در حالی که واردات بنزین و گازوئیل به منظور رفع کمبود این دو محصول نفتی اساسی در حال انجام است، مقدار بیشتری از این فراورده‌ها به نسبت ارزی که با تخصیص میلیاردها دلار وارد می‌شود، از مرزهای کشور خارج می‌گردد.
به نوشته تسنیم، تخمین زده شده روزانه چیزی در حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون لیتر بنزین و گازوئیل به صورت غیرقانونی از ایران خارج می‌شود و این موضوع ارزش آن را در طول یک سال به بیش از ۸ میلیارد دلار می‌رساند.
سید محمدمهدی سیدی اظهار داشت که عوامل متعددی در قاچاق سوخت نقش دارند، از جمله اختلاف قیمت قابل توجه با کشورهای همسایه و فقدان نظارت مناسب بر عملکرد بخش‌های مختلف مصرف از جمله حمل‌ونقل، نیروگاه‌ها، کشاورزی و صنعت که از جمله عوامل کلیدی این مسئله به شمار می‌آید.
وی تأکید کرد که به دلیل قاچاق، هر ساله مبلغی بین ۶ تا ۸ میلیارد دلار از منابع ملی هدر می‌رود و تصریح کرد که تا زمانی که روند تخصیص با اسناد حمل جعلی مواجه باشد، در موضوع تخصیص یارانه سوخت به مصرف‌کنندگان واقعی با چالش روبرو خواهیم بود.
مشاور و نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش در زمینه پیشگیری و مقابله با قاچاق فراورده‌های نفتی گفت که در سال‌های گذشته، ۶ جایگاه عرضه سوخت متخلف شناسایی شده و به مراجع قضایی معرفی گردیدند. همچنین، به تازگی، در حوزه کشاورزی و معادن، تعدادی از ادوات و معادن غیرفعال که به طور غیرقانونی سهمیه سوخت دریافتی داشتند، شناسایی و به نهادهای مربوطه معرفی شده‌اند.
یک نکته قابل توجه در مورد قاچاق سوخت این است که این فعالیت غیرقانونی از مبادی به ظاهر رسمی وقوع می‌یابد؛ به طوری که یک فرد در نقش یک کشاورز، ماشین‌آلاتی را اعلام کرده و به ازای آن سوخت دریافت می‌کند، در حالی که این ماشین‌آلات هیچ ارتباطی به فعالیت‌های کشاورزی ندارند و تنها سوخت یارانه‌ای آنها برای فرد متخلف، منفعت به همراه دارد.
در دیگر حوزه‌ها نظیر معادن که تعداد ماشین‌آلات و خودروهای فعال بسیار بالاست، نیز اینگونه گزارش‌های کذب مشاهده می‌شود. به عبارتی، در تمامی بخش‌های حمل‌و نقل، معادن، کشاورزی و صنایع، پیوستگی گزارش‌های صوری که از فقدان نظارت صحیح نهادهای ذی‌ربط حکایت دارد، به وفور دیده می‌شود و حجم سوختی که از این راه به طور غیرقانونی خارج می‌شود، خسارتی بالغ بر ۸ میلیارد دلار به اقتصاد کشور وارد می‌کند.
طرح ملی پایش لحظه‌ای و مدیریت هوشمند زنجیره تأمین فراورده‌های نفتی کشور، از جمله طرح‌های راهبردی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی است که با هدف بهینه‌سازی تولید و توزیع سوخت، افزایش بهره‌وری و کاهش هدررفت منابع، از تکنولوژی‌های مدرن و سیستم‌های دیجیتال بهره می‌برد.
اگر این طرح به مرحله اجرا درآید، بسیاری از انحرافات مربوط به سوخت به پایان خواهد رسید. قرارداد اجرای طرح ملی پایش لحظه‌ای و مدیریت هوشمند زنجیره تأمین فراورده‌های نفتی کشور در اردیبهشت‌ماه سال جاری در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی نفت میان شرکت‌های طراحی و ساختمان نفت (ODCC) و طراحی و مهندسی صنایع انرژی (EIED) امضا شد.
این پروژه تحت سرپرستی شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت انجام می‌شود و اجرا آن به شرکت طراحی و ساختمان نفت ایران (ODCC) با همکاری شرکت‌های ایرانسل و مپنا واگذار گردیده است.
۲۲۳۲۲۵