در استرالیا، از هر سه کودک، یک نفر در آغاز دوران تحصیل با مشکل پوسیدگی دندان مواجه میشود و این وضعیت تا رسیدن به اوایل سن هشت یا نه سالگی به بالای ۴۰ درصد میرسد.
، توجه به بهداشت دهان و دندان میتواند به بهبود سلامتی کلی کودکان یاری رساند، در حالی که غفلت از این امر میتواند عواقب ناخوشایندی به همراه داشته باشد. در بحث از شایعترین بیماریهای عفونی در سنین کودکی، معمولاً پوسیدگی دندان کمتر مورد بحث قرار میگیرد، اما این مشکل یکی از نگرانیهای عمده است که به وفور در کودکان دیده میشود. خوشبختانه، پوسیدگی دندان قابل پیشگیری است.
پوسیدگی هنگامی رخ میدهد که میزان بالای قند و شکر بر تعادل باکتریهای دهان تأثیر بگذارد. این وضعیت ممکن است باعث ایجاد حفرهای در دندان شود که در آینده نیاز به پر کردن خواهد داشت.
اگر پوسیدگی درمان نشود، این حفرهها ممکن است بزرگتر شده و به درد و عفونت منجر شوند. پوسیدگی دندان از متداولترین دلایل بروز درد دندان در کودکان به شمار میآید.
گاه والدین و مراقبان به اشتباه تصور میکنند که دندانهای شیری ارزش کمتری در مقایسه با دندانهای دائمی دارند، در حالی که پوسیدگی دندان میتواند توانایی کودک را در خوردن، خوابیدن، یادگیری و تعامل اجتماعی تحت تأثیر قرار دهد. این مشکل همچنین کیفیت زندگی کودک و والدین او را به طور مستقیم دچار آسیب میکند.
بر اساس گفتههای متخصصان، خبر خوب این است که با رعایت برخی عادات میتوان از پوسیدگی دندان پیشگیری کرد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت:
۱. معاینات اولیه دندانپزشکی
دستورالعملهای استرالیا و بینالمللی پیشنهاد میکند که اولین معاینه دندانی برای کودکان در زمان رویش نخستین دندان، معمولاً در شش ماهگی یا حداقل در ۱۲ ماهگی صورت گیرد.
با این حال، درصد کمی از خانوادهها به این توصیهها عمل میکنند، زیرا فکر میکنند، فرزندشان بسیار کوچک است یا دندانهای سالمی دارد.
این معاینات اولیه میتواند به شناسایی علائم آغازین پوسیدگی دندان کمک کند.
جالب است بدانید که کودکان استرالیایی از خانوادههایی که با ناملایمات بیشتری مواجهاند، کمترین دسترسی به خدمات دندانپزشکی دارند.
هزینههای بالای دندانپزشکی در استرالیا میتواند به عنوان مانعی برای دستیابی خانوادهها به این خدمات در نظر گرفته شود. همچنین، خانوادههایی که در مناطق دور افتاده و روستایی زندگی میکنند، ممکن است با دشواریهایی برای دسترسی به این خدمات مواجه گردند.
۲. اهمیت مسواک زدن
مسواک زدن حداقل دو بار در روز با استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید مناسب سن کودکان بشدت توصیه میشود. دستورالعملهای فلوراید استرالیا به کارگیری خمیردندان فلورایددار با غلظت کم از سن ۱۸ ماهگی را پیشنهاد میکنند.
دندانهای بسیاری از کودکان کوچکتر از هم فاصله دارند، بنابراین ممکن است نیاز به استفاده از نخ دندان احساس نشود. با این وجود، دندانپزشک ممکن است در موارد فشردگی دندانها، استفاده از نخ دندان را توصیه کند.
گرچه اکثریت بزرگسالان استرالیایی روزی دو مرتبه دندانهای خود را مسواک میزنند، اما در سالهای اولیه زندگی، این رویه برای کودکان چندان رایج نیست.
برای برخی والدین و مراقبان، مسواک زدن کودکان ممکن است چندان مهم تلقی نشود، به ویژه زمانی که کودکان همکاری نمیکنند.
مهارتهای حرکتی در میان کودکان متفاوت است، بنابراین لازم است تا در سنین اولیه به آنها در علم مسواک زدن کمک شود. برخی از کودکان ممکن است برای مدتی طولانیتر از دیگران به این کمک نیاز داشته باشند. همچنین میتوانید از دندانپزشک خود در مورد نحوه صحیح مسواک زدن کودک سؤال کنید.
۳. محدودیت در مصرف قند و شکر
افزایش مصرف شکر در ابتدای زندگی میتواند تمایلات به مصرف شیرینیها و مواد قندی را در سنین بالاتر افزایش دهد.
