به گزارش ایتنا به نقل از BGR، اهمیت این کابلها تنها به دسترسی کاربران به وبسایتها، خریدهای اینترنتی یا تماشای ویدیو محدود نمیشود. خدمات مالی، زیرساختهای ابری، ارتباطات دولتی و بسیاری از سرویسهای حیاتی نیز به این شبکه وابسته هستند. در واقع، بدون وجود کابلهای زیردریایی و اتصال پایدار آنها، اینترنت به شکل امروزی نمیتوانست به یک شبکه جهانی تبدیل شود.
اما کابلهایی که کیلومترها در زیر آب قرار دارند، چگونه در برابر عوامل مختلف از جمله لنگر کشتیها، فعالیتهای انسانی و بلایای طبیعی دوام میآورند؟
کابلهای زیردریایی بیشتر از آنچه تصور میشود آسیب میبینند
برخلاف تصور رایج، کابلهای اینترنت زیر دریا بهندرت دچار آسیب نمیشوند. این کابلها در طول سال بارها قطع میشوند و عوامل مختلفی در این اتفاق نقش دارند.
لنگر کشتیها یکی از مهمترین عوامل آسیب به کابلهای زیردریایی است. تورهای کشتیهای ماهیگیری نیز میتوانند با کشیده شدن روی بستر دریا به این زیرساختها آسیب وارد کنند. در کنار عوامل انسانی، بلایای طبیعی مانند زمینلرزههای زیر آب نیز میتوانند باعث قطع شدن کابلها شوند.
حتی کوسهها نیز در مواردی به کابلهای زیردریایی آسیب زدهاند، هرچند سهم آنها در مجموع آسیبهای واردشده بسیار ناچیز است و حدود یک درصد برآورد میشود.
در برخی موارد نیز احتمال خرابکاری یا اقدامات عمدی علیه این زیرساختها مطرح میشود. این موضوع بهویژه در سالهای اخیر و همزمان با افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، به یکی از نگرانیهای مهم درباره امنیت ارتباطات بینالمللی تبدیل شده است.
مهندسی مقاوم، نخستین خط دفاعی کابلهای زیر دریا
دلیل اینکه شبکه جهانی اینترنت با وجود این تهدیدها همچنان پایدار باقی مانده، تا حد زیادی به نحوه طراحی و جانمایی کابلهای زیردریایی مربوط میشود.
این کابلها به گونهای طراحی شدهاند که در برابر فشار، ضربه و شرایط سخت محیط زیر آب مقاومت مناسبی داشته باشند. لایههای محافظ بیرونی از بخش حساس فیبر نوری در برابر بسیاری از آسیبهای فیزیکی محافظت میکنند.
محل عبور کابلها نیز با دقت انتخاب میشود. طراحان تلاش میکنند مسیر کابلها را تا حد امکان از مناطق پرتردد کشتیرانی، مناطق پررفتوآمد ماهیگیری و بخشهایی از بستر اقیانوس که احتمال وقوع فعالیتهای زمینشناسی در آنها بیشتر است، دور نگه دارند.
در مناطق کمعمق نیز کابلها معمولاً در بستر دریا دفن میشوند تا احتمال برخورد آنها با لنگر کشتیها یا تجهیزات ماهیگیری کاهش پیدا کند.
با وجود این تدابیر، هیچیک از این روشها نمیتواند کابلهای زیردریایی را بهطور کامل در برابر آسیب مصون کند.
سالانه صدها کیلومتر کابل نیازمند تعمیر میشود
برآوردها نشان میدهد که هر سال حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ مورد آسیب به کابلهای زیردریایی ثبت میشود و بخشی از آنها به تعمیر نیاز دارند. بخش عمده این حوادث نیز به فعالیتهای انسانی مربوط است؛ از برخورد لنگر و تجهیزات ماهیگیری گرفته تا آسیبهای عمدی یا فعالیتهای مخرب.
در سالهای اخیر، قطع کابلهای ارتباطی در دریای بالتیک نیز توجه زیادی را به خود جلب کرده است. از سال ۲۰۲۳، نزدیک به ۱۲ کابل زیردریایی در این منطقه دچار آسیب شدهاند و در برخی موارد، احتمال خرابکاری مطرح شده است.
اهمیت این موضوع فراتر از یک مشکل فنی ساده است. کابلهای زیردریایی بخشی از زیرساخت حیاتی ارتباطات بینالمللی هستند و آسیب به آنها میتواند انتقال داده میان کشورها را مختل کند و بر سرویسهای مالی، ارتباطات تجاری، خدمات ابری و حتی برخی ارتباطات دولتی تأثیر بگذارد.
تعمیر کابلهای آسیبدیده؛ عملیات پیچیده در اعماق دریا
یکی از مهمترین چالشها پس از قطع شدن کابل، پیدا کردن محل دقیق آسیب و اعزام تجهیزات تخصصی برای تعمیر آن است. این عملیات در مناطق دورافتاده اقیانوس میتواند بسیار دشوار، زمانبر و پرهزینه باشد.
کشتیهای مخصوص تعمیر کابل باید به محل حادثه اعزام شوند و پس از شناسایی بخش آسیبدیده، کابل را از بستر دریا بالا بکشند. سپس بخش معیوب جدا و قسمت جدیدی جایگزین میشود و در نهایت کابل دوباره در مسیر خود قرار میگیرد.
به همین دلیل، جلوگیری از آسیب اهمیت بسیار بیشتری نسبت به تعمیر کابل پس از وقوع حادثه دارد. افزایش نظارت بر مسیرهای کابلها و توسعه فناوریهای تشخیص زودهنگام میتواند در کاهش خطرات مؤثر باشد.
فناوریهای جدید برای محافظت از زیرساخت اینترنت جهانی
با افزایش اهمیت کابلهای زیردریایی، کشورها و شرکتهای فعال در حوزه ارتباطات به دنبال راهکارهای جدیدی برای نظارت و محافظت از آنها هستند.
برای نمونه، فنلاند طرحی را برای محافظت از حیاتیترین کابلهای ارتباطی خود با استفاده از فناوریهای پیشرفته سنجش آکوستیک دنبال میکند. چنین فناوریهایی میتوانند با شناسایی صداها و ارتعاشات غیرعادی در اطراف کابلها، احتمال وقوع آسیب یا فعالیت مشکوک را زودتر آشکار کنند.
در نهایت، شبکه کابلهای زیردریایی را میتوان یکی از مهمترین و در عین حال کمتر دیدهشدهترین اجزای زیرساخت اینترنت دانست. این کابلها با وجود قرار گرفتن در اعماق دریا و برخورداری از لایههای محافظ متعدد، همچنان در برابر فعالیتهای انسانی و بلایای طبیعی آسیبپذیر هستند. با این حال، طراحی مهندسیشده، انتخاب دقیق مسیرها، دفن کابلها در مناطق کمعمق و توسعه فناوریهای نظارتی باعث شده است این شبکه عظیم بتواند ارتباطات دیجیتال جهان را با وجود صدها مورد آسیب سالانه همچنان برقرار نگه دارد.