یک کارشناس حوزه بین‌الملل بیان کرد: مشارکت ایران در نهادهای سیاسی و مالی منطقه‌ای همچون بریکس به کاهش توطئه‌ها و فشارهای جهانی علیه ایران یاری خواهد رساند.
، شانزدهمین اجلاس سران کشورهای بریکس که متشکل از برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، ایران، مصر، امارات و اتیوپی است، روز چهارشنبه در کازان روسیه آغاز شد.
کازان که در حاشیه رودخانه ولگا قرار گرفته، به عنوان یکی از مراکز کلیدی سیاسی، علمی، آموزشی، فرهنگی و ورزشی جهان شناخته می‌شود.
اجلاس بریکس در سال ۲۰۲۴، نخستین نشست پس از گسترش این گروه در ژانویه است که اکنون شامل ایران، مصر، اتیوپی و امارات نیز می‌باشد.
ائتلاف بریکس با هدف مقابله با نظام جهانی تحت رهبری غرب تأسیس شده است. این ائتلاف ابتدا فقط شامل برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی بود، اما به سرعت گسترش یافته و اکنون کشورهای ایران، مصر، اتیوپی و امارات نیز به آن ملحق شده‌اند.
رئیس‌جمهور روسیه، «ولادیمیر پوتین» در سخنرانی آغازین این نشست محدود ابراز داشت: ما به دنبال تقویت موقعیت بریکس، ارتقای نقش آن در امور جهانی و حل مسائل فوری جهانی و منطقه‌ای هستیم. بریکس پاسخگو به بخش عمده‌ای از جامعه جهانی است و این سیاست در دنیای کنونی ضرورت دارد. تمامی کشورهای بریکس مایل به برقراری برابری، حسن همجواری و احترام متقابل هستند.
در این رویداد سه‌روزه، هیات‌هایی از حدود ۳۶ کشور و ۶ سازمان بین‌المللی حظور دارند.
«مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس به عنوان نماینده رسمی گروه حاضر شده و سخنرانی کرد.
کشورهای ترکیه، جمهوری آذربایجان و مالزی به طور رسمی درخواست عضویت در بریکس را مطرح کرده‌اند و تعدادی دیگر از کشورها نیز تمایل خود را برای پیوستن به این اتحادیه نشان داده‌اند.
در حال حاضر مجموع تولید ناخالص داخلی ۱۰ کشور عضو بریکس معادل یک‌سوم کل جهان است و جمعیت آنها تقریباً نیمی از کل جمعیت جهان را تشکیل می‌دهد. تجارت این کشورها یک‌پنجم تجارت جهانی را شامل می‌شود.
حضور در بریکس می‌تواند به تأمین منافع ملی ایران کمک نماید
«صباح زنگنه» کارشناس مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: بریکس به لحاظ سیاسی و اقتصادی در روابط بین‌الملل از جایگاه مهمی برخوردار است و با توجه به اینکه ویژگی اصلی این گروه تمرکز بر توسعه اقتصادی کشورهای عضو است، می‌تواند شرایط مناسبی برای ایران فراهم کند. شرکت در اجلاس‌های بریکس برای کشور ما حیاتی و ضروری است و می‌تواند به تأمین منافع ملی در ابعاد سیاسی و اقتصادی یاری رساند.
وی نیز به ملاقات‌های پزشکیان در حاشیه این اجلاس با سران کشورهای حاضر اشاره کرده و گفت: این دیدارها فرصت بسیار مهمی است که می‌تواند در شرایط کنونی جهانی و منطقه‌ای به تحکیم روابط با این کشورها و بهبود مناسبات دوجانبه منجر شود. از این منظر، حضور آقای پزشکیان می‌تواند اثر مثبت و مفیدی داشته باشد.
