مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت ظهر امروز در گفتوگو با شبکه خبر با اشاره به اهمیت مسئله جمعیت در کشور گفت: روز ملی جمعیت و هفته منتهی به آن از جمله موضوعاتی است که بارها مورد تأکید مقام معظم رهبری قرار گرفته و ایشان در دهها سخنرانی بر اهمیت ازدواج و فرزندآوری تأکید کردهاند.
تمایل زوجهای ایرانی به داشتن دو فرزند در زندگی
وی با بیان اینکه حدود یک ربع قرن است نرخ باروری در ایران پایینتر از سطح جایگزینی قرار دارد، افزود: سطح جایگزینی به معنای تولد ۲.۱ فرزند به ازای هر زن در سن باروری است. در صورتی که این سطح حفظ شود، جمعیت کشور در بلندمدت ثابت میماند؛ اما در حال حاضر نرخ باروری کشور به زیر ۱.۵ رسیده است.
دستجردی هشدار داد که ادامه این روند میتواند پیامدهای جدی برای آینده جمعیتی کشور داشته باشد و گفت: بر اساس برآوردهای انجام شده، اگر وضعیت فعلی باروری ادامه پیدا کند، جمعیت ایران طی حدود ۷۵ سال آینده از نزدیک به ۹۰ میلیون نفر به حدود ۳۱ میلیون نفر کاهش خواهد یافت.
دبیر ستاد ملی جمعیت در عین حال تأکید کرد: بررسیها نشان میدهد زوجهای ایرانی به طور متوسط تمایل دارند حدود دو و نیم فرزند داشته باشند که بالاتر از سطح جایگزینی است، اما وجود برخی موانع اقتصادی و اجتماعی باعث شده این تمایل در عمل محقق نشود.
وی درباره وضعیت تولدها در کشور نیز گفت: در فروردین سال ۱۴۰۵ حدود ۶۱ هزار و ۹۹۵ مادر زایمان کردند و در مجموع ۶۳ هزار و ۵۳۵ نوزاد متولد شدند که شامل موارد دوقلو، سهقلو و یک مورد چهارقلو بوده است.
به گفته او، آمار تولدها همچنان روند کاهشی دارد که بخشی از آن میتواند تحت تأثیر شرایط خاص از جمله تجربه دو جنگ در سال ۱۴۰۴ باشد.
۷۵ درصد از مادران، اعتبار کارت امید مادران خود را هزینه کردند
دستجردی با اشاره به برنامههای حمایتی دولت برای تشویق فرزندآوری گفت: یکی از مهمترین اقدامات در این زمینه «کارت امید مادر» است که با استقبال گسترده مادران روبهرو شده است.
وی توضیح داد: در قالب این طرح، از ابتدای سال ۱۴۰۵ به هر مادری که فرزند به دنیا بیاورد، ماهانه مبلغ دو میلیون تومان به مدت ۲۴ ماه پرداخت میشود. این مبلغ به صورت خودکار و بدون نیاز به
ثبت درخواست یا طی مراحل اداری در حساب بانکی مادران شارژ میشود و حتی در صورت نداشتن حساب بانکی نیز بر اساس کد ملی برای آنان در نظر گرفته میشود.
دبیر ستاد ملی جمعیت افزود: این طرح برخلاف برخی مشوقهای دیگر، هیچ شرطی از نظر تعداد فرزند یا محل سکونت ندارد و شامل همه مادران در سراسر کشور میشود.
به گفته دستجردی، نخستین مرحله شارژ این کارت در ۱۵ اردیبهشت برای مادرانی که فرزندشان در فروردین ۱۴۰۵ متولد شده بود انجام شد و آمارها نشان میدهد طی حدود ۱۰ روز نخست، نزدیک به ۷۵ درصد از مادران مشمول، مبلغ واریزی را دریافت و استفاده کردهاند.
دبیر ستاد ملی جمعیت: «کارت امید مادر» گامی برای تکریم مادری و حمایت از فرزندآوری
مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، با اشاره به اجرای طرح «کارت امید مادر» گفت: این کارت علاوه بر امکان خرید کالاهای اساسی مورد نیاز نوزاد مانند شیرخشک و پوشک، بهگونهای طراحی شده که بدون هیچگونه تشریفات اداری و دیوانسالاری در اختیار مادران قرار گیرد.
