رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانش بنیان با اشاره به این که توسعه فناوری هوش مصنوعی تحت تأثیر سه عامل کلیدی شامل دانش و مهارت، زیرساخت داده ها و زیرساخت محاسباتی قرار دارد، تأکید کرد که ارائه زیرساخت های پردازشی پرقدرت، در رشد این عرصه اهمیت بسزایی دارد. او اضافه کرد که معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان در راستای تسهیل فعالیت شرکت های دانش بنیان، برنامه های پرداخت یارانه جهت بهره برداری از زیرساخت های پردازشی را تا زمان ایجاد اولین مرکز پردازش سریع ملی ادامه خواهد داد.
عبدالحسن بهرامی درباره اهمیت به کارگیری پردازنده های گرافیکی (GPU) در توسعه هوش مصنوعی اذعان داشت: پیشرفت فناوری و بهره گیری از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین مستلزم پردازش حجم گسترده ای از داده ها می باشد. پردازنده های گرافیکی به دلیل ساختار موازی خود، به عنوان زیرساختی برای پیشرفت این فناوری، می توانند تعداد زیادی از داده ها را به صورت همزمان پردازش کنند. این قابلیت منجر به انجام سریع تر عملیات های پردازشی پیچیده و سنگین می شود. به طور کلی، میزان استفاده از پردازنده های گرافیکی به عنوان یکی از شاخص های کلیدی در ارزیابی سطح پیشرفت هوش مصنوعی در یک کشور به حساب می آید.
او با اشاره به کاربرد این پردازنده ها در کشور تصریح کرد: با در نظر گرفتن این که این پردازنده ها برای پردازش های سنگین و محاسبات پیچیده و داده های وسیع به کار می روند، دارندگی کاربردهای متنوعی در حوزه های صنعتی و پژوهشی است. ماموریت معاونت علمی، تسهیل توسعه فناوری و رونق اقتصاد دانش بنیان در این حوزه در کشور است و در راستای آن، با ایجاد و تسهیل سازوکارهای حمایتی و قانونی، هدایت شرکت های دانش بنیان و استارتاپ های فناور را در این مسیر بر عهده دارد؛ بنابراین در اولویت ما، حمایت از شرکت هایی که در زمینه فناوری های هوش مصنوعی در کاربردهای مختلف فعالیت می کنند، قرار دارد.
بهرامی به این نکته اشاره کرد که با توجه به هزینه های بالای به کارگیری این نوع پردازنده ها، اغلب استارتاپ ها و شرکت های دانش بنیان تازه کار بودجه کافی برای پرداخت این هزینه ها، که نسبت به سایر خدمات ابری چشمگیر است، ندارند. به همین دلیل، با وجود پردازنده های مورد نیاز در کشور، رویکرد موقت معاونت به کاهش هزینه های بهره برداری از این تجهیزات از طریق ارائه یارانه به شرکت های دانش بنیان است که هدف آن کمک به شرکت های نوپای هوش مصنوعی و همچنین جذب سرمایه گذاران بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در زیرساخت پردازشی هوش مصنوعی می باشد.
رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانش بنیان گفت: روند کار به این شکل بوده که پس از امضای تفاهم نامه ای با شرکت های ارائه دهنده خدمات پردازشی، هر یک از شرکت های دانش بنیان به بکارگیری زیرساخت پردازشی، ماهانه تا سقف ۵۰۰ میلیون ریال اعتبار یارانه تخصیص داده می شود و در صورتی که طرح های ویژه ای برای بکارگیری تعداد و نوع پردازنده با هزینه های بالاتر ارائه شود و مورد تأیید کارگروه تخصصی در ستادهای اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی قرار گیرد، این مبلغ افزایش یافته و به سقف ۲ میلیارد ریال خواهد رسید.
