رئیس سازمان فضایی ایران از دستیابی به پیشرفت های چشمگیر در زمینه طراحی و تولید کپسول های زیستی با وزن ۱۵۰۰ کیلوگرم خبر داد و به طور خاص اعلام کرد: در حال حاضر تسهیل مراحل طراحی این کپسول ها که قابلیت جابه جایی انسان را خواهند داشت، در حال انجام است و پس از آن، ساخت نمونه های اولیه زیر سیستم های مرتبط با این کپسول آغاز خواهد شد.
دکتر حسن سالاریه به توضیح فعالیت های سازمان فضایی در حوزه کپسول های زیستی و برنامه های اعزام انسان به فضا پرداخت و اضافه کرد: این پروژه ها با همکاری مراکز تحقیقاتی معتبر از جمله پژوهشگاه هوافضای وزارت علوم که سابقه ای طولانی در این راستا داشته، در حال پیگیری است. در سال ۱۴۰۲، برای نخستین بار کپسول زیستی با وزن ۵۰۰ کیلوگرم به فضا پرتاب شد و اکنون مراحل طراحی نمونه های جدید با وزن ۱۵۰۰ کیلوگرم و قابلیت های بهبود یافته ادامه دارد.
وی همچنین کپسول های زیستی جدید را از نظر وزن در کلاس ۱۵۰۰ کیلوگرم معرفی کرد و در حالی که مشروعیت مراحل طراحی را یادآور شد، بیان کرد: طراحی این کپسول ها به زودی به پایان خواهد رسید. همچنین باید تا سال ۱۴۰۴، نمونه های اولیه آزمایشگاهی و تحقیقاتی کپسول ۵۰۰ کیلوگرمی با ویژگی های بهبود یافته نیز تکمیل گردند.
این مقام مسئول در خصوص پرتاب نمونه اولیه کپسول زیستی ۱۵۰۰ کیلوگرمی در سال ۱۴۰۵ اشاره کرد و تأکید نمود: فاز طراحی مرتبط با کپسول های زیستی ۱۵۰۰ کیلوگرمی که توانایی حمل انسان را به صورت واقعی دارد، در حال پیشرفت است و پس از آن مراحل ساخت نمونه های اولیه زیرسیستم های این کپسول شروع خواهد شد.
سالاریه به این نکته اشاره کرد که این پروژه از جنبه های علمی و اکتشافات فضایی، اعزام انسان به ماورای جو و تحقق پرتاب هایی که امکان حمل انسان را فراهم نماید، از پروژه های حیاتی برای کشور به شمار می آید. همچنین، این پروژه دارای اهمیت ویژه ای از نظر توسعه فرآیندهای فضایی، رونق اقتصادی و صنعت فضایی کشور است و لذا همکاری با کشورهایی که در این زمینه از پیشرفت های صنعتی برخوردارند، یکی از الزامات کلیدی به شمار می رود.
وی همچنین بر این نکته تأکید کرد که یکی از ویژگی های برجسته کپسول های جدید ۵۰۰ کیلوگرمی، ارتقاء قابل توجه در زمینه های هدایت، کنترل و ناوبری است. به علاوه، این کپسول ها باید امکان بازگشت آرام به جو و فرود نرم بر روی زمین را داشته باشند که باید نسبت به کپسول های ۵۰۰ کیلوگرمی پیشرفت محسوسی را نشان دهد.
سالاریه در ادامه بیان کرد که در کپسول های زیستی ۱۵۰۰ کیلوگرمی، ویژگی های مربوط به حفظ حیات موجودات زنده در سطحی جدید تقویت خواهد شد و یادآور شد: طبق توضیحات ارائه شده، یکی از دیگر ویژگی هایی که باید به کپسول های زیستی اضافه گردد، فناوری های پیشرفته در زمینه هدایت و کنترل است که نیاز به ارتقاء قابل توجه دارد.
وی همچنین به نحوه پیشرفت و توسعه فناوری های مربوط به حامل کپسول و نحوه قرارگیری آن در مدار اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: شتابی که بر کپسول های زیستی و سرنشینان آن وارد می شود، باید به گونه ای تنظیم گردد که موجود زنده توانایی تحمل آن را داشته باشد و در این راستا در حال انجام فعالیت های لازم هستیم.
توسعه هوش مصنوعی و صنعت فضایی
سالاریه در ادامه به کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت فضایی اشاره کرد و بیان داشت: صنعت فضایی همانند سایر صنایع به ویژه به خاطر چالش های فنی خود، به شدت نیازمند به کارگیری هوش مصنوعی و ابزارهای پردازش پیشرفته است. به عنوان نمونه، هوش مصنوعی می تواند کیفیت و سرعت تحلیل داده های مرتبط با تصاویر ماهواره ای را به طرز قابل توجهی افزایش دهد.
وی به برخی کاربردهای هوش مصنوعی برای تهیه نقشه ها، شناسایی تغییرات سطح زمین با توجه به پدیده های زمین خواری و چالش های مدیریت زمین، ارزیابی شرایط زیر کشت و برآورد خسارات ناشی از حوادث اشاره کرد و بیان داشت: هوش مصنوعی به واسطه الگوریتم های به کار رفته و داده های جمع آوری شده، می تواند فرآیندها را سریع تر انجام دهد، اگرچه احتمال خطا وجود دارد، اما سرعت عمل در انجام وظایف را بهبود می بخشد.
رئیس سازمان فضایی در ادامه به تأثیر هوش مصنوعی در پیشرفت ماهواره ها و صنعت پرتابگرها اشاره کرد و خاطر نشان ساخت: در حال حاضر از پردازنده های با کیفیت بالا در صنعت فضایی بهره برداری می شود که این امر توانایی استفاده گسترده از الگوریتم ها و نرم افزارهای مربوط به هوش مصنوعی را در این صنعت فراهم می آورد. این تحول منجر به بهبود کیفیت سیستم های کنترل کیفیت، ارتباطات، مدیریت انرژی و سایر زیر سیستم ها نظیر کنترل دما خواهد شد.
وی در پایان تأکید کرد که با توسعه و گسترش به کارگیری این زیر سیستم ها، طبیعتاً عملکرد ماهواره ها و پرتابگرها بهبود خواهد یافت، که نه تنها از لحاظ اقتصادی ساخت و پرتاب ماهواره ها را به صرفه تر خواهد کرد، بلکه امکان استفاده از سیستم های پیشرفته تر را نیز فراهم می آورد. این نکته به علاوه به انجام برخی پردازش های تصویر در بطن خود ماهواره ها کمک خواهد کرد و مزایای تکنیکی بسیاری که شرح آن به زمان و فضایی بیشتر نیاز دارد.