“`html
خشکی مفاصل یک مشکل رایج است که به ویژه در پیری و به دنبال استفاده مداوم از استخوان ها، عضلات و مفاصل پدید می آید.
هنگامی که فرد به دلیل بیماری یا آسیب دیدگی قادر به حرکت دادن مفاصل خود در مدت طولانی نیست، بافت های نرم surrounding شامل تاندون ها، عضلات و کپسول مفصلی موجب کوتاه شدن شده و در نتیجه، مفاصل از خاصیت کشسانی لازم بی بهره می مانند. این روند به بروز خشکی مفاصل منجر می شود.
عوامل مؤثر بر خشکی مفاصل
چندین عامل می توانند به بروز خشکی مفاصل کمک کنند. یکی از مهم ترین دلایل کاهش حجم مایع موجود در مفاصل، به ویژه در زمان خواب است.
این کاهش حجم مایع مفصلی می تواند ناشی از تغذیه نادرست، عدم فعالیت بدنی کافی، چاقی مزمن، زندگی در محیط های مرطوب و خواب ناکافی باشد.
مثلاً، در شرایط چاقی مزمن، فشار زیاد بر روی تاندون ها، رباط ها و مفاصل به فرد تحمیل می شود.
همچنین، در رژیم غذایی نامتعادل، مصرف بیش از حد کربوهیدرات ها باعث ضعف جسمانی و خلق و خوی بد می شود.
زمانی که بدن با مقادیر زیادی کربوهیدرات مواجه می شود، ممکن است به اختلال در جریان خون و تولید اسید لاکتیک دچار شود.
عوامل مؤثر در خشکی مفاصل شامل:
• تومورهای مفصلی
• بیماری های متابولیکی مانند نقرس
• رشد بافت سینوویال در درون مفاصل
• تشکیل استخوان اضافی در لبه های سطوح مفصلی (استئوفیت)
• افزایش حجم مایع مفصلی
• استئوآرتریت
• عفونت های مفصلی
• انواع روماتیسم از جمله اسپوندیلیت انکیلوزان، آرتریت روماتوئید و تب روماتیسمی
• وجود سطوح ناهموار در مفصل
• گیر کردن منیسک پاره در داخل مفصل
• اختلال در حرکات یک استخوان یا غضروف در درون مفصل
• کاهش انعطاف پذیری و کوتاه شدن بافت های اطراف مفصل
• ضایعات سایشی در سطوح استخوانی
دو مورد مهم از عوامل تأثیرگذار بر خشکی مفاصل عبارتند از:
بورسیت
یکی از عوامل مؤثر در ایجاد خشکی مفاصل، بورسیت است. بورس به عنوان یک بالشتک کوچک پر از مایع، برای آسان تر کردن حرکت بین تاندون ها، استخوان ها و مفاصل عمل می کند.
زمانی که بورس ملتهب گردد، بورسیت به وجود می آید و این می تواند زمینه ساز خشکی مفصل و درد شود. مفاصل شایع مبتلا به بورسیت شامل لگن، زانو، انگشتان پا، مچ دست، آرنج و شانه هستند.
آرتریت روماتوئید
آرتریت روماتوئید به عنوان یک عامل اساسی در بروز خشکی و درد مفاصل مطرح است. علائم این بیماری معمولاً در دهه های سوم تا ششم زندگی ظاهر می شود.
این بیماری به عنوان یک اختلال التهابی مزمن، ناشی از مشکل سیستم ایمنی است که به غلط با بافت های سالم بدن به عنوان مهاجم برخورد می کند.
مفاصل معمولاً هدف اصلی این تخریب قرار می گیرند و باید توجه داشت که درمان قطعی برای آرتریت روماتوئید وجود ندارد و تمرکز بر روی جلوگیری از پیشرفت آن است.
علائم خشکی مفاصل
خشکی مفاصل عموماً در صبح هنگام و بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب نمایان می شود. خشکی صبحگاهی یکی از نشانه های وجود بیماری های روماتیسمی، به خصوص در مفاصل، است.
شدت این خشکی می تواند با توجه به عوامل محرک و میزان آسیب دیدگی در سه دسته خفیف، متوسط و شدید تقسیم بندی شود.
در موارد خفیف، فرد ممکن است پس از دوره ای بی تحرکی دچار خشکی مفاصل شود که به تدریج برطرف می شود.
در مقابل، در شرایطی که خشکی به شدت خود برسد، فرد ممکن است در طول روز دائماً از این مشکل رنج ببرد و نتواند به انجام فعالیت های روزمره بپردازد.
ورزش منظم به صورت روزانه
یکی از روش های کارآمد برای درمان خشکی مفاصل، به ویژه در صبح، انجام تمرینات روزانه است. این فعالیت ها به آغاز روند ترشح اندورفین کمک می کند و باعث ایجاد حس خوب و جریان بهتر خون می گردد.
علاوه بر این، انجام حرکات تعادلی می تواند به بهبود توازن بدن کمک کند. به عنوان مثال، می توان با تکیه بر یک میز یا صندلی و انجام حرکات نشستن و برخاستن به این هدف دست یافت.
کاهش تنش های روزانه
استرس به عنوان یک عامل مخرب در عملکرد جسمی شناخته می شود. با کاهش استرس، می توان اسپاسم ها و دردهای عضلانی را کاهش داد و خواب عمیق و کافی را تجربه کرد.
دوش آب داغ
گرفتن دوش با آب داغ یک تجربه لذت بخش است که موجب افزایش گردش خون می شود و با عرق کردن بدن، به رفع تنش کمک می کند.
رژیم غذایی سالم
در یک رژیم غذایی صحیح، مصرف کربوهیدرات ها باید در حد معقولی باشد. همچنین، مواد غذایی حاوی شیرین کننده ها، طعم دهنده های مصنوعی، آرد سفید و رنگ های مصنوعی می توانند به بدن آسیب برسانند.
آب، مناسب ترین نوشیدنی است. با این حال، آب لوله کشی ممکن است حاوی ناخالصی هایی مانند ترکیبات استروژن باشد که بر روی سیستم ایمنی اثر منفی می گذارد.
بنابراین، بهترین برای آب آشامیدنی، آب معدنی یا فیلتر شده است.
درمان خشکی مفاصل
درمان خشکی مفاصل به عوامل ایجاد کننده و مدت زمان بروز آن بستگی دارد. معمولاً پزشکان برای بهبود وضعیت، به خارج کردن بافت سینوویال، مایع مفصلی، استخوان های آزاد و استئوفیت ها اقدام می نمایند.
همچنین، ممکن است پزشک برای کاهش دردهای ناشی از خشکی مفاصل داروهای کورتیکواستروئیدی و ضد التهاب های غیر استروئیدی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن را تجویز کند.
برخی از روش های متداول درمان خشکی مفاصل عبارتند از:
• تعویض مفصل
• اصلاح جوش خوردگی نادرست استخوان ها
• ترمیم پارگی منیسک
• اصلاح کوتاهی کپسول مفصلی، تاندون و عضلات
روش های درمان خشکی مفاصل:
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی زمانی مفید است که محدودیت حرکتی مفصل ناشی از شکستگی باشد و زمان کمی از آن گذشته باشد. این روش شامل حرکات کششی است که توسط فیزیوتراپیست انجام می شود تا خشکی مفاصل را بهبود بخشد.
در مواردی که مدت زمان زیادی از شکستگی مفصل گذشته باشد، روش جراحی به کار گرفته می شود تا بتوان دامنه حرکتی مفصل را افزایش داد.
“`
