اتابک در فرودگاه بین المللی پولکووا سن پترزبورگ با استقبال کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه و تعدادی از مقامات دولتی میزبان مواجه شد.
محمدعلی دهقان دهنوی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و همچنین رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، در این سفر وزیر صمت را همراهی می کند.
نشست رهبران کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا قرار است روز پنجشنبه، ششم دی ماه ۱۴۰۳ در سن پترزبورگ برگزار شود. در این اجلاس بررسی درخواست عضویت ناظر ایران در این اتحادیه و همچنین ایجاد یک بازار مشترک نفت و گاز در دستور کار خواهد بود.
دیمیتری ولواچ، معاون وزیر توسعه اقتصادی فدراسیون روسیه، در تاریخ ۱۳ آذرماه ۱۴۰۳ اعلام کرد که درخواست جمهوری اسلامی ایران برای دریافت status ناظر در این اتحادیه در نشست معاونان نخست وزیران این اتحادیه مورد تصویب قرار گرفته است و این تصمیم به تأیید سران اتحادیه نیاز دارد.
یوری اوشاکوف، دستیار رئیس جمهور روسیه در امور سیاست خارجی، در تاریخ سوم دی ماه ۱۴۰۳ بیان کرد: در اجلاس سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا، اسنادی برای اعطای وضعیت ناظر به ایران به امضا خواهند رسید.
الکسی اورچوک، معاون نخست وزیر روسیه، نیز در تاریخ سوم دی ماه ۱۴۰۳ توضیح داد: سازوکار عضویت ناظر در اتحادیه اقتصادی اوراسیا به گونه ای طراحی شده که هیچ گونه تعهد خاصی را به کشور ناظر تحمیل نمی کند، اما به این کشور اجازه می دهد که در فعالیت های اتحادیه شرکت کند و از اطلاعات مربوط به فعالیت های آن بهره برداری نماید.
اتحادیه اقتصادی اوراسیا یک نهاد اقتصادی میان دولتی است که شامل بلاروس، قزاقستان، روسیه، قرقیزستان و ارمنستان می باشد. کشورهای ناظر این اتحادیه شامل ازبکستان، مولداوی و کوبا هستند.
این اتحادیه حدود یک دهه پیش، در سال ۲۰۱۴ تأسیس شد.
پیشتر، در دی ماه سال ۱۴۰۲، توافقنامه ای برای تجارت آزاد با جمهوری اسلامی ایران به امضا رسید که برای اجرایی شدن آن نیاز به تصویب در مجالس کشورهای عضو اتحادیه و مجلس شورای اسلامی است.
کلیات لایحه مربوط به این توافق نامه، در تاریخ دوم دی ماه ۱۴۰۳ در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. بر اساس بررسی های صورت گرفته، مجامع پنج کشور طرف قرارداد این توافق سابقاً آن را تأیید کرده اند.
حدود دو ماه پس از طی مراحل حقوقی و تصویب نهایی این توافق در مجالس کشورهای مشارکت کننده، حدود ۸۷ درصد از صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا بدون پرداخت تعرفه گمرکی انجام خواهد شد و به عکس، صادرات این کشورها به ایران نیز از همین مزایا بهره مند خواهد شد.
با اینکه توافق تجارت آزاد هنوز به مرحله اجرا نرسیده است، سرویس مطبوعاتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا در گذشته به ایرنا اطلاع داد که حجم تجارت میان این اتحادیه و جمهوری اسلامی ایران در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۴ میلادی، نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۱۱ درصد افزایش یافته است.
دکتر مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، نیز در تاریخ ۱۲ آذرماه ۱۴۰۳ در دومین گفتگوی تلویزیونی خود با مردم اظهار داشت: در اجلاس اوراسیا برنامه ریزی شده تا ایران به عنوان یک عضو ناظر معرفی شود، که این موضوع به ما امکان می دهد تا با کشورهای عضو این اتحادیه، تعاملات خود را با تعرفه های پایین یا حتی صفر برقرار کنیم. این وضعیت به عنوان یک بازار جدید برای ما ایجاد می کند تا تولیدکنندگان و تجار ما در این زمینه با هزینه های کمتری فعالیت کنند.