مرکز پایش وضعیت هوشمند نیروگاهی انرژی پاسارگاد در نیروگاه شریعتی مشهد به عنوان نخستین مرکز پایش وضعیت هوشمند نیروگاهی در ایران به بهره برداری رسید.
براساس گزارش مرکز پایش وضعیت هوشمند نیروگاهی انرژی پاسارگاد (IPCM CENTER) که به همت دانشگاه صنعتی شریف تأسیس شده، به عنوان یک پیشرفت اساسی در راستای بهبود عملکرد نیروگاه ها و ارتقاء بهره وری تجهیزات دوار شناخته می شود.
این مرکز با نظارت دائم بر فعالیت تجهیزات دوار، منجر به کاهش ناترازی انرژی، افزایش عمر مفید تجهیزات، کاستن از هزینه های تعمیر و نگهداری، ارتقاء توانایی پیش بینی خرابی ها و بهینه سازی عملکرد نیروگاه ها خواهد شد.
مرکز شامل سه بخش کلیدی است: مانیتورینگ آنلاین داده های عملیاتی و ارتعاشاتی توربین (نظارت لحظه ای بر فعالیت توربین ها و تجهیزات کلیدی و ارسال هشدارهای پیشگیرانه در موارد انحراف از مقادیر بهینه)، تحلیل های پیش بینی و بهینه سازی عملکرد (شبیه سازی شرایط خرابی و پیش بینی نیازهای تعمیر برای جلوگیری از توقف های غیرمنتظره) و اتخاذ تصمیمات سریع و به موقع بر مبنای داده های لحظه ای (افزایش دقت در تصمیم گیری های مدیریتی و کاهش زمان عدم فعالیت نیروگاه).
مرکز پایش وضعیت هوشمند نیروگاهی با هدف بهبود بهره وری نیروگاه ها از طریق هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی، همچنین توسعه داشبوردهای تحلیلی برای مدیران، تقویت امنیت سایبری و پردازش داده های کلان (Big Data Analytics) تلاش خواهد کرد تا بهره وری نیروگاه ها را به سطحی بالاتر برساند.
تاسیس این مرکز، گام اساسی در بومی سازی فناوری های مدیریت نیروگاهی و ارتقاء دانش فنی کشور در این بخش محسوب می شود. با فعالیت های این مرکز، بهره برداری بهینه تر از نیروگاه ها، کاهش هزینه های عملیاتی و بالا رفتن پایداری شبکه برق کشور محقق خواهد شد.
مدیرعامل گروه انرژی پاسارگاد در مراسم رونمایی گفت: وقتی پروژه های پایش و مدیریت آنلاین و هوش مصنوعی در گروه انرژی پاسارگاد برای حوزه بالادستی نفت و گاز و نیروگاهی تعریف شد، هنوز صحبت جدی درباره این فناوری ها در کشور نشده بود.
تحولی بزرگ در مدیریت انرژی کشور با هوش مصنوعی
افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور، با اعلام یک تحول مهم در زمینه انرژی کشور، بر اهمیت فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: امروز شاهد یک اتفاق بزرگ هستیم. با توجه به اینکه مزیت اقتصادی کشور ما انرژی است، باید به چالش های موجود در این حوزه توجه کنیم و آنها را به فرصت تبدیل کنیم. هم اکنون در برخی بخش ها با جهان هم تراز هستیم، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی. البته باید دقت کنیم که گاهی اوقات اطلاع رسانی در این حوزه ممکن است بزرگ تر از واقعیت جلوه کند و شک و تردیدهایی به وجود آورد، بنابراین باید هوشیار باشیم.
افشین همچنین به دستاوردهای صنعت نفت و گاز کشور اشاره کرد و گفت: در چاه های نفت و گاز، با اقدام پیشگامانه گروه انرژی پاسارگاد موفق به تحقق گام های مهمی شده ایم و اکنون می توانیم هر چاه نفت و گاز را به سیستم های هوشمند مجهز کنیم.
