شبکه ان. بی. سی در مطلبی آورده است که تغییرات در اولویتهای استراتژیک ایران از برنامه هستهای به کنترل تنگه هرمز به وضوح در ارزیابیهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا مشهود است. ایران با تسلط بر این آبراه حیاتی، آن را به یک ابزار فشار بسیار کارآمدتر نسبت به برنامه هستهای خود تبدیل کرده و بر این باور است که در مذاکرات در موقعیت بالاتری قرار دارد.
همچنین، ایسنا مینویسد که جنبه دیگری که در این ارزیابی اهمیت دارد، خطرات مربوط به اقدام نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز است. فرماندهان نظامی به دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده هشدار دادهاند که استفاده از زور برای بازگشایی این تنگه ممکن است به عملیاتی طولانی، خسارتبار و بسیار پرهزینه منجر شود و موفقیت آن تضمینی نیست. چنین عملیاتی میتواند به تلفات سنگین در نیروهای آمریکایی، اصابت موشکهای کروز یا پهپادها به ناوهای جنگی و افزایش قیمت نفت در بازار جهانی منجر گردد. این ترسها در مشورتهای ترامپ با مشاورانش درباره اقدامات آینده در برابر ایران تاثیرگذار بوده است.
مسئله دیگری که باید به آن اشاره کرد، درخواستهای ایران برای بازگشایی تنگه هرمز است. گفتوگوها به منظور بازگشایی این آبراه به بنبست رسیده و ایران تنها در شرایطی حاضر به بازکردن این مسیر است که شامل پایان دائمی جنگ توسط آمریکا، خروج کامل نیروهای آمریکایی از منطقه، لغو محاصره دریایی، آزادسازی بدون قید و شرط داراییهای مسدود شده ایران، پرداخت غرامت جنگی و توقف تهدیدات و توهین به مقدسات ملی میباشد. اما ترامپ این خواستهها را نادیده گرفته و اعلام کرده که ایران باید به جای آن، خسارات وارده به داراییها و نیروهای آمریکایی را جبران کند.
دو مقام اروپایی اظهار داشتند که ایران با کنترل عملیاتی خود بر تنگه هرمز، در مذاکرات موقعیت بالاتری دارد و این را ابزاری قویتر از برنامه هستهای خود میداند. علاوه بر این، ایران و عمان در حال مذاکره درباره شرایط یک توافق احتمالی در مورد تنگه هرمز هستند و این که ایران تنگه هرمز را به عنوان یک اولویت وجودی و استراتژیک تلقی میکند، میتواند دستیابی به هر توافقی را پیچیدهتر کند.
وضعیت تنگه هرمز و تاثیرات اقتصادی آن نیز به شدت در کانون بحثها قرار گرفته است؛ قبل از شروع جنگ، روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از این آبراه عبور میکردند که ۲۰ درصد از نفت و گاز جهانی را نقل و انتقال میدادند. اما در روزهای اخیر، تنها ۱۷ کشتی از تنگه عبور کردهاند. این بسته شدن طولانیمدت، قیمت سوخت و کالاهای مصرفی را در سطح جهانی افزایش داده است.
گزینه دیگری که مورد بحث مقامهای اطلاعاتی و نظامی آمریکا قرار گرفته، مقاومت غیرمنتظره ایران در این جنگ است. مقامات اروپایی بر این باورند که دولت ایران نسبت به انتظارات، بسیار resilient ظاهر شده و توانسته است فشارها و محاصره دریایی را تحمل کرده و قدرت خود را در داخل حفظ کند.
نگرانی از کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا نیز به یکی دیگر از محورهای ارزیابیهای نظامی تبدیل شده است. جنگ علیه ایران باعث شده تا پنتاگون نگران تحلیل رفتن ذخایر موشکی خود باشد در حالی که درگیریها در دریای خلیج فارس ادامه دارد.
جنگهای طولانیمدت آمریکا در منطقه و دخالتهای نظامی آن، موجب استقرار و حضور گسترده نیروهای آمریکایی در خاورمیانه شده است که تنها به تلفات و زخمی شدن سربازان جوان و تحلیل رفتن تسلیحات منجر شده و نظر اکثریت مردم آمریکا را به جنگ علیه ایران منفی کرده است. نتایج یک نظرسنجی از مرکز تحقیقاتی AP-NORC نشان میدهد که دو سوم آمریکاییها بر این باورند که این جنگ توجیهپذیر نبوده است. این نظر شامل اکثریت قابل توجه دموکراتها، مستقلها و همچنین حدود ۳۷ درصد از جمهوریخواهان است.
در روزهای اخیر، ترامپ از توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز خبر داده بود اما ایران بعداً تصریح کرد که هیچ مذاکرهای با آمریکا نداشته است. سپس ترامپ گفت که آمریکا در حال انجام اقداماتی شبیه به مذاکره با ایران است و بر افزایش فشار اقتصادی تاکید کرد. برخی از مقامهای سابق آمریکایی این اقدام را به عنوان پذیرش غیررسمی شکست فشار نظامی در وادار کردن تهران به انعطافپذیری تلقی میکنند.
در نهایت، این ایران است که با موفقیت توانسته اولویت خود را از «برنامه هستهای» به «تنگه هرمز» تغییر دهد و با این ابزار، آمریکا را در موقعیتی دشوار قرار دهد. اقدامات نظامی برای بازگشایی تنگه به شدت پرهزینه و پرخطر است، مذاکرات به بنبست رسیده و افکار عمومی آمریکا نیز مخالف ادامه جنگ هستند. ایران نشان داده که تابآوری بالایی دارد و به نظر میرسد در تلاش است تا گفتوگوها را به تعویق بیندازد.
310310