او در ادامه یادآور شد: با توجه به افزایش نیاز شرکت های دانش بنیان به زیرساخت پردازشی، ضرورت هدفمند کردن حمایت ها بیش از پیش احساس شد. در این راستا جلساتی با حضور تعدادی از اساتید هوش مصنوعی از دانشگاه ها، نمایندگان شرکت های ارائه دهنده خدمات ابری پردازش گرافیکی و اعضای کمیسیون هوش مصنوعی نظام صنفی رایانه ای برگزار گردید و چالش های مختلف در خصوص یارانه این خدمات، نظیر استفاده از آن برای معدن کاوی رمزارزها، تولید محتوای گرافیکی، بازی های رایانه ای، امنیت داده و مدل های مشابه بررسی شد و تلاش بر این شد که برای هر یک از این چالش ها، راهکارهای قطعی یا تقریبی ارائه گردد. به این ترتیب، تخصیص یارانه بر فعالیت های تحقیقاتی و توسعه فناوری های نوین هوش مصنوعی و اقتصادی کردن آن ها برای شرکت های دانش بنیان تاکید خواهد شد.
بهرامی درباره نتایج و دستاوردهای اجرای این طرح اظهار داشت: به طور کلی، این فرآیند که از اسفند ۱۴۰۱ آغاز گردیده، در دو فاز تفکیک پذیر است. در فاز اول که ستاد اقتصاد دیجیتال مجری آن بود، ۶ شرکت ارائه دهنده خدمات ابری پردازشی تایید شدند و ۴۷ شرکت دانش بنیان از خدمات این شرکت ها بهره مند گردیدند و مجموعاً ۱۵۰ میلیارد ریال یارانه تخصیص یافته است. در فاز دوم که از اردیبهشت ماه سال جاری با تمرکز بر فرآیندهای تحقیق و توسعه از سوی ستاد هوش مصنوعی در حال انجام است، بیش از ۳۰ شرکت دانش بنیان با استفاده از امکانات ۷ شرکت ارائه دهنده خدمات پردازشی برای دریافت حمایت، تأیید شده اند و پیش بینی می شود تا پایان دی ماه، مبلغ یارانه برای آن ها به رقمی معادل ۱۳۰ میلیارد ریال برسد. از این مبلغ، نزدیک به ۸۰ میلیارد ریال نهایی شده و در حال پرداخت است و باقی مبلغ در حال بررسی و صحت سنجی گزارشات شرکت ها و ارائه دهندگان خدمات به وسیله کارگروه تخصصی ستاد قرار دارد و مبلغ تایید شده تا پایان سال تسویه خواهد شد.
او درباره برنامه های آتی و رویکردهای جدید معاونت در این راستا اظهار نمود: به علاوه تجربیات به دست آمده از عملیات اجرایی، که قطعاً به بهبود ساختارها منجر خواهد شد، نظرات دریافتی از شرکت ها نشان می دهد که میانگین بازده مصرف پردازنده های گرافیکی چیزی بین ۶۰ تا ۷۰ درصد بوده است. لذا برای تشویق شرکت ها به ارایه گزارش هایی درباره نمودار مصرف زیرساخت پردازشی تصمیم گرفته ایم که در صورت عدم ارائه این گزارش ها، از مقدار یارانه تخصیص یافته کاسته می شود. به همین دلیل شرکت ها تلاش می کنند تا ضمن افزایش بازده مصرف، از لحاظ تحقیقاتی و دستیابی به اهداف توسعه، سطح کارایی و کیفیت خدمات ارائه شده به شرکت های دانش بنیان را ارتقاء دهند. در نتیجه، ارائه حمایت های مؤثر به مراکز پژوهشی و دانشگاه ها با هدف توسعه فناوری های هوش مصنوعی در اولویت قرار خواهد گرفت.
طبق گفته های معاونت علمی ریاست جمهوری، او تاکید کرد: همچنین، تخصیص یارانه به منظور بهره مندی از امکانات پردازشی، بیشتر جنبه موقتی دارد تا زمانی که مرکز پردازش سریع ملی راه اندازی شود و ظرفیتی هرچند کوچک برای توسعه فعالیت های هوش مصنوعی در کشور ایجاد گردد. بنابراین ما به این سیاست حمایتی متعهد خواهیم ماند؛ اما در نظر داریم تا در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۴، با همکاری نهادهای مربوطه، نخستین مرکز پردازش سریع ملی را راه اندازی کنیم تا امکان بهره برداری بهینه و گسترده تر از زیرساخت های پردازشی هوش مصنوعی برای تمامی شرکت های فعال این حوزه فراهم شود.