بیماری وبا، که به دوره بلای «دوران ویکتوریا» یا عصر اوج انقلاب صنعتی در بریتانیا وابسته است، هم اکنون در حال بازگشت به چندین جامعه بشری، به ویژه در آفریقا می باشد و کارشناسان، اصلی ترین عوامل این بازگشت را درگیری ها و بحران های اقلیمی می دانند.
طبق گزارش های ارائه شده توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO)، در سال ۲۰۲۴ میلادی، تعداد ۸۰۴ هزار و ۷۲۱ مورد ابتلا به وبا و ۵۸۰۵ مورد مرگ ناشی از این بیماری ثبت شده است که این رقم در مقایسه با ۵۳۵ هزار و ۳۲۱ مورد ابتلا و ۴۰۰۷ مورد مرگ در سال ۲۰۲۳، تقریباً ۵۰ درصد افزایش را نشان می دهد.
در گزارشی که روزنامه گاردین منتشر کرده، آمده است که این آمار از سال ۲۰۲۱ به شکل قابل توجهی رو به افزایش بوده و کارشناسان بر این باورند که اعداد رسمی احتمالاً بسیار محتاطانه هستند.
بنابراین، متخصصان با در نظر گرفتن داده های غیررسمی، برآورد می کنند که سالانه بین ۱.۳ تا ۴ میلیون مورد ابتلا و دامنه ای از ۲۱ هزار تا ۱۴۳ هزار مورد مرگ و میر ناشی از وبا در سطح جهانی وجود دارد.
در سال جاری میلادی (۲۰۲۵)، شش کشور شامل میانمار، جمهوری دموکراتیک کنگو، سودان، سودان جنوبی، آنگولا و غنا درخواست هایی برای دریافت دز قابل توجهی از واکسن های وبا از انبار جهانی به منظور کنترل شیوع این بیماری ارائه داده اند.
این تقاضای بالا برای موجودی های اضطراری نشان دهنده این واقعیت است که از سال ۲۰۲۲، هیچ گونه واکسیناسیون پیشگیرانه ای در کشورهای پرخطر انجام نشده است.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آفریقا (Africa CDC) در جلسه توجیهی که در ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد، نسبت به وبا به عنوان یک عامل مرگبار عمده در این قاره تاکید کرد.
این نهاد رسمی به عواملی مانند افزایش سیلاب های ناشی از تغییرات اقلیمی و شرایط نامطلوب آب و بهداشت، که عمدتاً به دلیل درگیری های داخلی به وجود آمده، اشاره نموده و این موارد را به عنوان عوامل تشدید کننده شیوع وبا در این قاره ذکر کرده است.
آلیسون راسل، اپیدمیولوژیست و مدیر ارشد برنامه در تیم پاسخ به شیوع های شدیدی در Gavi، اتحادیه واکسن مسئول ذخیره جهانی، بر اهمیت آب سالم و بهداشت به عنوان خط اول دفاع تاکید کرده و می گوید: “زمانی که درگیر جنگ هستید و مردم در حال جابه جایی هستند، کنترل وبا بسیار چالش برانگیز می شود و در چنین شرایطی واکسن ها می توانند نقش حیاتی ایفا کنند.”
گاردین همچنین گزارش می دهد که آزمایش های سریع جدیدی برای تشخیص وبا که پاسخ تست را در حدود ۱۵ دقیقه ارائه می دهند، توسط Gavi به ۱۴ کشور با درآمد پایین و متوسط معرفی می شود و کارشناسان بر این باورند که این اقدام باید تصویری واضح تر از نقاط تمرکز تلاش های کنترلی برای افزودن تلاش ها به منظور مهار عفونت فراهم آورد.
پروفسور «یان هولمگرن» از دانشگاه «گوتنبرگ»، رهبری تیمی را بر عهده داشت که در دهه ۱۹۹۰ اولین واکسن خوراکی وبا با نام Dukoral را که مورد تایید WHO بود، ساخته است. وی در سال های اخیر بارها بر این موضوع تاکید کرده است که کمبود واکسن، «بزرگ ترین تهدید» برای هدف سازمان جهانی بهداشت در راستای پایان دادن به وبا تا سال ۲۰۳۰ محسوب می شود.
با این وجود، راسل بر این باور است که وضعیت ذخایر واکسن اکنون بهبودیافته و نسبت به چند سال گذشته وضعیت بهتری دارد، و در حال حاضر می توانیم ذخایر را در زمانی کوتاه تر از گذشته تکمیل کنیم.