وی همچنین از پیشتازی استان خراسان در این عرصه خبر داد و گفت: استان خراسان نخستین نیروگاه کشور را به سیستم پایش وضعیت هوشمند تجهیز کرده است. این اقدام قابلیت اجرایی شدن در تمام نیروگاه های کشور را دارد و با این فناوری می توانیم مدیریت بهتری بر تولید برق داشته و از طریق سیستم دیسپاچینگ، مصرف را کنترل کنیم.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور در ادامه بر اهمیت مانیتورینگ آنلاین در تعمیرات اساسی تأکید کرد و گفت: با این سیستم پایش هوشمند، قادر خواهیم بود هر گونه خطا را به طور آنی شناسایی و با هزینه ای اندک به اصلاح آن بپردازیم. این اقدام به واضحی می تواند هزینه های سنگین در تولید و تعمیرات اساسی را کاهش دهد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تنها از مسیر فناوری می توان به بهره وری دست یافت. در حوزه انرژی نیز، افزایش کارایی و بهره وری فقط با اتکا به تکنولوژی های پیشرفته امکان پذیر است.
همچنین، عبدالخالق زاده، مدیرعامل نیروگاه شریعتی پاسارگاد مشهد از اجرای موفق یک پروژه نوآورانه در این نیروگاه خبر داد و تأکید کرد که این اقدام در کمترین زمان ممکن و با همکاری معاونت فناوری دانشگاه صنعتی شریف تحقق یافته است.
وی با اشاره به قدمت این نیروگاه گفت: «نیروگاه شریعتی مشهد یکی از اولین نیروگاه های کشور است که شش واحد آن در سال ۱۳۶۲ نصب و راه اندازی شده است. همچنین، دو واحد دیگر در سال ۱۳۷۲ و واحد بخار در سال ۱۳۸۳ به بهره برداری رسید و در حال حاضر این نیروگاه با ظرفیت تولید ۵۰۰ مگاوات، یکی از نیروگاه های کلیدی کشور محسوب می شود.»
عبدالخالق زاده افزود: واحدهای نیروگاهی معمولاً پس از ۱۴۰ هزار ساعت کار تحت تعمیرات اساسی قرار می گیرند. این فرآیند که به عنوان میجر اوورهال (IR) شناخته می شود، شامل بیرون آوردن کمپرسور و تعمیر آن در مکان دیگر است.
وی در ادامه گفت: سازندگان تجهیزات، زمان تعمیرات را تا ۲۰۰ هزار ساعت افزایش داده اند، اما برخی از واحدهای ما هنوز تا ۲۲۰ هزار ساعت کار کرده اند و در نظر داشتیم تا زمان تعمیرات را بیشتر به تعویق بیندازیم. ولی از آنجا که پایش وضعیت این واحدها به طور کامل به شکل آنلاین نبود، نگرانی هایی در این زمینه وجود داشت.
عبدالخالق زاده تأکید کرد برای ارزیابی امکان تأخیر در تعمیرات، از مشاوران متخصص کمک گرفته شد و در این راستا، پروژه ای برای پایش عملکرد واحدها در حین کار تعریف شد که ما با کمال میل از آن استقبال کردیم.
مدیرعامل نیروگاه شریعتی مشهد به نقش Hیدریگ گسترش انرژی پاسارگاد در پیشبرد این پروژه اشاره کرد و گفت: «این هلدینگ همواره در زمینه های مختلف پیشگام بوده و تلاش کرده است خود را با جدیدترین فناوری ها هماهنگ کند. لذا ما نیز در این مسیر حرکت کردیم و در کوتاه ترین زمان ممکن این مرکز را به بهره برداری رساندیم.»
عبدالخالق زاده در ادامه افزود: این پروژه با پیشنهاد معاونت فناوری دانشگاه صنعتی شریف مطرح شد که از آن ما استقبال کردیم. در این راستا، نیروگاه شریعتی مشهد به عنوان پایلوت شده و با تلاش تیم متخصصان، این پروژه در مدت زمان کمتر از یک سال به مرحله اجرا درآمد.
وی با اشاره به اهمیت این کار تأکید کرد: «این پروژه نقطه عطفی در مسیر نوآوری در صنعت نیروگاهی کشور است و نشان دهنده تعهد ما به استفاده از دانش و فناوری های نوین برای توسعه پایدار و بهینه سازی بیشتر در صنعت انرژی است.»
مدیرعامل نیروگاه شریعتی پاسارگاد مشهد ابراز امیدواری کرد که با تحلیل داده های به دست آمده، صرفه جویی قابل توجهی انجام شود و از بروز حوادث احتمالی جلوگیری به عمل آید.