وی افزود: برای پاسخگویی به سوالات و مشکلات مادران نیز یک مرکز تماس در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و در مرکز فناوری اطلاعات رفاه ایرانیان راهاندازی شده است. در این مرکز، روزانه از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب کارشناسان پاسخگوی تماسهای مادران هستند تا در صورت بروز مشکل یا داشتن سوال، راهنماییهای لازم ارائه شود.
دستجردی تأکید کرد: هدف از اجرای این طرح تنها پرداخت یک کمک مالی نیست، بلکه قرار است «کارت امید مادر» به کارت منزلت و کرامت مادری تبدیل شود. به گفته او، این کارت میتواند در آینده بستری برای ارائه انواع حمایتها و تخفیفها از سوی دستگاههای مختلف باشد؛ از جمله تخفیف در مترو، بلیت سینما یا تخفیف شرکتها و تولیدکنندگان کالاهای مصرفی برای مادران.
وی افزود: حتی پیشبینی شده است در برخی خدمات عمومی، این کارت بهعنوان نشانهای از اولویت مادران مورد استفاده قرار گیرد تا جایگاه و نقش آنان در جامعه بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
دبیر ستاد ملی جمعیت با بیان اینکه «کارت امید مادر» تنها یکی از برنامههای حمایتی در حوزه جمعیت است، گفت: اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که شامل ۷۳ ماده و ۲۵۵ تکلیف برای دستگاههای مختلف است، همچنان در حال پیگیری و اجراست.
صف متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری کم میشود
وی به اجرای طرح «یسنا» نیز اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴ این طرح که شامل حمایت از مادران باردار و مادران دارای فرزند خردسال است، دو بار اجرا شد؛ در حالی که در سالهای قبل تنها یکبار در سال انجام میشد. همچنین میزان منابع آن از دو هزار میلیارد تومان به سه هزار میلیارد تومان افزایش یافت.
به گفته دستجردی، این طرح در سال جاری نیز با همان قوت ادامه خواهد یافت و در کنار آن، برنامه حمایت از کودکان دچار سوءتغذیه نیز دنبال میشود.
وی همچنین از افزایش منابع تسهیلات ازدواج و فرزندآوری خبر داد و گفت: در بودجه سال جاری ابتدا ۳۷۰ هزار میلیارد تومان برای این تسهیلات در نظر گرفته شده بود که پس از بررسی در مجلس شورای اسلامی به ۴۷۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. هدف از این افزایش، کاهش صف متقاضیان و تسهیل دسترسی جوانان به این تسهیلات است.
دبیر ستاد ملی جمعیت درباره برنامههای آینده این ستاد نیز گفت: در صورت بهبود شرایط اقتصادی و مشاهده اثرگذاری طرح «کارت امید مادر»، امکان افزایش مبلغ این حمایتها در آینده وجود دارد. حتی ممکن است این حمایتها به فرزندانی که پیش از سال ۱۴۰۵ متولد شدهاند نیز تعمیم داده شود.
وی در پایان به نامگذاری روزهای هفته ملی جمعیت اشاره کرد و گفت: امسال با مشارکت دستگاههای مختلف، برای هر روز از این هفته عنوانی متناسب با موضوع جمعیت در نظر گرفته شده است. از جمله این عناوین میتوان به «پایداری جمعیتی در روستاها، شهرها و مناطق مرزی و اتحاد ملی برای ایران قوی»، «امنیت و عدالت اقتصادی و رفاه خانواده»، «محیط کار دوستدار خانواده و آیندهساز جمعیت ایران» و «ازدواج و خانواده» اشاره کرد.
دستجردی تأکید کرد: تشویق ازدواج از مهمترین مسیرهای افزایش فرزندآوری در کشور است، چرا که به گفته او بیش از ۹۹ درصد تولدها در ایران پس از ازدواج رخ میدهد.