دکتر جعفر جندقی با اشاره به اینکه سرطان تنها به عنوان یک مسأله پزشکی شناخته نمی شود، بلکه یک مشکل اجتماعی نیز محسوب می گردد، اعلام کرد: برای مقابله با سرطان و همچنین پیشگیری از آن، لازم است که همه افراد جامعه، از مسئولین گرفته تا خانواده ها و از متخصصان تا عموم مردم، همکاری نمایند. با تغییر عادات روزمره، توجه به تغذیه مناسب، اجتناب از عوامل خطرزا نظیر استعمال دخانیات و الکل، و همچنین حضور منظم در مراکز غربالگری، می توانیم به طور مؤثری در کاهش نرخ ابتلا به این بیماری و بهبود وضعیت درمان ها گام برداریم.
ایشان افزود: وزارت بهداشت با تمام ظرفیت خود در حال تلاش برای تقویت «زیرساخت های بهداشتی»، «افزایش دسترسی به خدمات پیشگیری و درمان» و «تقویت برنامه های آموزشی، اطلاع رسانی و پژوهشی» به منظور مبارزه با سرطان است. بدون شک، دستیابی به نتایج مطلوب مستلزم مشارکت فعال مردم می باشد.
سرطان به عنوان یکی از بزرگ ترین چالش های بهداشتی جهان
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت اظهار داشت: سرطان به عنوان یکی از اولویت های بهداشتی در سطح جهانی شناخته می شود و روند ابتلا به آن در بسیاری از کشورها، از جمله ایران در حال افزایش است. برای مقابله مؤثر با این بیماری، اطلاعات دقیقی در مورد شیوع انواع سرطان ها، توزیع جغرافیایی، عوامل خطر و میزان مرگ ومیر آن لازم است. این اطلاعات به متخصصان کمک خواهد کرد تا الگوهای بیماری را شناسایی کرده و عوامل خطر را بهتر بشناسند. به طور مثال، در صورتی که نوع خاصی از سرطان در یک منطقه به طرز چشمگیری افزایش یابد، می توان به بررسی دلایل محیطی، ژنتیکی یا شیوه زندگی مرتبط پرداخته و اقداماتی نظیر برنامه های غربالگری و اطلاع رسانی عمومی را به اجرا درآورد.
پیش بینی وضعیت سرطان در ۲۵ سال آینده
دکتر جندقی بیان داشت: در سال ۲۰۲۲، حدود ۲۰ میلیون مورد جدید سرطان در سطح جهانی ثبت شد، و همچنین نزدیک به ۱۰ میلیون فوت بر اثر این بیماری به ثبت رسیده است. برآوردها نشان می دهد که یک نفر از هر پنج نفر در طول زندگی اش به سرطان مبتلا می شود. سالانه به طور تقریبی ۴۰۰ هزار کودک در دنیا (با متوسط ۱۱۰۰ مورد روزانه) مبتلا به سرطان می شوند. پیش بینی ها حاکی از این است که تا ۲۵ سال آینده، بیش از ۳۵ میلیون مورد جدید سرطان سالیانه به وقوع خواهد پیوست که نشان دهنده افزایش بیماری به میزان ۷۷ درصد نسبت به سال ۲۰۲۲ است.
عوامل مرتبط با مرگ ومیر ناشی از سرطان
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت در خصوص مرگ و میر ناشی از سرطان توضیح داد: تقریباً یک سوم مرگ ومیرهای ناشی از سرطان ها به دلایل استعمال دخانیات، افزون وزن، مصرف الکل، کمبود میوه و سبزیجات و عدم تحرک بدنی مرتبط می باشد. افزون بر این، آلودگی هوای محیط نیز یک عامل خطر اساسی برای سرطان ریه محسوب می شود.
