در سال ۲۰۲۳، عرصه علم و فناوری شاهد اکتشافات و پیشرفت‌های فوق‌العاده‌ای بود. از هوش مصنوعی مولد گرفته تا پرتاب فضانوردان و ماهواره‌ها، همه این پیشرفت‌ها تحولات چشمگیری را در زندگی بشر ایجاد کردند.
با این حال، دنیا به‌سرعت در حال دگرگونی است و فناوری‌های نوین به مرور ظهور می‌کنند. به بررسی مواردی می‌پردازیم که احتمالاً در سال ۲۰۲۴ بر علم و فناوری تأثیر خواهند گذاشت:
هوش مصنوعی احساسی
هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۳ به یکی از مباحث اصلی در علوم تجربی تبدیل شده و رشد چشمگیر چت‌جی‌پی‌تی توجهات را به خود جلب کرده است. آیا این روند صعودی در آینده نیز ادامه خواهد داشت؟
در ابتدا باید بیان کرد آنچه که در سال اخیر مشاهده کردیم به نام «هوش مصنوعی مولد» شناخته می‌شود که در واقع فناوری اصلی چت‌جی‌پی‌تی بوده است. این فناوری قادر به یادگیری الگوهای داده‌ای و تولید اطلاعات جدید به صورت متن یا تصویر می‌باشد.
با این حال، برخی از متخصصان بر این باورند که سال آینده به عنوان سال ظهور «هوش مصنوعی احساسی» شناخته خواهد شد، که قابلیت شناسایی و تفسیر احساسات انسانی را دارا است. این نوع از هوش مصنوعی می‌تواند احساسات مختلف بشر را تحلیل کرده و مشابه‌سازی کند.
فدریکو منا، مدیرعامل مؤسسه نوآوری و فناوری اروپا (EIT) خاطرنشان می‌کند: «این نوع از هوش مصنوعی علاوه بر توانایی تولید محتوا بر اساس تعامل یا درخواست کاربران، می‌تواند واکنش نشان دهد و با درک احساسات انسانی، به طور مؤثری پاسخ دهد.»
او همچنین بیان می‌کند که تأثیر این فناوری در حوزه سلامت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار خواهد بود، چراکه به افرادی که با بیماری‌های مزمن، مشکلات سنی یا اختلالات روانی دست و پنجه نرم می‌کنند، شرایط زندگی بهتری ارائه خواهد داد.
هوش مصنوعی همچنین می‌تواند در دیگر حوزه‌ها به مسیر توسعه خود ادامه دهد. جیمی ولز، بنیان‌گذار ویکی‌پدیا، تأکید کرده که وضعیت هوش مصنوعی در حال حاضر «کم‌ثبات و به هم ریخته» است، اما ممکن است تا ۵۰ سال دیگر به «ابرانسان» تبدیل شود.
جیتندرا پوچا، معاون اروپایی داده، تجزیه و تحلیل و هوش مصنوعی در شرکت مشاوره فناوری مایند‌تری، اشاره می‌کند که تمامی صنایع، از گردشگری گرفته تا رسانه، از این فناوری بهره‌مند خواهند شد و این امر نه‌تنها خلاقیت را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و ارتقاء حریم خصوصی و امنیت نیز منجر گردد.
او در ادامه خاطرنشان کرد: «قدرت بزرگ مسئولیت بزرگ را به همراه دارد.» به عبارتی، ما ابزاری در دستان‌مان داریم که قادر به انجام معجزات است، اما درعین‌حال مسئولیت داریم که آن را به شیوه‌ای صحیح و با تدابیر حفاظت مناسب به کار گیریم.
این نگرانی به ویژه در مورد سازمان‌ها بیشتر از افراد عادی احساس می‌شود. اتحادیه اروپا و ایالات متحده به تدریج در حال تدوین قوانین و مقرراتی برای ساماندهی هوش مصنوعی هستند و انتظار می‌رود که قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ به تصویب برسد.
فناوری فضایی
در حالی که به نظر می‌رسد هوش مصنوعی به عنوان یک حیطه کلیدی در آینده باقی خواهد ماند، فناوری فضایی می‌تواند به نقطه عطفی در سال ۲۰۲۴ تبدیل شود.
کارشناسان معتقدند که تحولی اساسی در صنعت فضایی در سال ۲۰۲۴، بیشتر از سفر به سیارات دیگر، حول محور ماهواره‌ها خواهد بود.
این فناوری به انسان‌ها این امکان را می‌دهد که رویدادها در سراسر سیاره را آشکار ساخته، الگوهای اقلیمی را پیش‌بینی کنند و تغییرات در سطح یخ را بهتر درک نمایند.
ماهواره‌ها می‌توانند بر زندگی انسان‌ها تأثیرگذار باشند و موضوعاتی چون آبیاری زمین‌های زراعی، شیوه مصرف انرژی و آسیب‌های زیست‌محیطی در دریاها را ثبت و بررسی کنند. در این راستا، گفته می‌شود که شرکت اسپیس‌ایکس نقش مشابهی در حوزه فضا خواهد داشت که شرکت اوپن‌ای‌آی خالق چت‌جی‌پی‌تی در زمینه هوش مصنوعی ایفا کرده است.
کارشناسان اذعان دارند که ورود شرکت‌های پیشگام مانند اسپیس‌ایکس می‌تواند میزان تغییرات را افزایش دهد، چراکه مردم به‌طور بهتری به ارزش فناوری فضایی پی می‌برند.
کامپیوترهای کوانتومی و امنیت سایبری
سال ۲۰۲۳ به لحاظ پژوهش‌های مربوط به محاسبات کوانتومی در شرکت آی‌بی‌ام سال بسیار مهمی بود و ما را یک گام به پیدا کردن راهی برای کاهش خطاهای داده نزدیک‌تر کرد. اما نقش محاسبات کوانتومی بر حفاظت از ما در فضای مجازی در سال ۲۰۲۴ از اهمیت ویژه‌ای برخوردار خواهد بود.
مؤسسه ملی استاندارد و فناوری ایالات متحده به‌زودی استانداردهای نهایی «رمزنگاری پساکوانتومی» (PQC) را منتشر خواهد کرد که به معنای پایان یک پروژه جهانی هشت ساله برای جامعه رمزنگاری به حساب می‌آید.
اکسل پوشمن، رئیس بخش نوآوری و امنیت محصول در شرکت امنیت سایبری پی‌کیوشیلد در بریتانیا، در این رابطه می‌گوید: «این استانداردها بزرگ‌ترین تحول در امنیت سایبری در نسل ما محسوب می‌شوند، زیرا ما به دنبال حفاظت از داده‌ها و زیرساخت‌های دیجیتال خود در برابر تهدیدات رایانه‌های کوانتومی هستیم.»
محققان بر این باورند که اگرچه هوش مصنوعی یک تهدید بنیادین برای امنیت سایبری تلقی می‌شود، اما همزمان می‌تواند به عنوان یک ابزار دفاعی نیز به کار گرفته شود؛ امری که با ظهور کامپیوترهای کوانتومی بیش از پیش بُعد اهمیت خود را خواهد یافت.
منبع: یورونیوز