رئیس سازمان فضایی ایران به حمایتهای مالی معاونت علمی ریاستجمهوری از شرکت امیدفضا اشاره کرد و افزود: سازمان فضایی نیز از این مجموعه خصوصی با خرید تصاویر ماهوارهای پشتیبانی کرده، اما در میان تمامی بازیگران اکوسیستم توسعه فناوری فضایی، معاونت علمی نقش کلیدی و مؤثری در یاریرسانی به شرکتهای دانشبنیان ایفا میکند.
دکتر حسن سالاریه امروز در حاشیه برگزاری مراسم پرتاب ماهوارههای هدهد و کوثر در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت: علاوه بر شرکت امید فضا، بخشهای خصوصی دیگری نیز در عرصه صنعت فضایی فعالاند. در حال حاضر چند شرکت خصوصی با تکیه بر دانشگاهها توانستهاند به خوبی در این صنعت رشد و توسعه یابند که از میان آنها میتوان به شرکتهای وابسته به دانشگاه صنعتی امیرکبیر اشاره کرد.
وی تأکید کرد که ارتباط این شرکتها با دانشگاهها به معنای این است که فارغالتحصیلان دانشگاهی به تأسیس این شرکتها پرداختهاند و ابراز داشت: برای طرحهای ماهواره پژوهش ۱، ۲ و ۴ با سه شرکت خصوصی مختلف قراردادی منعقد کردیم و پروژه ماهواره پژوهش ۳ نیز در حال حاضر در مرحله مناقصه قرار دارد.
سالاریه مزید بر اینکه منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی با همکاری چندین شرکت خصوصی و یک مجموعه دولتی به اجرا در خواهد آمد، افزود: به همین خاطر، بخش خصوصی در این حوزه فعال بوده و تقریباً ۲۰ شرکت خصوصی در زمینه ساخت ماهواره مشغول به فعالیتاند.
رئیس سازمان فضایی ایران به این نکته پرداخت که حوزه ماهواره به دلیل ریسکهای بالای خود شناخته میشود و ادامه داد: به همین دلیل، این شرکتها میتوانند با همکاری یکدیگر، این ریسکها را به حداقل برسانند.
هزینههای پرتاب ماهواره
وی در مورد هزینههای مرتبط با پرتاب ماهواره گفت: شرکت امید فضا توافقنامهای با معاونت علمی منعقد کرده که بر اساس آن تسهیلاتی به ایشان اعطا شده است. به نظر من این گام صحیحی است، زیرا نباید بخش خصوصی را به پولهای بلاعوض وابسته کرد، چرا که این امر میتواند به تدریج آنها را به نوعی بخش دولتی تبدیل کند.
سالاریه به حمایتهای سازمان فضایی از این شرکت اشاره کرد و افزود: قراردادی که میان سازمان فضایی و شرکت امید فضا تنظیم شده، به شکل خرید تصاویر ماهوارهای است، بدین معنا که برای نخستین بار قراردادی با بخش خصوصی منعقد کردهایم که در آن اعلام شده تا ما با ماهواره و پرتابگر آن کاری نداریم، بلکه محصول نهایی را به ما تحویل دهند.
وی تأکید کرد: این استراتژی سبب میشود تا شرکتها در زمینه طراحی و ساخت ماهواره و همچنین پرتاب آن نقش بیافرینند و توانایی مدیریت ریسکهای این حوزه را پیدا کنند. به طوری که این شرکتها بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن، ماهواره را به مرحله نهایی برسانند.
رئیس سازمان فضایی ایران یادآور شد که طبق این قرارداد، پیشپرداختی به شرکت امید فضا برای خرید تصاویر ماهوارهها سهم داده شده و بر این اساس بخشی از تصاویر را پیشخرید کردهایم. این رویکرد سبب میشود که بتوانیم از این طریق حمایت مؤثری از این شرکت داشته باشیم.
