پنج‌شنبه 23 مهر 1405

برای او که تاک‌آفرین هنر قلم‌زنی نام گرفت

ایسنا/اصفهان زنده‌یاد استاد علی ظریفی مس را «درویش فلزات» لقب داده بود، چراکه بسیار انعطاف­‌پذیر­ است و دراین‌باره اعتقاد داشت که «من به این فلز محبت دارم و این فلز هم به من محبت دارد. مس همچون مادری است که دست کودک خود را می­‌گیرد و راه رفتن را به او می‌­آموزد.»

زنده‌یاد استاد علی ظریفی اصفهانی متولد دوم اردیبهشت‌ماه ۱۳۱۵ در محله مسجد جامع اصفهان است. او قلم‌زنی را از ۴ سالگی نزد استاد تقی پشوتن در کاروانسرای حاجی علی‌نقی شروع کرد و در ۱۰ سالگی مستقل و در طول ۷ دهه فعالیت خود در هنر قلم‌زنی، در دو بخش مشبک‌­کاری و برجسته‌کاری صاحب سبک شد. تکنیک «حرکت فلز روی فلز» در برجسته­‌کاری نیز ابداع استاد علی ظریفی است که در این روش با استفاده از قلم و چکش، فلز را از بخش‌­های دیگر به‌صورت کششی به نقطه­‌ای خاص حرکت می­‌دهند که قرار است برجسته شود و سپس طرح را ساخت‌وساز می­‌کنند.

از دیگر شاخصه‌­های آثار او تکرار و تأکید بر دو ویژگی «رهایی» و «نظم» است که اولی عمدتاً خود را در تاک‌­ها و برگ موها و دومی در مشبک­‌کاری­‌ها و نقوش اسلیمی نشان می­‌دهد. آثار علی ظریفی اصفهانی عموماً شامل نقوش گیاهی، انسانی و ترکیبی است و به لحاظ تکنیک نیز می­‌توان آثار او را به سه دسته‌ «مشبک‌­کاری»، «برجسته­‌کاری» و «حرکت فلز روی فلز» تقسیم کرد، آثار او همچنین به لحاظ نقش‌مایه نیز در سه دسته‌ «تاک‌ها»، «اسلیمی‌ها» و «آثار تصویری-روایی» قابل دسته‌بندی هستند.

آنچه در مجموعه تاک‌ها برجسته شده، نقش­‌های انگور، برگ مو و تاک است و کارکرد زبانی اصلی و یا پیام اصلی مجموعه‌ تاک‌ها، «عشق الهی» است که لازمه‌ دسترسی به آن، صبر و تهذیب نفس است. انگور، بنا به تفسیر خودِ هنرمند، نماد چله‌­نشینی است و تاک استعاره‌ای از انسان و به‌طور اخص استعاره‌ای از هنرمند است، ظریفی دراین‌باره می‌گوید: «هنرمند مانند درخت انگور است؛ از زمان برگ دادن تا زمانی که زیر پای عابرین می‌­افتد و استخوان‌­هایش خرد می‌­شود». در مجموعه‌ اسلیمی­‌ها تنوع وسیعی از انواع اسلیمی­‌ها (مانند اسلیمی ماری، اسلیمی دهان‌اژدری، اسلیمی­‌ها با چنگ‌­های مختلف، اسلیمی­‌های توپُر و توخالی) وجود دارد که پیام یا کارکرد زبانی اصلی این مجموعه، «وحدت» است. آنچه در آثار این مجموعه برجسته شده، نقش گیاهی، نظم، هندسه، ریاضی، همبستگی، انسجام، تکرار، حرکت و تقارن، انتزاع­‌گرایی و وحدت در عین کثرت است. آثاری که در گروه «آثار تصویری-روایی» قرار می­‌گیرند شامل تک فیگورها یا تصاویر پیکرنمایی هستند که روایت یا داستانی را بیان می­‌کنند و عمده‌ این روایت­‌ها در باب می و خُمر مِی است و جمعی از رِندان را نشان می­‌دهد. تصاویری که انسان و حیوان همه در آن مست­اند و مِی‌پرستانی که در حال خوشه­‌چینی و تخمیر انگوراند.

«طبیعت» یکی از منابع اصلی الهام زنده‌یاد استاد علی ظریفی و «بداهه­‌کاری» از ویژگی‌­های آثار او است و زنده‌یاد استاد ظریفی صراحتاً معتقد بود که «طراحی باید روی کار انجام شود». او هنر را نیز ترکیبی از «هستی»، «نیستی» و «رهایی» یرشمرده و به تعبیری، حرف «هـ» را برگرفته از هستی، «ن» را برگرفته از نیستی و «ر» را برگرفته از رهایی در نظر می­‌رفت و با دیدگاه عارفانه، بزرگ‌ترین استاد و هنرمند را خداوند دانسته و می­‌گفت «تنها هنرمند، خداست. خداوند همه‌چیز را آفریده و ما آن­‌ها را کشف می­‌کنیم.» از نگاه استاد ظریفی «هنر یعنی آفرینش»، او بر پیام داشتنِ اثر هنری تأکید داشت و یکی از دیگر ویژگی‌­های هنر را «متعهد بودن هنر» می‌دانست، بدین معنی که هنر باید به دغدغه‌­ها و مسائل روز بپردازد.

