محصول دارویی مبتنی بر سلولهای کشنده طبیعی، به عنوان رویکرد نوین برای معالجه تومورهای مغزی در بزرگسالان و کودکان، توسط پژوهشگران یکی از شرکتهای دانشبنیان معرفی شده است. طبق اظهارات این محققان، این روش نویدبخش در مرحله کارآزمایی بالینی، تا میزان ۶۰ درصد در درمان بیماران مؤثر بوده است. در این راستا، کارآزمایی بالینی بر روی 10 کودک مبتلا به گلیومهای مغزی غیرقابل جراحی و مقاوم به درمان انجام شده و تحت درمان با این سلولها قرار گرفتند.
، نیکوژن به عنوان یک محصول سلولی آلوژنیکی شناخته میشود که از اهداکنندگان سالم غیر خویشاوند تهیه شده و در درمان بدخیمیهای خونی و تومورهای توپر به کار میرود. این ترکیب دارویی که حاصل تلاشهای فناورانه یکی از شرکتهای دانشبنیان است، موفق به کسب عنوان یکی از برترینها در بریکس و دریافت جایزه بریکس گردید.
کرده است. این دارو در درمان تومورهای مغزی مورد استفاده قرار گرفته و نتایج نشاندهنده ۶۰ درصد اثربخشی در بهبود این بیماران است.
کارآزمایی بالینی فاز I سلولهای نیکوژن بر روی کودکان مبتلا به گلیومهای مغزی به همت این شرکت دانشبنیان و با همکاری پژوهشگاه رویان و مرکز رشد نمو کودکان بیمارستان رسول اکرم، گام دیگری در این تحقیقات محققان محسوب میشود.
در این طرح، ۱۰ کودک مبتلا به گلیومهای مغزی غیرقابل جراحی و مقاوم به درمان، تحت سلول درمانی با سلولهای نیکوژن قرار گرفتند و عوارض ناشی از تزریق و تأثیرات درمانی آن در کاهش تومور مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
نوروبلاستوما یک نوع تومور عصبی است که بیشتر در کودکان دیده میشود و سومین نوع شایع سرطان در کودکان به شمار میآید، پس از لوسمی و تومورهای مغزی.
روشهای درمانی رایج نظیر جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی تنها در بخشی از بیماران مؤثر است و به همین دلیل احساس نیاز مبرم به روشهای درمانی نوین و کارآمدتر وجود دارد. پژوهشگران این رویکرد را بر پایه سلولهای کشنده طبیعی طراحی کردهاند.
سلولهای کشنده طبیعی، جزء جداییناپذیر از سیستم ایمنی بدن هستند که بهطور طبیعی قادر به شناسایی و نابودی سلولهای سرطانیاند و میتوان از آنها در درمان سرطانها بهرهبرد.
این شرکت در همکاری با پژوهشگاه رویان و دانشگاه علوم پزشکی ایران موفق به دریافت تأیید از کمیته اخلاق پزشکی برای انجام کارآزمایی بالینی جهت بررسی ایمنی و اثربخشی تزریق داخل وریدی سلولهای کشنده طبیعی فعال در بیماران نوروبلاستوما عود کننده و مقاوم به درمان با ریسک بالا شده است.
دلبر دانشجو، مسؤول فنی این شرکت دانشبنیان در مصاحبه با ایسنا، محصولات این شرکت را در حوزه درمانهای نوین سرطان معرفی کرد و گفت: مهمترین محصول ما فرآورده «نیکوژن» است که شامل سلولهای کشنده طبیعی (Natural killer cell) میشود و این سلولها از اهداکنندگان سالم به بیماران سرطانی تزریق میگردند.
وی با اشاره به اینکه این طرح درمانی در مرحله ۲ کارآزماییهای بالینی قرار دارد، اظهار کرد: این مطالعات در حال حاضر بر روی بیماران مبتلا به تومورهای مغزی هایگرید (گرید ۳ و ۴) در حال انجام است و ما در آستانه اخذ مجوز برای عرضه این محصول هستیم.
دانشجو به ویژگیهای این روش درمانی نوآورانه پرداخت و توضیح داد: Natural killer cell یک دسته از سلولهای سیستم ایمنی موجود در بدن است که ما موفق به تولید آنها در فرم دارو شدهایم. این دارو با حاوی سلولهای کشنده طبیعی در دو نوع «سرنگ» و «بَگ» (کیسه) ارائه میشود.
وی ادامه داد: نوع بگ این محصول مشابه سرم به داخل بدن تزریق میشود و نوع سرنگ برای تزریق داخل نخاع به بیماران با تومور مغزی از سوی پزشکان کاربرد دارد.
مدیر فنی این شرکت دانشبنیان تصریح کرد: ما بر این باوریم که سلولهای کشنده طبیعی در شرایطی که بدن تحت تأثیر تومورهای سرطانی قرار گرفته، قادر به انجام وظایف خود نیستند. به همین دلیل این سلولها را از یک فرد سالم گرفته و در شرایط آزمایشگاهی جداسازی و آمادهسازی میکنیم.
وی افزود: این سلولهای استخراج شده در بانک سلولی این شرکت ذخیره میشوند و هر زمانی که پزشک دستور تزریق را صادر کند، ما این سلولها را ذوب کرده و در اختیار کادر درمان قرار میدهیم.
دانشجو خاطرنشان کرد: در حال حاضر کارآزماییهای بالینی ما بر روی تومورهای مغزی (گلیو بلاستوما) ادامه دارد، اما استفاده از این روش در سایر انواع سرطانها نیز امکانپذیر است.
مدیر فنی این شرکت همچنین بیان کرد: اکنون ما در فاز ۱ کارآزمایی بالینی برای بیماران مبتلا به «نوروبلاستوما» که توموری مغزی است و عمدتاً کودکان را تحت تأثیر قرار میدهد، قرار داریم.
وی نتایج حاصل از درمانهای سلولی برای بیماران سرطانی را امیدوارکننده ارزیابی کرده و گفت: نتایج بدست آمده از کارآزماییهای بالینی نشاندهنده ۶۰ درصد اثربخشی در بهبود وضعیت بیماران دارد. بیماران مبتلا به تومورهای هایگرید به ویژه تومورهای مغزی، امید به بقا کمی دارند و بین ۱۲ تا ۱۵ ماه زنده میمانند، اما با این شیوه درمانی، ما بیمارانی داریم که ۳ تا ۴ سال است که از تومور پاک شدند یا در وضعیت باثباتی قرار دارند و به زندگی معمولی خود ادامه میدهند.
دانشجو بر اهمیت این نتایج تأکید کرده و افزود: از این رو، سازمان غذا و دارو همکاری نزدیکی با ما دارد تا این فرآورده دارویی به شکل گستردهتری توزیع شود.
