مظلوم عبدی رهبر نیروهای نظمی کرد سوریه، موسوم به قسد انحلال این گروه را اعلام کرد. در تحلیل معادلات نظامی و سیاسی شمال و شرق سوریه، مظلوم عبدی که با نام اصلی فرهاد عبدی شاهین متولد شده و به مظلوم کوبانی مشهور است، فرمانده کل نیروهای دمکراتیک سوریه (SDF)، یکی از محورهای اصلی بحث میان قدرتهای منطقهای و بینالمللی را برعهده داشته است. نقش او از یک سو توسط متحدانش به عنوان عامل کلیدی در شکست سرزمینی داعش و ثبات منطقهای تعریف میشود و از سوی دیگر، توسط منتقدان و مخالفتهای منطقهای به عنوان تهدیدی امنیتی و امتداد ساختار سازمان تروریستی پ.ک.ک ارزیابی میشود.
فرهاد عبدی شاهین در سال ۱۹۶۷ در نزدیکی کوبانی به دنیا آمد. او در رشته مهندسی دانشگاه حلب تحصیل کرد و در دهه ۱۹۸۰ وارد فعالیتهای سیاسی مرتبط با جنبشهای کردی شد. عبدی در دهه ۱۹۹۰ میلادی به حزب کارگران کردستان یا همان پ.ک.ک پیوست. او سالها در بخشهای اجرایی، انتشاراتی و عملیاتی این سازمان در اروپا و منطقه کوهستانی قندیل در شمال عراق فعالیت کرد و به عضویت شورای اجرایی KCK (کنگره جامعه کردستان) درآمد. عبدی در این دوران مدتی را در اروپا زندگی کرد و در آنجا به فعالیت سیاسی پرداخت. از آنجا که او شخصیتی پنهان از دید دارد، تاریخ دقیق فعالیتهای او و زمان پیوستن و خروجش از پ.ک.ک چندان قابل اتکا نیست. از آغاز بحران داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ و عقبنشینی نیروهای دولت مرکزی از مناطق شمالی، عبدی به سوریه بازگشت و در سازماندهی یگانهای مدافع خلق (YPG) نقش محور ایفا کرد.
ائتلاف با آمریکا
جنگ داخلی در سورریه و در ادامه آن ظهور داعش، نقطه عطف حضور عبدی در عرصه عمومی، نبرد کوبانی در سال ۲۰۱۴ در برابر گروه داعش بود. در جریان این نبرد، کانال ارتباطی مستقیم میان ی.پ.گ و ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده شکل گرفت.
در سال ۲۰۱۵ برای گسترش نبرد علیه داعش به مناطق غیرکردی (مانند رقه و دیرالزور) و پاسخ به حساسیتهای آنکارا در خصوص هویت کردی ی.پ.گ، ساختار نیروهای دمکراتیک سوریه (SDF) با ترکیب نیروهای کرد، عرب، سریانی و ترکمن تشکیل شد و عبدی فرماندهی کل آن را بر عهده گرفت. این ائتلاف تحت فرماندهی میدانی عبدی و پشتیبانی هوایی و لوگستیک ائتلاف بینالمللی، در زمستان ۲۰۱۹ با کنترل شهرک باغوز، پایان سرزمینی خلافت داعش را اعلام کرد. هر چند در پایان داعش نیروهای دیگر از جمله ایران و روسیه نقش اساسی بر عهده داشتند.
رابطه با دولت مرکزی سوریه
عبدی اعلام کرده که خواهان تجزیه سوریه نیست، بلکه از مدل غیرتمرکزگرا حمایت میکند. با این حال، مذاکرات میان اسدیاف و دمشق برای ادغام نیروها یا تعیین تکلیف موازنه قدرت به نتیجه نرسید و در نهایت انحلال نیروهای قصد اعلام شد. واشنگتن تا پیش از سقوط دولت بشار اسد، عبدی را متحدی قابل اعتماد و کارآمد در مبارزه با تروریسم، حفظ امنیت زندانهای حامل عشرها هزار عضو و خانواده داعش، و ایجاد ثبات نسبی در شرق فرات میدانست. آنکارا اما هیچ تفکیکی میان پ.ک.ک و نیروهای کرد سوری قائل نیست. از نظر دولت ترکیه، عبدی یک عنصر ارشد تروریستی و تهدید مستقیم برای امنیت ملی این کشور است؛ به همین دلیل، مواضع و نیروهای تحت امر او بارها هدف عملیاتهای نظامی و پهپادی ترکیه قرار گرفتهاند.
وابستگی شدید مظلوم عبدی و نیروهایش به حمایت ایالات متحده و همسایگی با ترکیه، کار را برای مظلوم عبدی به شدت دشوار کرد. او در نهایت در نبردی نابرابر ناچار شد تا به خواستههایی که دمشق داشت تن دهد. مظلوم عبدی که زمانی از سوی طرفدارانش به عنوان قهرمان آزادی و فرماندهی آزادیخواه شناخته میشد و دست به مبارزه با نیروهای تندرو و افراطی در سوریه زده بود؛ امروز مردی است که با رهبر یکی از اصلیترین گروههای تروریستی در روسیه زمان بشار اسد متحد شده است. عبدی حالا مشاور احمد الشرع در امور کردها محسوب میشود.
۳۱۲۵۷