گروهی جهانی از پژوهشگران به کمک تکنیک‌های محاسباتی پیشرفته موفق به ایجاد بزرگ‌ترین و دقیق‌ترین شجره‌نامه پرندگان در تاریخ شدند. در این تحقیق، پروفسور «سیاوش میرعرب»، دانشمند ایرانی دانشگاه کالیفرنیا نیز به عنوان یکی از پژوهشگران حضور داشته است. شجره‌نامه مذکور شامل نموداری پیچیده از روابط تکاملی حدود 363 گونه پرنده به مدت تقریبی 93 میلیون سال است که تقریباً 92 درصد از کل خانواده‌های پرندگان را در بر می‌گیرد.
بیت پین
براساس اطلاعات منتشرشده در مقالات نیچر و PNAS، این شجره‌نامه به روشن کردن الگوهای تکاملی پرندگان پس از انقراض دایناسورها که بین 65 تا 67 میلیون سال پیش اتفاق افتاد، می‌پردازد. پروفسور میرعرب در خصوص این پژوهش اظهار داشته است:
«هدف ما بازسازی تمامی تاریخ تکامل پرندگان است.»
این تحقیق بخشی از پروژه «10000 ژنوم پرنده» (B10K) به شمار می‌آید که دانشگاه کپنهاگ دانمارک، دانشگاه ژجیانگ چین و دانشگاه کالیفرنیا، سن‌دیگو آمریکا در آن همکاری کرده‌اند و هدف آن ارائه پیش‌نویس توالی ژنوم حدود 10,500 گونه پرنده فعلی می‌باشد.
بزرگ‌ترین و دقیق‌ترین شجره‌نامه پرندگان
برای تشکیل این شجره‌نامه، پژوهشگران بهره‌برداری از مجموعه الگوریتم‌هایی به نام ASTRAL را آغاز کردند که پروفسور سیاوش میرعرب و تیم او به منظور استنتاج روابط تکاملی با دقت و سرعتی بی‌نظیر طراحی کرده‌اند. این الگوریتم‌ها به محققان این امکان را داد تا اطلاعات بیش از 60 هزار ناحیه ژنومی را جمع‌آوری کرده و یک پیکره آماری قوی برای تحلیل فراهم سازند.
با کمک این الگوریتم‌ها، پژوهشگران توانستند تاریخچه تکاملی بخش‌های مختلف پرندگان را کاوش و بازسازی کنند. سپس بخش‌های مجزا این درخت را گردهم آوردند و شجره‌نامه کامل پرندگان را به دست آوردند. به گفته محققان، برای بازسازی این شجره‌نامه از دو استراتژی شامل توالی‌یابی ژن‌های هر گونه و همچنین توالی‌یابی گونه‌های متفاوت استفاده شده است.
علاوه بر این، دانشمندان در مطالعات گذشته به اشتباه فلامینگوها و کبوترها را به عنوان خویشاوندان تکاملی در کنار هم قرار داده بودند. اما با تکرار بررسی‌های ژنومی 363 گونه، درخت خانوادگی دقیق‌تری به وجود آمد که کبوترها را از فلامینگوها دورتر کرد.
منبع: دیجیاتو