وی همچنین تصریح کرد: حمایتهای سازمان فضایی از بخش خصوصی به عنوان پیشپرداخت تصاویر ماهوارهای صورت گرفته است.
پرتاب عملیاتی هدهد و کوثر
در ادامه، رئیس سازمان فضایی به سؤال و ابهام در خصوص ماهوارههای هدهد و کوثر که امروز پرتاب شدند، پاسخ داد که آیا این پرتاب آزمایشی بوده یا عملیاتی؟ و گفت: هر دو ماهوارهای که امروز از آنها یاد شد، ماهوارههای عملیاتی محسوب میشوند. البته باید توجه داشت که هر ماهواره عملیاتی ممکن است با ریسکهای گوناگونی روبهرو شود و ممکن است برخی از بخشهای آن در مدار با نقص فنی مواجه شوند و همچنین کیفیت برخی تصاویر نیز مطلوب نباشد، که این چالشها از ویژگیهای ذات پروژههای فضایی است.
سالاریه خاطر نشان کرد: حتی شرکتهای حرفهای سازنده ماهواره هم در این حوزه با همین ریسکها مواجه میشوند. به عنوان مثال، اخیراً یکی از ماهوارهها در مدار ژئو با نقص فنی جدی روبهرو شد، در حالی که سازنده آن یک شرکت با سابقه طولانی و قابل اعتماد در این زمینه بوده است.
وی در خصوص عدم موفقیت این شرکت در ارسال تصاویر، بیان داشت: ما قراردادی را با این شرکت منعقد کردهایم و در عین حال شرکتهای بیمهگر نیز به پروژههای فضایی وارد شدهاند.
سالاریه با تأکید بر این نکته که پروژههای فضایی همواره با ریسکهای زیادی همراه است، گفت: بر این اساس هر کدام از بازیگران این اکوسیستم باید وظایف خود را به خوبی ایفا کنند. معاونت علمی عمدتاً نقش حمایتی را در این حوزه ایفا کرده و ما در سازمان فضایی باید طرحهای راهبردی را طراحی کنیم و هدفگذاری انجام دهیم و از طریق پیشخرید، محصول نهایی را تأمین کنیم که این پروسه در سطح جهانی در حال پیادهسازی است.
وی به نقش صندوقها و شرکتهای بیمه اشاره کرد و گفت: هر کدام از این نهادها وظایف خاص خود را در اکوسیستم فضایی ایفا میکنند و در این بین معاونت علمی به نظام حمایت از شرکتهای دانشبنیان نقشی اساسی بخشیده است.
اولین دستور رئیسجمهور برای تامین منابع حوزه فضایی
سالاریه در ادامه به دستور رئیسجمهور جهت تأمین منابع مالی در زمینه فضایی اشاره کرد و بیان داشت: ما در راستای توسعه صنعت فضایی و بر اساس تصمیمات شورای عالی انقلاب فضایی، بودجه سالیانهای برای بخشهای مختلف این صنعت تعبیه کردهایم. اگرچه با تغییر دولت، جلسه شورای عالی فضایی هنوز برگزار نشده است، اما یک مزیت مثبت ایجاد شده که در حوزه فضایی پیوستگی موجود داشته و تغییرات زیادی در این زمینه صورت نگرفته است. به عبارتی دیگر، پیشبینیهایی که شورای عالی فضایی در دولت قبلی برای بودجه این حوزه لحاظ کرده بود، در دولت جدید بدون تغییر در سیاستها همچنان ادامه پیدا کرده است.
رئیس سازمان فضایی تصریح کرد: دستاورد خوشحالکننده دیگری که به وقوع پیوست، ورود جدی رئیسجمهور به حوزه ماهوارههای مخابراتی بوده است که میتواند منافع خوبی برای کشور به بار آورد.
سالاریه همچنین اعلام کرد که جلسات شورای عالی فضایی در سال جاری برگزار خواهد شد، اما قادر به بیان زمان دقیق برگزاری این جلسات نبود.