امیرعباس آذرم وند: تنش ها و صف آرایی میان حامیان و مخالفان FATF دوباره به وضوح قابل مشاهده است. این تغییر در شرایطی رخ می دهد که در طول سه سال گذشته حکومت سیزدهم، این موضوع کمتر به یکی از چالش ها و جنجال های اصلی تبدیل شده بود. در آن زمان، بحث هایی وجود داشت که نشان می داد دولت نیز تمایل به عضویت در این نهاد را دارد. اظهارات مقامات قبلی در این زمینه وجود دارد که این گرایش را تأیید می کند، اما در آن برهه زمانی این موضوع به اندازه ی حال حاضر یا دوران دوم ریاست جمهوری روحانی در کانون توجهات نبود.
مخالفان عضویت ایران در FATF بر این نکته تأکید دارند که با توجه به تحریم ها، پیوستن به FATF نتایج چندانی برای اقتصاد کشور نخواهد داشت. در عوض، موافقان این نظریه معتقدند که کشورهای تحت تحریم از جمله روسیه و کوبا نیز به FATF پیوسته اند و به جز کره شمالی، میانمار و ایران، سایر کشورها عضو این سازمان هستند.
سیدکمال سیدعلی، معاون پیشین بانک مرکزی در گفت وگو با خبرآنلاین به اهمیت پیوستن به FATF اشاره کرده و بیان داشت: «این سازمان بین المللی به منظور مقابله با اقداماتی از قبیل پولشویی و تأمین مالی فعالیت های غیرقانونی در نظام های مالی جهانی فعالیت می کند. هدف اصلی آن جلوگیری از پولشویی است تا قاچاقچیان مواد مخدر، سلاح، انسان و تروریست ها نتوانند به آسانی درآمدزایی کنند. در واقع، این اقدام ابزاری است برای مبارزه با اقدامات غیرمجاز بزرگ در حوزه مالی.»
بیشتر بخوانید:
پیش بینی یکی از اقتصاددانان از نرخ تورم در سال آینده/ چگونه ممکن است تورم به زیر ۳۰ درصد کاهش یابد؟
نرخ ارز را به بازار آزاد واگذار نکنید/ افقه: «دلواپسان» با گرانی دلار منتفع می شوند
پیش بینی کارشناسی درباره آینده نرخ ارز/ راغفر: ما در یک جنگ اقتصادی هستیم و نمی توانیم انتظار زندگی عادی داشته باشیم.
سید علی با اشاره به مشکلاتی که در مقابله با تخلفات کلان وجود دارد، به اقداماتی که از مدت ها پیش در کشورهای مختلف برای مبارزه با تخلفات در نظام مالی انجام شده، اشاره کرد و افزود: «این اقدامات به منظور مشخص نمودن پول ها انجام می شود تا فعالیت های غیرقانونی نتوانند از سیستم های بانکی بهره مند شوند.»
او درباره تفاوت میان تأثیر تحریم ها و عدم عضویت در FATF توضیح داد: «تحریم ها نتیجه تنش بین ایران و ایالات متحده هستند و تغییر در روابط این دو کشور به معنای تغییر در وضعیت تحریم ها خواهد بود. این موضوعی مجزا است اما متأسفانه در مباحث سیاسی کشور، این دو موضوع به گونه ای در نظر گرفته می شود که گویی یکسان هستند. کشورهای دیگری نیز وجود دارند که تحت تحریم قرار دارند اما عضویت در FATF را پذیرفته اند؛ مانند روسیه و کوبا.»
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی به چالش های همکاری اقتصادی ایران با سایر کشورها اشاره کرده و افزود: «این مسئله موجب بروز مشکلاتی در رابطه ما با کشورهایی مانند چین و روسیه شده است، زیرا برای نقل و انتقالات پول با این کشورها باید با بانک های خصوصی همکاری کنیم و این بانک ها تنها در صورتی حاضر به همکاری هستند که ایران به FATF ملحق شود، در حالی که آنها به تحریم های ما کنار می آیند چون بانک های خصوصی در آینده باید پاسخگو باشند.»
سید علی همچنین با انتقاد از سیاسی بودن این موضوع گفت: «در کشور ما به قدری بر این موضوع تأکید شده است که به یک چالش اساسی تبدیل شده و توجه کشورهای دیگر را نیز جلب نموده است. بخش زیادی از بحث هایی که حول این مسأله شکل گرفته، به واقعیت آن وابستگی چندانی ندارد. ما سال ها به کار خود مشغول بودیم و کسی به ما توجهی نداشت، اما از زمانی که خودمان به جدل و مناقشه روی آوردیم، همه نگاه ها به این چالش معطوف شد.»
به گفته این کارشناس اقتصادی حتی در زمینه ی حمایت از گروه های همسو با FATF نیز نمی توان مانع قابل توجهی ایجاد کرد، به طوری که هم اکنون برخی از حامیان گروه های تندرو و تروریستی همچون داعش و القاعده نیز جزو اعضای آن هستند.
او افزود: «این اقدامات ممکن است دو دهه پیش از طریق سیستم بانکی و کانال های رسمی انجام می شد اما امروزه شیوه های پیچیده تری اتخاذ می گردد. وقتی گفته می شود در موقعیتی که تحریم نبودیم، خودمان باعث خود تحریمی شده ایم، این به این معنی است که می توانستیم هم حساسیت بانک های دیگر را کمتر نماییم و هم از تشدید مشکلات اقتصادی در دوره ی تحریم جلوگیری کنیم.»
این تحلیل گر بانکی در پاسخ به مانع هایی که برای افتتاح حساب توسط ایرانیان در بانک های خارج وجود دارد، تصریح کرد: «مسأله این است که وقتی عضو FATF نیستیم پول ایرانیان مشخص نیست و بانک ها حق ندارند پولی که آن مشخص نشده باشد را قبول کنند. به واقع، این خود بانک ها هستند که هر سال گزارشی از عملکرد خود در این زمینه ارائه می دهند و آن دسته از بانک هایی که مایل به همکاری با ما هستند نیز در این راستا سخت گیر می باشند.»
این کارشناس حوزه بانکی بر این باور است که FATF یک موضوع فنی است که در بستر تنش های سیاسی و جناحی، به عواملی برای کشمکش های شدیدتر تبدیل شده است.
سید علی در پایان افزود: «FATF از نظر من ابزاری است که با کمک آن می توان با پدیده پولشویی مقابله نمود، زیرا زمانی که پول ها شفاف شود، بسیاری از فسادهای موجود غیرممکن می گردند. در مورد موسسات غیرمجاز، آمارها نشان می دهد که بخشی از سپرده گذاران که سودهای بالا دریافت می کردند هیچگاه در پی پس گرفتن پول های خود نبوده اند زیرا این پول ها با مشکل مواجه بوده و با سپرده گذاری در این موسسات در حال پولشویی بوده اند.»
وی تأکید کرد: «اگر ما به FATF بپیوندیم و قوانین آن را در کشور خود اجراء کنیم، اختلاس و فساد کاهش خواهد یافت. با این اقدام، خلافکاران در استفاده از سیستم بانکی با دشواری مواجه خواهند شد و مجبور به استفاده بیشتر از پول نقد خواهند بود که این مسئله خود به ذات دشواری و افزایش هزینه های فعالیت های غیرقانونی آنها منجر خواهد شد. به همین دلیل است که بخشی از خلافکاران جهانی امروز به پولشویی از طریق کازینوها روی آورده اند. به شما وعده می دهم که به زودی FATF و قوانین آن در سطح صرافی ها نیز پیاده سازی خواهد شد.»
۲۲۳۲۲۹