این کارشناس در رابطه با مقام بریکس در تعاملات سیاسی و اقتصادی جهانی به این نکته اشاره کرد: شکل‌گیری یک تشکل جدید زمان‌بر است و بریکس نیز از این موضوع مستثنا نیست. اکثر کشورهای عضو بریکس جزو کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شوند و معادلات اقتصادی آنها تا حدی دارای شباهت است. این امر ایجاب می‌کند که ارزیابی‌های نوینی از ساختار اقتصادی این کشورها انجام شود تا مسیر توسعه و پیشرفت هموارتر شود. به هرحال، معتقدم بریکس و کشورهای عضو نباید تعاملات و همکاری‌های خود را با کشورهای غربی و اتحادیه‌های غربی کاهش دهند و بلکه باید به سوی تقویت تعاملات بریکس با اتحادیه‌های اروپایی و آمریکایی گام بردارند. تلاش برای رقابت منفی با این گروه‌های اتحادیه‌ای عاقلانه نخواهد بود و آثار مثبتی به همراه نخواهد داشت.
حضور ایران در بریکس به تقابل با طرح‌ها و فشارها کمک می‌کند
زنگنه به این نکته ادامه داد: عضویت ایران در بریکس در تقویت روابط و تأمین منافع ملی و منطقه‌ای تأثیرگذار است و می‌تواند جایگاه ایران در سطح منطقه‌ای و جهانی را ارتقاء بخشد. حضور ایران در ائتلاف‌های بین‌المللی نظیر بریکس و شانگهای موجب می‌شود تا اگر کشورهای غربی بخواهند تفکرات منفی یا برنامه‌های غیرسازنده‌ای در مورد ایران پیش ببرند، به آسانی قادر به انجام این کار نباشند. وقتی کشورها می‌بینند این تعداد از کشورها همسو با ایران هستند و می‌توانند در مسائل اقتصادی و سیاسی هدایتی مؤثر ایفا کنند، در جهت سیاست‌های خود احتیاط خواهند کرد.
وی تاکید کرد که «حضور در این سازمان‌ها و ساختارها می‌تواند به تغییر چشمگیر موقعیت ایران کمک کند و عدم حضور جدی و با برنامه می‌تواند به انزوای کشور منجر شود. در این برهه حساس و تحریم‌های موجود، ایران باید از فرصت‌های حضور در ائتلاف‌های منطقه‌ای استقبال کند و برای ایفای نقش مؤثر در این گونه سازمان‌ها برنامه‌ریزی مناسبی داشته باشد. حضور ایران در چنین ساختارهایی به دفع طرح‌ها و فشارهای علیه کشور کمک خواهد کرد».
این کارشناس حوزه بین‌الملل بیان کرد: البته آثار مثبت مشارکت کشورمان در این ائتلاف به سرعت نمایان نخواهد شد و در این راستا نیاز به صبر است. بریکس یکی از مجموعه‌هایی است که به تازگی به جذب اعضای جدید مشغول شده و در حال بروزرسانی استانداردها و قوانین خود متناسب با اعضای تازه است. این گروه به دنبال تعیین زمینه‌های جدید همکاری است تا به وضعیت مطلوب‌تری دست یابد، از این رو لازم است برای بهره‌مندی از مزایای عضویت در این ائتلاف صبور بود و تلاش کرد.
نباید خود را از سایر بلوک‌های اقتصادی جدا کنیم
وی خاطرنشان کرد: «عضویت در بریکس با توجه به چالش‌های اقتصادی موجود در این کشورها و استفاده از ابزارهای مالی مشترک از مهم‌ترین مزایای آن محسوب می‌شود. افزون بر این، این گروه امیدوار است با همکاری‌های مالی اعضا، تسلط و هژمونی دلار در معاملات مالی جهانی را کاهش دهد.»
زنگنه ضمن استقبال از عضویت ایران در بریکس تصریح کرد: باید توجه داشته باشیم که پیوستن به این ائتلاف‌های منطقه‌ای نباید به معنای کنار گذاشتن سایر تعاملات سیاسی و مالی و بلوک‌های اقتصادی دیگر باشد. بلکه لازم است که حضور خود در سایر عرصه‌ها را نیز تسهیل کنیم.