وضعیت سرطان در ایران
دکتر جندقی در خصوص وضعیت کنونی سرطان در کشور توضیح داد: طبق آخرین گزارش های رسمی، تعداد موارد جدید سرطان به ۱۴۱ هزار و ۶۴۱ مورد در سال رسیده است که از این تعداد، ۶۹ هزار و ۶۶ نفر زن و ۷۲ هزار و ۵۷۵ نفر مرد هستند. به طور متوسط، روزانه حدود ۳۹۰ مورد جدید سرطان در کشور شناسایی می شود که در میان زنان و مردان به ترتیب ۱۹۱ و ۱۹۹ مورد است. به تفکیک جمعیت، سالیانه حدود ۱۷۳ مورد ابتلا به سرطان در هر ۱۰۰ هزار نفر ایرانی شناسایی می شود که برای مردان به ۱۷۵ و برای زنان به ۱۷۱ در هر ۱۰۰ هزار نفر می رسد.
او افزود: بر اساس آمار ملی، انتظار می رود در کمتر از دو دهه آینده، تعداد موارد جدید سرطان در کشور دو برابر شود. خوشبختانه، با دوری از عوامل خطر و به کارگیری استراتژی های پیشگیری، بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از موارد سرطان قابل پیشگیری هستند.
شایع ترین انواع سرطان در ایران
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت به شایع ترین سرطان های موجود در کشور اشاره کرد و گفت: بر اساس آخرین آمار، سرطان های سینه، پروستات، کولورکتال، پوست (غیر ملانوما) و معده، شایع ترین انواع سرطان در تمامی جمعیت کشور هستند. لازم به ذکر است که تشخیص زودهنگام با کمک برنامه های غربالگری، کلید اصلی در مهار این بیماری به شمار می آید.
او در باره شایع ترین سرطان های مردان و زنان نیز افزود: سرطان های پروستات، پوست (غیر ملانوما)، معده، کولورکتال و مثانه شایع ترین سرطان های میان مردان و همچنین سرطان های سینه، تیروئید، کولورکتال، پوست (غیر ملانوما) و معده نیز در میان زنان از شایع ترین انواع سرطان ها هستند.
موارد مرگ ومیر ناشی از سرطان در سال ۲۰۲۰
دکتر جندقی در خصوص میزان مرگ ومیر ناشی از سرطان در جهان تصریح کرد: سرطان ها، بعد از بیماری های قلبیعروقی، بالاترین میزان مرگ ومیر ناشی از بیماری های غیرواگیر را به خود اختصاص داده اند. در سال ۲۰۲۰، تقریباً ۱۰ میلیون نفر در دنیا به دلیل این بیماری جان خود را از دست دادند؛ به عبارتی، حدود یک مرگ از هر شش مرگ در آن سال به علت سرطان به وقوع پیوسته است.
او همچنین به نقش فاکتورهای خطر در مرگ و میر ناشی از سرطان اشاره کرد و گفت: مصرف دخانیات، فقدان فعالیت بدنی، مصرف الکل، رژیم غذایی نادرست و آلودگی هوا، خطر مرگ ناشی از این بیماری را به شدت افزایش می دهد. تقریباً ۷۰ درصد از مرگ ومیرهای ناشی از سرطان در کشورهای با درآمد کم و متوسط رخ می دهد. اصلی ترین علل مرگ ناشی از سرطان در سال ۲۰۲۰ به ترتیب سرطان ریه، و سپس سرطان های روده بزرگ و مقعد بوده اند. بازگشت سرطان ریه به عنوان رایج ترین سرطان، احتمالاً به مصرف مداوم تنباکو در قاره آسیا مربوط می شود.
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت بیان کرد که سالانه ۷۹ هزار نفر در کشور به دلیل سرطان جان خود را از دست می دهند، که این رقم معادل ۲۱۶ نفر در هر روز است. پیش بینی می شود تعداد موارد مرگ ناشی از سرطان در ایران تا ۱۵ سال آینده به بیش از دو برابر برسد. بررسی علل مرگ ومیر در کشور نشان می دهد که حدود ۱۲ درصد از مرگ ها در کشور به نئوپلاسم های بدخیم اختصاص دارد و مرگ بر اثر سرطان معده جزو ۱۰ علت اصلی مرگ در ایران به شمار می آید.
بهداشت نیوز