در گذشته، تصور بر این بود که تنها انسانها توانایی یادگیری اجتماعی پیشرفته را دارند، اما دو تحقیق اخیر نشاندهنده این است که حتی زنبورها و شامپانزهها نیز میتوانند مسائل دشوار را حل کنند.
این تحقیقات از دل یک مرکز نگهداری حیات وحش یتیم در زامبیا آغاز شد. پژوهشگران دانشگاه اوترخت هلند در گزارشی که در مجله نیچر منتشر کردند، از تجربیات خود با گروهی از شامپانزههای نیمه وحشی پرده برداشتند و توضیح دادند که چگونه این موجودات یاد میگیرند که مسائل را حل کنند.
محققان به مدت سه ماه منتظر ماندند تا شامپانزهها بتوانند به تنهایی یک راهحل برای یک بازی پیدا کنند. در این آزمایش، میمونها موظف بودند تا یک توپ چوبی را بیرون آورده و آن را در کشویی باز بگذارند. پس از بستن کشو، جایزهی آنها آزاد میشد. اما شامپانزهها در این چالش ناکام ماندند و این کار بهطور مشخص برای آنها نسبتاً دشوار بود.
توانمندی سنتز مسائل پیچیده در شامپانزهها
<pمحققان رویکرد جدیدی را در پیش گرفتند. آنها دو شامپانزه را تربیت کردند و ظرف فقط دو ماه، ۱۴ شامپانزه دیگر توانستند آن را از این دو میمون بیاموزند. این یافته نشان داد که این نوع میمونها دارای توان یادگیری اجتماعی بالا هستند، زیرا میتوانند رفتارهایی را فراتر از ظرفیتهای شناختی فردی خود به یکدیگر انتقال دهند. این کشف به خاطر اینکه قبلاً این ویژگی تنها به انسانها نسبت داده میشد، شگفتانگیز است.
زنبورهای عسل و قابلیت یادگیری اجتماعی پیشرفته
همچنین محققان دانشگاه کوئین مری لندن آزمایش دیگری را بر روی زنبورها انجام دادند. نتایج این تحقیق که در مجله نیچر منتشر شد، به پیچیدگی قابلیتهای اجتماعی زنبورها اشاره کرد. مشابه شامپانزهها، یک گروه از زنبورها نیز در شرایط حل مساله قرار گرفتند و در ابتدا ناکام ماندند، اما با مشاهدهی رفتار یک زنبور راهنما موفق به یافتن راهحل شدند. این موضوع نشان میدهد که زنبورهای عسل نیز به سطح بالایی از یادگیری اجتماعی دست یافتهاند.
فرهنگ تجمعی در دنیای حیوانات
به نظر میرسد نیاز است تا این آزمایشات بر روی گونههای بیشتری از حیوانات انجام شود تا به دانشمندان در درک مفهوم فرهنگ تجمعی در دنیای حیوانات یاری رساند. این ویژگی به توانایی انباشت تدریجی دانش و مهارت در طی نسلها اشاره دارد و میتواند به توسعه رفتارهای پیچیدهتر کمک کند. دانشمندان این ظرفیت را عاملی میدانند که به انسانها امکان دادهاست تا تسلط خود بر دنیا را مستحکم کنند.
این یافتهها یک احتمال جالب را تقویت میکند؛ بهطوری که بزرگترین دستاوردهای اجتماعی حشرات، نظیر معماری پیچیدهی لانهزنبوری یا روشهای کشاورزی مورچهها در پرورش شتهها و قارچها، میتواند نتیجهی همین رفتارهای اجتماعی باشد. بدین ترتیب، گروهی از حیوانات باهوشتر میتوانند با انتقال و آموزش رفتارهای خود به دیگر گونهها، این الگوها را گسترش دهند.
منبع: یورونیوز