غذاهایی که باید در تابستان از مصرف آن‌ها خودداری کرد

سید مهدی میرغضنفری، معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، به مباحث مرتبط با تغذیه در فصل تابستان و روزهای گرم سال پرداخته و نکات مهمی را ارائه کرد.

وی با تأکید بر این نکته که در طب ایرانی، پیشگیری بر درمان اولویت دارد، بیان کرد: برای حفظ سلامت در ایام تابستان باید از برخی مواد غذایی پرهیز کنیم.

میرغضنفری اشاره کرد که افراد با مزاج گرم و خشک در این فصل بیشتر در معرض مشکلات بهداشتی هستند، چرا که مزاج آنان و شرایط جوی تابستانی، موجب افزایش خطرات می‌شود؛ بنابراین،避免食用 میوه‌ها و نوشیدنی‌هایی که حرارت بدن را بالا می‌برند و خشکی ایجاد می‌کنند، ضروری است. به ویژه باید از مصرف غذاهای تند نظیر فلفل، زنجبیل، دارچین، زعفران، سس‌های تند، خردل و سبزیجات تند از قبیل سیر، پیاز، ترخون، نعنا، تره، شاهی و شوید پرهیز کرد. نتیجه این تفکر این است که غذاهای گیاهی تازه یا بخارپز شده بدون ادویه‌های قوی می‌توانند انتخاب‌های بهتری باشند.

معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل افزود: در فصل تابستان لازم است مردم در مصرف نمک و غذاهای شور و تنقلات همچون چیپس و آجیل شور دقت کنند.

میرغضنفری توضیح داد که بیشتر مغزها دارای مزاج گرم و خشک هستند و بنابراین افرادی که این نوع مزاج را دارند باید از زیاده‌روی در مصرف آنها بپرهیزند. همچنین روش‌های پخت مانند سرخ کردن و تفت دادن می‌توانند مزاج را گرم و خشک کنند، به همین دلیل توصیه می‌شود که غذاها به صورت ساده یا در حالت خام و پخته تهیه شوند.

او همچنین به وضعیت شیرینی‌جات اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه پایه بسیاری از شیرینی‌ها گرم است، باید در مصرف آنها از جمله شیرینی‌های طبیعی مانند عسل، کشمش، مویز و میوه‌های شیرین مانند انجیر، نارگیل، موز، خربزه، آناناس و… در فصل تابستان احتیاط کرد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ارتش، مصرف گوشت‌های قرمز را در تابستان به دلیل گرمای زیادشان کمتر توصیه کرده و به ویژه به گوشت پرندگانی مثل کبک و بلدرچین که گرمای بیشتری نسبت به گوشت گوسفند دارند، اشاره کرد. همچنین مصرف گوشت شتر به دلیل حرارت و خشکی زیاد به صورت معمول پیشنهاد نمی‌شود.

میرغضنفری بر لزوم اجتناب از غذاهای با مزاج گرم همچون فسنجان، گردو و کنجد در تابستان تأکید کرد و پیشنهاد داد که از غذاهای خنک مانند آب‌دوغ خیار، ماست، خیار و کمی نان و سبزیجات خنک مانند کاهو، کدو خورشتی (سبز)، گشنیز و اسفناج استفاده شود. همچنین مناسب است که غذاهایی که در فصل تابستان مصرف می‌شوند، به صورت آبپز یا پختنی باشند و از روش‌هایی مانند کباب و سرخ‌کردن دوری شود؛ مانند آش، سوپ و خورش‌هایی که سبزی آنها سرخ نشده باشد و مقادیر گوشت کمی داشته باشند و با طعمی ترش از غوره، آبغوره، آبلیمو، لیمو و نارنج تهیه شوند.

وی همچنین مصرف مرکبات و میوه‌های ملس مانند زرشک و آب زرشک، شاه‌توت، تمشک، سیب ترش، آلبالو، گوجه سبز، انار، شوید، هلو، زردآلو، هندوانه و گریپ‌فروت را مفید دانسته و خاطرنشان کرد: مصرف سالادها (کاهو، خیار، آبلیمو و…) در این فصل مؤثر است چرا که معمولاً مزاج‌های سرد و تر دارند. همچنین خوردن ترشی‌جات نیز در این فصل توصیه می‌شود، به شرط آنكه این ترشی‌ها تند نباشند چون در این صورت حرارت آنها افزایش می‌یابد.

میرغضنفری تأکید کرد که در فصل تابستان مصرف آب کافی و لبنیات مانند دوغ و ماست بسیار سودمند است و اظهار داشت: مصرف روزانه لیموترش در ایام گرم برای کسانی که مزاج گرم دارند، ضروری می‌باشد. این میوه به کاهش حرارت و رطوبت بدن و التهابات درونی کبد کمک کرده، خون را رقیق می‌کند و در هضم غذاهای چرب و سنگین مؤثر است.

وی مصرف گوشت‌های سفید را در این فصل مناسب‌تر از گوشت‌های قرمز دانست و افزود: گوشت‌های سفید (همچون مرغ و ماهی) گرمای کمتری دارند، به خصوص ماهی که به دلیل مزاج سرد و تر خود، گزینه‌ای عالی برای تابستان به شمار می‌رود، مشروط بر اینکه خیلی سرخ نشود و ادویه‌های تند نیز به آن افزوده نشود.