والدین باید از ارائه «شکر افزوده» به فرزندان خود خودداری کنند. شکر افزوده شامل قندهایی است که به غذاها و نوشیدنیها (از قبیل میانوعدهها و نوشابهها) اضافه میشود و به صورت طبیعی نیز در برخی مواد نظیر عسل و آبمیوهها وجود دارد.
به نقل از «مدیکال اکسپرس»، سازمان جهانی بهداشت (WHO) توصیه میکند که شکر اضافه شده به کمتر از پنج درصد از کل انرژی دریافتی محدود شود. اما بسیاری از کودکان بسیار بیشتر از این میزان شکر مصرف میکنند.
کودکان همچنین باید از خوردن و نوشیدن قبل از خواب جلوگیری نمایند تا ریسک پوسیدگی دندان کاهش یابد. این امر شامل پرهیز از نوشیدن شیر و سایر نوشیدنیهای شیرین با قند نیز میشود.
بهترین جایگزین برای نوشیدنیهای شیرین، آب است. نوشیدن آب از منبعی که حاوی فلوراید است به حفاظت از دندانهای کودک در برابر پوسیدگی کمک میکند.
فلوریداسیون آب شرب یکی از بزرگترین موفقیتهای بهداشت عمومی در قرن بیستم محسوب میشود. اما بسیاری از استرالیاییها، بخصوص در مناطق دورافتاده، به این خدمات دسترسی ندارند. افراد ساکن این مناطق میتوانند از سایر منابع فلوراید (نظیر دهانشویههای فلوراید) استفاده کنند، اما این موضوع باید با دندانپزشک در میان گذاشته شود.
بدین ترتیب، خانوادهها نقش حیاتی در حفظ سلامت دندان کودکان دارند. معاینات دندانپزشکی به موقع، مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندانی مناسب و محدود کردن مصرف قند و شکر به کودکان این فرصت را میدهد تا با دندانها و دهانی سالم به بزرگسالی برسند.
تشویق فرزندان برای قبول یک سبک زندگی سالم از سنین نوزادی، سلامت آنها را در طولانیمدت تضمین میکند. مهمتر از همه، حفظ سلامت کودک تنها به معنای عاری بودن او از بیماریها نیست بلکه شامل مجموعهای از فاکتورها که به سلامت جسمی، اجتماعی و روانی او مربوط میشود نیز میباشد.
در ادامه، بنا به نقل از وبسایت تخصصی «گودهلثهال»، تعدادی توصیه کلیدی برای بهبود وضعیت سلامتی کودکان ارائه خواهد شد.
* برنامهریزی برای معاینات پزشکی
نوزادان و کودکان نوپا به معاینات پزشکی منظم نیاز دارند تا از رشد صحیح آنها اطمینان حاصل شود. پزشکان به دقت رشد جسمی و ذهنی کودک را بررسی میکنند تا مشکلات بهداشتی بالقوه در مراحل ابتدایی شناسایی شود. این معاینات ممکن است به شناسایی آسیبهای زایمان در نوزادان در مراحل اولیه کمک کند که دریافت درمان فوری را ممکن میسازد.
* اهمیت واکسیناسیون کودکان
نوزادان معمولاً با آنتیبادیهایی متولد میشوند که از مادران خود در دوران بارداری دریافت کردهاند. این محافظت موقتی است و به زودی نوزاد را در معرض خطر ابتلا به بیماریها قرار میدهد. واکسنها در جلوگیری از بیماریها و کاهش انتقال آنها حائز اهمیت هستند. با توجه به اینکه ایمنی کامل کودک هنوز توسعه نیافته است، باید اقداماتی برای محافظت از آنها در برابر عوامل عفونی احتمالی در نظر گرفته شود. این اقدام پیشگیرانه اطمینان حاصل میکند که کودک شما بدون خطر ابتلا به بیماریهای جدی رشد کند. معمولاً واکسنهای هپاتیت ب، سرخک، اوریون، سرخجه، فلج اطفال، آنفلوآنزا و دیفتری به کودکان در دوران رشد تزریق میشود و لازم است این واکسنها در زمان مناسب به انجام برسند.
