در دوران ماه مبارک رمضان، کشور عراق اقدام به پخش سریالی تازه به نام «ابن الباشا» کرده است، که تحت عنوان شبکه ام بی سی عراق تولید می شود. این سریال از شروع با نقدهای گوناگونی مواجه شده است، انتقاداتی که عمدتاً به شباهت های آن با یک سریال ایرانی به نام «آقازاده» بازمی گردد. «آقازاده» که در قالب نمایش خانگی تولید گردید، به سرعت به یکی از آثار پربیننده تبدیل شد.
پیش از این، آثاری مانند یوسف پیامبر، مردان آنجلس و مختارنامه به زبان هایی مختلف به نمایش درآمده اند.
«ابن الباشا»؛ نسخه عراقی «آقازاده»
این سریال با حضور بازیگرانی چون بکر خالد، سیف الشریف، هند نزار، انام الربیعی، سامان العزاوی، غانم حمید و محمود ابوالعباس به نمایش درآمده است. نگارش آن توسط حامد عنقا انجام شده و فیلمنامه و دیالوگ های آن توسط یقضان الجریان نوشته شده و با کارگردانی جولیان معلوف از لبنان به تصویر کشیده شده است.
این داستان به روایت پسران دو مقام ارشد و با نفوذ به نام های حامد و نعما پرداخته و درگیری های آن ها را در نبردی شدید میان خیر و شر به تصویر می کشد. حامد (با بازی بکر خالد) در نقش یک بازپرس ظاهر می شود که تلاش هایش در راستای مبارزه با فساد و دستیابی به عدالت متمرکز است، در حالی که نعما (با بازی سیف الشریف) درگیر دسیسه های یک شبکه فاسد می شود.
سریال های ایرانی، الهام بخش تولیدات منطقه ای
سازندگان «ابن الباشا» با انتقادات شدیدی به دلیل عدم شفاف سازی در مورد الهام گیری این اثر از سریال ایرانی مواجه شدند و بدون ارائه توضیحات لازم در برابر این اتهامات سکوت اختیار کردند. این سؤال مطرح می شود که آیا برای اقتباس از «آقازاده» مانند سریال «شهرزاد» حقوق مربوطه خریداری شده یا اینکه این کپی برداری بدون هرگونه هزینه ای انجام شده است؟
این نخستین باری نیست که سریال های ایرانی به عنوان الگو برای تولیدات خارجی مورد استفاده قرار می گیرند. پیش از این، تولیدکنندگان ترکیه ای نیز با الهام از سریال «شهرزاد»، نسخه ای مشابه در کشور خود ساخته اند. این روند نشان دهنده قدرت بالای داستان سرایی و جذابیت روایات ایرانی است که قابلیت جهانی سازی را داراست. علی سرتیپی، تهیه کننده سینما، به اهمیت صدور محصولات فرهنگی، به ویژه در زمینه فیلم و سریال، اشاره کرده و می گوید: «این روند نه تنها ارزآوری خوبی برای کشور به همراه دارد بلکه موجب انتقال فرهنگ غنی ما به دیگر نقاط جهان می شود.»
موفقیت سریال های ایرانی در جذب بینندگان جهانی
یوسف وهبه، مدیر برنامه های شبکه تلویزیونی المنار، درباره پخش فصل اول سریال «ستایش» در لبنان اظهار داشت: «نسبت بینندگی فصل اول این سریال در نخستین پخش و زمان های تکرار بسیار بالا بود.»
علاوه بر این، دیگر سریال ها مانند «مختارنامه»، «حضرت یوسف»، «مردان آنجلس» و … نیز در کشورهای مختلف به نمایش درآمده و توانسته اند مخاطبان زیادی را مجذوب خود کنند. با توجه به این موفقیت ها، صنعت سریال سازی ایران می تواند به سمت تولید آثاری اقدام کند که نه تنها در داخل کشور محبوب باشند، بلکه در بازارهای بین المللی نیز با استقبال همراه شوند. گسترش این مسیر می تواند زمینه ساز همکاری های بیشتر با کشورهای منطقه و حتی حضور در پلتفرم های جهانی باشد.
اقدام به اقتباس و پخش سریال های ایرانی در کشورهای همسایه، نشان دهنده تأثیر فرهنگی و نفوذ ایران در محیط های منطقه ای است. این روند می تواند به تقویت روابط فرهنگی و افزایش تعاملات هنری بین ایران و دیگر کشورها منجر شود. همچنین، موفقیت این سریال ها در جلب توجه مخاطبان بین المللی فرصتی جدید برای صنعت سینما و تلویزیون ایران فراهم آورده و می تواند به افزایش حضور در بازارهای جهانی با تولیدات باکیفیت منجر شود.