اصفهان اشاره کرد و گفت این پالایشگاهها در سال جاری سود خالص قابلتوجهی داشتهاند، در حالی که میزان سود آنها در سالهای گذشته بسیار پایینتر بوده است.
به گفته او، بخشی از این وضعیت نتیجه تغییر ساختار اقتصادی و واگذاری منابع کشور به مجموعههایی است که به اعتقاد او عملاً کنترل بخشهایی از اقتصاد را در اختیار گرفتهاند. قلیزاده همچنین نظام بانکی را از دیگر حوزههایی دانست که تحت تأثیر این ساختار قرار گرفته است.
قلیزاده با اشاره به قیمت ۸۷ هزار تومانی بنزین اظهار کرد این رقم تقریباً معادل قیمت فوب خلیج فارس است، در حالی که محاسبات انجامشده درباره هزینه تولید داخلی بنزین در سال ۱۴۰۴، رقم حدود ۳۵۰۰ تومان به ازای هر لیتر را نشان میدهد.
او تأکید کرد این محاسبات بر مبنای ارقام ثبتشده در صورتهای مالی حسابرسیشده شرکتهای نفتی انجام شده است.
این تحلیلگر اقتصاد انرژی معتقد است استفاده از قیمت بهعنوان ابزار اصلی مدیریت مصرف در شرایط فعلی میتواند زیانبار باشد، بهویژه آنکه کشور در شرایط جنگی قرار دارد.
وی با تأکید بر تفاوت سیاستگذاری اقتصادی در شرایط جنگی گفت استفاده از سازوکار قیمت در چنین شرایطی حتی میتواند کارآمدی کمتری داشته باشد. به اعتقاد او، کشور در شرایط فعلی بیش از هر چیز به وحدت اجتماعی نیاز دارد و سیاستهای قیمتی شدید میتواند این وحدت را تضعیف کند.
او افزود افزایش قیمت انرژی میتواند سهم اقشار فرودست از مصرف انرژی را کاهش دهد، زیرا این گروهها توان پرداخت هزینههای جدید را ندارند.
قلیزاده در عین حال گفت درباره میزان دقیق کمبود بنزین آمار قطعی در اختیار ندارد و نمیتواند با اطمینان درباره میزان ناترازی اظهارنظر کند. با این حال، اگر کمبود واقعی وجود داشته باشد، باید از ابزارهایی مانند سهمیهبندی که در شرایط جنگی سابقه داشته است استفاده کرد.
او تأکید کرد دولت باید واقعیتهای موجود را برای مردم توضیح دهد و پیش از رسیدن بحران به مرحلهای دشوار، برای آن چارهاندیشی کند.
متن کامل این گفتگو را از این جا می توانید بخوانید.
223229