* ضرورت توجه به تغذیه سالم
ترغیب هرچه زودتر فرزندان به مصرف غذاهای سالم و مغذی، شانس آنها برای زندگیای سالم و درازمدت را افزایش میدهد. با اینکه کودکان خردسال نمیتوانند غذاهای جامد مصرف کنند، لازم است که والدین از کیفیت وعدههای غذایی آنها باخبر باشند و زمان دقیق آنها را مدیریت کنند. به عنوان مثال، غذاهای فرآوریشده و بستهبندیشده در دسترس هستند، اما عاقلانهترین انتخاب غذایی نمیباشند. افزودنیها و مواد شیمیایی موجود در این غذاها ممکن است در کوتاهمدت برای رشد کودک کمک کنند اما در بلندمدت خطراتی همچون دیابت و چاقی به همراه دارند. از سن شیردهی به بعد، میتوانید به فرزند خود میوهها و سبزیجات تازه ارائه دهید. این گروههای غذایی به طور چشمگیری بر رشد و قدرت جسمانی و ایمنی کودک تأثیرگذارند. وعلاوه بر این، عادات غذایی سالم را از سنین پایین در کودک خود ایجاد کنید تا احتمال پیروی او از این عادات در بزرگسالی بیشتر شود.
* فعالیت بدنی منظم
فعالیت بدنی به فرزند شما کمک میکند تا فردی سالم و پر انرژی باشد که میتواند برای جامعه مفیدتر باشد. ورزش منظم برای همه سنین، از جمله کودکان، ضروری است. برای تشویق فرزندان به تناسب اندام، آنها را ترغیب کنید به پارک بروند، دوچرخهسواری کنند، در ورزشها شرکت کنند یا با دوستانشان بازی کنند. این گونه فعالیتها به سه عامل اصلی تناسب اندام شامل استقامت، انعطافپذیری و قدرت کمک میکند.
علیرغم مزایای بیشمار ورزش منظم، فعال ماندن اساساً:
– موجب تقویت عضلات و استخوانها میشود.
– خطر ابتلا به دیابت را کاهش میدهد.
– به جلوگیری از چاقی کمک میکند.
– نگرش مثبت به زندگی را ترویج میکند.
– از افزایش تجمع چربی عضلانی پیشگیری مینماید.
کودکانی که به فعالیتهای ورزشی میپردازند، با گذشت زمان بیشتر به ورزش ادامه خواهند داد. این سبک زندگی به طور مستقیم در پیشگیری از بیماریهای مزمن و شدید مانند بیماریهای قلبی، سکته مغزی و سرطان – که از علل عمده مرگ و میر در سطح جهانی هستند – موثر است.
* ایجاد الگوهای خواب منظم برای کودکان
آگاهی از ساعتهای خواب توصیه شده برای هر فرد، اعم از بزرگسال یا کودک، از اهمیت بالایی برخوردار است. کودکان نیاز به خواب کافی دارند تا انرژی خود را بازیابی کرده و از خستگی زودهنگام خودداری کنند. مطالعات نشان میدهند که در حین خواب، بدن هورمونهای رشد بنیادی را برای رشد کودک ترشح میکند.
الگوهای خواب نامنظم یا کم ممکن است باعث خستگی و ناتوانی کودک در طول روز گردد. برای جلوگیری از این مسأله، باید کودکان را به داشتن خواب منظم ترغیب کنید و زمان خواب معین و مشخصی برای آنها تعیین نمایید. کودکانی که عادت به زود خوابیدن دارند، معمولاً صبحها زودتر بیدار میشوند. این عادت در بهبود کارآیی و عملکرد آنها در طول روز موثر است.
* رعایت بهداشت عمومی
کودکان غالباً رفتارها و عادات خود را با مشاهده و یادگیری از بزرگسالان و محیط اطراف شناسایی میکنند. به عنوان والدین یا سرپرستان، شما منبع اصلی این اطلاعات برای آنها محسوب میشوید. بنابراین، چه به اطلاع و چه به ناآگاهانه، هر آنچه انجام دهید در نهایت بر نگرش و رفتار فرزندتان تأثیر میگذارد. لذا نیاز به دقت بیشتری در گنجاندن اقدامات بهداشتی در برنامه روزمره خود دارید. این کار کمک میکند که کودک شما به عادتهای سالم عادت کند و کمتر در معرض بیماریها قرار گیرد. برای مثال، با توجه به اینکه میکروبها و باکتریها همیشه کودکان را احاطه کردهاند، آنها در معرض خطر بالایی برای ابتلا به بیماریهای عفونی هستند؛ اما با رعایت دستها قبل و بعد از انجام وعدههای غذایی میتوانند این خطر را کاهش دهند. عادتهای بهداشتی دیگری که میتوانید در فرزند خود نهادینه کنید، عبارتند از:
– مسواک زدن
– استحمام منظم
– پوشاندن بینی و دهان در زمان عطسه یا سرفه
– کوتاه کردن ناخنها
– استفاده از لباسهای تمیز