افزایش سریع اجاره های کوتاه مدت در یونان و اسپانیا به تغییرات عمده ای در صنعت گردشگری منجر شده و این تحولات چالش های جدی برای بازار مسکن محلی ایجاد کرده است که از آن جمله می توان به افزایش قیمت اجاره ها و کاهش دسترسی ساکنان به محل سکونت اشاره کرد.
رشد اجاره های کوتاه مدت برای گردشگران در منطقه مدیترانه، به ویژه در یونان و اسپانیا، در حال دگرگون کردن چهره گردشگری است. در حالی که این نوع اقامتگاه ها گزینه های انعطاف پذیر و اغلب مقرون به صرفه ای را برای مسافران ارائه می دهند، اما گسترش بی رویه آن ها فشارهای زیادی بر بازار مسکن محلی ایجاد کرده است.
در یونان، تعداد اجاره های کوتاه مدت از تعداد تخت های هتل فراتر رفته و در اسپانیا نیز روند مشابهی در حال وقوع است. این عدم تعادل نگرانی های عمیقی را در خصوص دسترسی به مسکن برای ساکنان محلی و پایداری طولانی مدت اقتصادهای وابسته به گردشگری به وجود آورده است.
گزارش تازه ای از وب سایت «تراول اند تور» به بررسی چالش ها و راهکارهایی می پردازد که به دنبال مقابله با اثرات منفی اجاره های کوتاه مدت در یونان و اسپانیا هستند و بر اهمیت توازن میان توسعه گردشگری و حفاظت از دسترسی به مسکن برای ساکنان محلی تأکید می کند.
وضعیت یونان: پیشی گرفتن اجاره های کوتاه مدت از تخت های هتل
یونان به یکی از مقاصد اصلی اجاره های کوتاه مدت تبدیل شده است و در حال حاضر بیش از یک میلیون اقامتگاه کوتاه مدت در مقایسه با حدود ۸۹۰ هزار تخت هتل در این کشور وجود دارد. ظهور پلتفرم های آنلاین مانند «Airbnb» باعث شده تا گردشگران به راحتی بتوانند اقامتگاه های منحصربه فرد و محلی را پیدا کنند. با این حال، این رشد نیز با چالش هایی همراه شده است. ساکنان محلی به دلایل تلاش مالکان برای اولویت دادن به اجاره های کوتاه مدت سودآورتر، از مناطق خود خارج شده اند.
اقدامات دولت یونان
برای حل این مشکلات، دولت یونان چندین اقدام را به منظور مهار رشد بی رویه اجاره های توریستی به انجام رسانده است:
پیشگیری از ثبت نام های جدید؛ از سال ۲۰۲۴ ثبت خانه های توریستی جدید در بخش هایی از آتن، از جمله کولوناکی، کوکاکی، پانگراتی و اکزارچیا ممنوع خواهد بود. این مناطق به دلیل جذب بالای گردشگران و کمبود مسکن مورد توجه قرار گرفته اند.
الزام ثبت نام؛ تمامی اقامتگاه های کوتاه مدت موظف به ثبت نام هستند. مالکان متخلف با جریمه های سنگین مواجه خواهند شد که این امر به پاسخگویی بیشتر کمک خواهد کرد.
مقررات صدور مجوز؛ مالکان دارای دو یا چند اقامتگاه کوتاه مدت باید مجوز حرفه ای دریافت کنند و استانداردهای ایمنی و تهویه را رعایت کنند و بیمه مسئولیت مدنی نیز داشته باشند.
مشوق هایی برای تغییر
به منظور تشویق مالکان به گذر از اجاره های کوتاه مدت به بلندمدت، دولت یونان اقدام به معرفی مشوق های مالیاتی کرده است. کریاکوس میتسوتاکیس، نخست وزیر یونان امیدوار است که این اقدامات فشار بر قیمت اجاره را کاهش داده و دسترسی ساکنان به مسکن را افزایش دهد و در نتیجه بحران مسکن در آتن و سایر شهرهای بزرگ را حل کند.
