اخیراً یک ورزشکار ویدیویی از نگهداری و بازی با یک توله شیر در منزل شخصی خود منتشر کرد؛ این ویدیو واکنش های قابل توجهی از طرف فعالان محیط زیست به دنبال داشت و منجر به تشکیل پرونده قضایی علیه وی، امیر علی اکبری، ورزشکار رشته هنرهای رزمی ترکیبی گردید.
سرهنگ جمشید محبت خانی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست، در این زمینه بیان کرد که «نگهداری از گونه های حیات وحش، به ویژه توله شیر، یک فعل مجرمانه محسوب می شود و تبلیغ آن در فضای مجازی به نوعی جرم مضاعف به حساب می آید.»
پس از این واکنش ها، علی اکبری اعلام کرد که توله شیر مذکور متعلق به یکی از دوستانش بوده و او به صورت موقت از آن نگهداری کرده است. وی همچنین ادعا کرد که این توله شیر را به سازمان محیط زیست تحویل داده، اما فرمانده یگان حفاظت محیط زیست تصریح کرد که بررسی های به عمل آمده نشان داده است که هیچ توله شیری به ادارات محیط زیست در سرتاسر کشور تحویل نشده است و به همین دلیل، دستور تشکیل پرونده قضایی برای امیر علی اکبری صادر شد.
در حالی که نگهداری از حیوانات وحشی در محیط های خانگی می تواند سلامت جانی انسان ها را به خطر بیندازد، همچنین موجب اختلال در اکوسیستم و نهایتاً انقراض گونه ها خواهد شد. به همین خاطر، آگاهی بخشی به عموم به ویژه چهره های مشهور درباره قوانین مرتبط با حیات وحش و عوارض منفی نگهداری از این گونه ها امری حیاتی به شمار می رود.
منوچهر فلاحی ـ معاون یگان حفاظت محیط زیست درباره وضعیت پرونده قضایی علی اکبری بیان داشت: پرونده ای که برای امیر علی اکبری تشکیل شده، پیگیری شده است. شعبه دادگاه بر اساس محل سکونتش تعیین شده بود اما مکان نگهداری توله شیر با آن مطابقت نداشت و لذا این فعل در حوزه قضایی تهران واقع شده است. به همین ترتیب، قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده به شعبه تهران ارجاع شد. در واقع، این شعبه اعلام کرد که امکان بررسی این پرونده را ندارد و بنابراین به شعبه تهران ارجاع گردید.
معاون یگان حفاظت محیط زیست تأکید کرد که همکاران در حال پیگیری موضوع هستند.
فلاحی تصریح کرد: علی اکبری مدعی است که دوستی که در ابتدا از توله شیر مراقبت می کرده، آن را تحویل داده، اما در مورد تحویل توله شیر به یگان حفاظت محیط زیست ابهاماتی وجود دارد زیرا توله شیر به این سازمان تحویل نشده است و این امر باید برای قاضی ثابت شود.
وقتی شهرت حاشیه امنی نمی آفریند
نگهداری از حیوانات وحشی، به ویژه گونه هایی چون توله شیر، واقعاً یک زنجیره از پیامدهای قانونی، زیست محیطی و اجتماعی به همراه دارد؛ پرونده امیر علی اکبری، ورزشکار رشته هنرهای رزمی ترکیبی، به طور خاص در نقطه ای قرار دارد که سؤالات مهمی درباره مسئولیت اجتماعی چهره های مشهور و تأثیرات منفی چنین رفتارهایی بر اکوسیستم ها مطرح می شود.
از جمله نکات حائز اهمیت، نقش چهره های عمومی در الگوسازی اجتماعی است. زمانی که یک شخصیت مشهور تصاویری از نگهداری توله شیر را در فضای مجازی منتشر می کند، تنها یک «لحظه شخصی» را به اشتراک نمی گذارد بلکه پیامی را منتشر می کند که هزاران نفر آن را مشاهده کرده و به طور ناخودآگاه به نگهداری حیات وحش در منزل فکر می کنند. در حالی که نگهداری این نوع حیوانات در خانه ها نه تنها مغایر با قوانین است بلکه می تواند تهدیدی جدی برای امنیت فردی و عمومی به شمار آید و اکوسیستم را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
قوانین در این عرصه بر اساس اصول حفاظت از تنوع زیستی، پیشگیری از قاچاق گونه های در معرض خطر و کاهش خطرات ناشی از تماس انسان با حیوانات وحشی ایجاد شده اند. خطرات واقعی ناشی از نگهداری حیوانات وحشی بی شمار است. تهدید سلامت عمومی، آسیب به خود حیوانات، اختلال در اکوسیستم و رویش بازار غیرقانونی حیات وحش تنها بخشی از این عواقب جبران ناپذیر است.
برخلاف ظاهر جذاب این تصاویر، توله شیرها در اسارت رنج های شدید جسمی و روانی را متحمل می شوند. آن ها در فضاهای محدود رشد می کنند، از آموزش های طبیعی محروم هستند و نهایتاً نمی توانند به حیات وحش بازگردند.
این نخستین باری نیست که یکی از چهره های معروف تصاویری از خود و یک حیوان وحشی را در شبکه های اجتماعی منتشر کرده و با واکنش های منفی مواجه شده است. «شیر دل قراره بیاد پیش خودم بزرگ بشه و هواشو داشته باشیم» این جمله ای است که چند سال پیش علی زندوکیلی در حالی که توله شیری را در آغوش گرفته بود، به دوربین گفت. این ویدیو نیز با انتقادات گسترده ای روبه رو شد و در ادامه زندوکیلی با انتشار پستی اعلام کرد که قصد نگهداری از این گونه را در منزل ندارد و به شدت با این کار مخالف است.
عبدالله سالاری کارشناس حیات وحش در گفت وگوی خود با درباره نحوه تعامل انسان با حیات وحش بیان می کند: انسان باید از محدوده تولید مثل حیوان فاصله بگیرد و هرگز نباید به موالید حیوانات نزدیک شود.
وی اظهار داشت: انتقال بوی دست انسان به این موالید هیچ تفاوتی با حذف آن ها نخواهد داشت زیرا حیات وحش دیگر پذیرای او نخواهد بود و حتی در صورت انتقال حیوان به اداره حفاظت محیط زیست، در بهترین شرایط نیز باید تا پایان عمر خود در باغ وحش زندگی کند.