استاد ظریفی مس را «درویش فلزات» لقب داده بود چراکه بسیار انعطاف­‌پذیر­ است و دراین‌باره گفته است که «من به این فلز محبت دارم و این فلز هم به من محبت دارد. مس، همچون مادری است که دست کودک خود را می­‌گیرد و راه رفتن را به او می‌­آموزد.»

زنده‌یاد استاد علی ظریفی اصفهانی، او که تاک‌آفرین هنر قلم‌زنی نام‌گرفته است ۲۲ مهرماه ۱۴۰۱ درگذشت و در قطعه نام‌آوران باغ رضوان اصفهان به‌خاک سپرده شد.

محمدرضا رهبری، معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان



منبع

آخرین اخبار

تعویق نشست شورای همکاری و اتحادیه اروپا در ریاض

به گزارش خبرآنلاین به نقل از رویترز، شورای همکاری...

اختلاف شدید قیمت خودروها در کارخانه و بازار آزاد/ شکاف قیمتی میلیاردی شد +جدول

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بررسی فاصله قیمت مصوب کارخانه‌ای...

اختصاص هزار میلیارد تومان تسهیلات به شرکت‌های خلاق

معاون تسهیلات و تجاری‌سازی صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری...

یحیی سریع ادعای حمله یمن به مدینه را تکذیب کرد

به گزارش خبرآنلاین، یحیی سریع سخنگوی نیروهای مسلح یمن...

اعتراف سرمربی بعد از برد پرگل؛ نباید این دو نفر را تعویض می‌کردم!

لیورپول در دیدار لیگ قهرمانان اروپا مقابل لاسک اتریش...

اپل با هوم‌ویو به جنگ اکو شو می‌رود؛ قیمت احتمالی ۳۵۰ دلار

اپل ظاهراً قصد دارد به‌زودی از هاب خانه هوشمند...

ویدیو/ خاطره اشرفی‌اصفهانی از ماجرای مستاجری چهارمین شهید محراب

محمد اشرفی‌اصفهانی، فرزند چهارمین شهید محراب در سالگرد شهادت...

هشدار جدی آنتروپیک؛ هوش مصنوعی ممکن است به وسایل هوشمند خانه نفوذ کند

آنتروپیک هشدار داده است که مدل‌های کوچک هوش مصنوعی...

حمله به ایران پیش یا پس از انتخابات آمریکا؟ / ترامپ در دوراهی جنگ و دیپلماسی

به گزارش خبرآنلاین،  در پی اعزام نیروهای جدید به...

چالش‌های تحصیل دانش‌آموزان نابینا؛ چرا کتاب صوتی جایگزین خوبی برای بریل نیست؟

چالش دسترسی دانش‌آموزان نابینا به کتاب‌های درسی در دوره...

چهار موضوع اصلی بشر در چین به روایت سید محمد خاتمی/ رئیس دولت اصلاحات چگونه از رئیس‌جمهور چین یاد کرد؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سیدمحمد خاتمی، رئیس‌جمهوری پیشین درباره اوضاع...

پس از ۹ سال انتظار؛ رودستر جدید تسلا بالاخره رونمایی می‌شود

شرکت تسلا سرانجام تاریخ رونمایی از خودروی رودستر نسل...

کشف ارتباط میان باکتری‌های روده و شدت آسیب مغزی پس از سکته

میزان آسیب مغزی ناشی از سکته تا حد زیادی...

چرا گاهی نام‌ها را به یاد نمی‌آوریم؟

فراموش کردن نام افراد، محل گذاشتن وسایل یا موضوعی...

جهش ۲۴ دلاری نفت سنگین ایران

دنیای‌اقتصاد: قیمت نفت خام سنگین ایران در سپتامبر۲۰۲۶...

حمله مجدد یمن به فرودگاه ریاض

به گزارش خبرآنلاین، یحیی سریع سخنگوی نیروهای مسلح یمن...

قیمت سکه امروز ۲۲ مهر ۱۴۰۵ در زمان بسته شدن بازار/ سکه به کانال ۲۶۸ میلیون تومان نزدیک شد + جدول

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، قیمت انواع قطعات سکه در بازار تهران...

تبلیغات متنی