وضعیت اسپانیا: افزایش خانه های توریستی
اسپانیا نیز به روند مشابهی دچار شده است. اگرچه تعداد اجاره های کوتاه مدت (۳۴۰ هزار واحد) هنوز به مراتب کمتر از تخت های هتل (۱.۷ میلیون تخت) است، اما سرعت رشد اجاره های توریستی فراتر از هتل ها قرار دارد. در سال ۲۰۲۳، اجاره های کوتاه مدت با ۱۰٪ افزایش مواجه بودند، در مقابل این نرخ برای هتل ها تنها ۱.۴٪ بود.
اهمیت اقتصادی
گردشگری حدود ۱۲.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی اسپانیا را تشکیل می دهد و به عنوان یک بخش حیاطی از اقتصاد این کشور شناخته می شود. اما گسترش سریع اجاره های کوتاه مدت به بروز تضادهایی میان نیاز به حفظ درآمدهای گردشگری و تأمین دسترسی به مسکن برای ساکنان منجر شده است. شهرهایی همچون بارسلون، مادرید و والنسیا با افزایش بی سابقه قیمت اجاره ها مواجه شده اند که بسیاری از ساکنان را در پیدا کردن مسکن مناسب به چالش کشیده است.
تغییر در سیاست گذاری
جمع آوری داده و تنظیم مقررات: مؤسسه ملی آمار اسپانیا به دقت آمار اجاره های کوتاه مدت را زیر نظر دارد. دولت های محلی در حال بررسی قوانین سخت گیرانه تری برای تضمین شفافیت و تعادل در بازار هستند.
مدل های گردشگری پایدار: اسپانیا در پی اتخاذ شیوه های گردشگری پایدار است تا فشار بر جوامع محلی را کاهش دهد، از جمله تشویق به اشکال جایگزین گردشگری و هدایت بازدیدکنندگان به مقاصد کمتر مشهور به جزئی از استراتژی های خود تبدیل شده است.
مشوق های مالیاتی: مشابه یونان، اسپانیا نیز به دنبال ارائه مزایای مالیاتی به مالکان است تا به انتقال از اجاره های کوتاه مدت به بلندمدت کمک کند و بتواند بازار مسکن را تثبیت کند.
چالش های منطقه مدیترانه ای
یونان و اسپانیا تنها کشورهایی نیستند که با این چالش ها دست وپنجه نرم می کنند. در سراسر مدیترانه، بسیاری از کشورهایی که به شدت به صنعت گردشگری وابسته اند، با مسائل مشابهی دست و پنجه نرم می کنند. ایجاد تعادل میان رونق اقتصادی ناشی از گردشگری و تأمین شرایط زندگی مناسب برای ساکنان محلی به یک اولویت ضروری تبدیل شده است.
پیشنهادهایی برای تعادل گردشگری و مسکن
جمع آوری داده های جامع: دولت ها باید سیستم های مؤثری برای نظارت و بررسی تأثیرات اجاره های کوتاه مدت بر بازار مسکن پیاده سازی کنند.
سیاست گذاری مشارکتی: همکاری با ذی نفعان، شامل ساکنان، مالکان و اپراتورهای گردشگری، در فرآیند تصمیم گیری اساسی است.
تشویق به اجاره بلندمدت: تأمین مشوق های مالیاتی جذاب یا یارانه هایی برای مالکان که اجاره های بلندمدت را در اولویت قرار می دهند.
ترویج گردشگری منطقه ای: تشویق گردشگران به بازدید از مقاصد کمتر شناخته شده به منظور کاهش فشار بر شهرهای بزرگ.
آگاهی بخشی عمومی: آموزش مالکان و گردشگران در خصوص تأثیر های آن ها بر جوامع محلی و بازارهای مسکن نیز非常 مهم است.
افزایش اجاره های کوتاه مدت در یونان و اسپانیا، در حالی که در حال دگرگونی چشم انداز گردشگری هستند، چالش های اساسی برای بازار مسکن ایجاد کرده است. دولت های این دو کشور با اجرای محدودیت ها، جریمه ها و ارائه مشوق های مالیاتی برای اجاره های بلندمدت در حال رسیدگی فعال به این مسائل هستند. دستیابی به توازن میان گردشگری و نیازهای مسکن می تواند به عنوان الگویی برای کشورهای دیگر در ناحیه مدیترانه که با چالش های مشابه رو به رو هستند عمل کند.