بسیاری از افراد به دنبال شیوه‌های سالم‌تری برای شیرین کردن غذاها و نوشیدنی‌های خود هستند. شکر سفید، علی‌رغم اینکه معمولاً استفاده میشود، با افزایش وزن، دیابت و سایر مسائل بهداشتی مرتبط شناخته میشود. به همین دلیل، افراد بیشتری به جایگزین‌های طبیعی همچون عسل و شکر قهوه‌ای تمایل پیدا کرده‌اند.
به نقل از انلی مای هلث؛ آیا واقعاً عسل و شکر قهوه‌ای گزینه‌های سالم‌تری هستند؟ آیا این دو می‌توانند به عنوان جایگزین‌های بهتری برای شکر در راستای بهبود سلامت مورد استفاده قرار گیرند؟ بیایید به بررسی نظرات کارشناسان و یافته‌های علمی بپردازیم.
آیا عسل و شکر قهوه‌ای از شکر سفید سالم‌تر هستند؟
ساکشی سینگ، کارشناس تغذیه، توضیح می‌دهد: «عسل و شکر قهوه‌ای معمولاً به عنوان انتخاب‌های سالم‌تر در نظر گرفته می‌شوند، چرا که کمتر فرآوری شده و دارای برخی مواد مغذی هستند. شکر قهوه‌ای حاوی مواد معدنی‌ای مانند آهن، کلسیم و منیزیم است، در حالی که عسل دارای آنتی‌اکسیدان‌ها و مقدار ناچیزی ویتامین و مواد معدنی است.» او اضافه می‌کند: «برخلاف شکر سفید که فقط شامل کالری خالی است، عسل و شکر قهوه‌ای اندکی ارزش غذایی دارند. اما باید به یاد داشت که این‌ها نیز نوعی قند به حساب می‌آیند و باید به میزان متعادل مصرف شوند.»
شکر قهوه‌ای از عصاره تغلیظ‌شده نیشکر حاصل میشود که به دلیل فرآوری کمتر، درصد بیشتری از مواد معدنی را حفظ می‌کند. این نوع شکر به تدریج بیشتری جذب میشود و در نتیجه، قند خون را به سرعت بالا نمی‌برد. از سوی دیگر، عسل که توسط زنبورها تولید میشود، شامل قندهای طبیعی، آنتی‌اکسیدان‌ها و خواص ضدباکتریایی است. برخی افراد برای تسکین سرفه یا گلودرد از عسل بهره می‌برند.
نظر پژوهش‌ها چیست؟
در مرور مطالعات منتشر شده در PubMed، تأثیرات شکر نیشکر، عسل و شکر قهوه‌ای بر قند خون و وزن بدن در موش‌های دیابتی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان می‌دهند که عسل کمترین تأثیر را بر افزایش قند خون و وزن نسبت به شکر سفید و شکر قهوه‌ای دارد. شکر قهوه‌ای، با وجود مواد معدنی موجود، افزایش بیشتری در قند خون و وزن ایجاد کرد. بر اساس این یافته‌ها، پژوهشگران نتیجه‌گیری کردند که عسل می‌تواند گزینه‌ای کم‌خطر برای افراد دیابتی باشد، هرچند که باید از همه شیرین‌کننده‌ها با احتیاط و در حجم‌های متعادل استفاده گردد.
آیا زیان‌هایی هم دارد؟
ساکشی سینگ هشدار می‌دهد: «با اینکه عسل و شکر قهوه‌ای برای سلامتی مزایایی دارند، اما هنوز هم دارای کالری و قند بالایی هستند. مصرف بیش از حد این مواد می‌تواند مشابه شکر معمولی منجر به اضافه وزن و افزایش خطر ابتلا به دیابت و بیماری‌های قلبی شود.» او پیشنهاد می‌کند که این مواد در مقادیر کم مصرف شوند و نباید تصور کرد که چون طبیعی هستند، می‌توان آن‌ها را به‌راحتی مصرف کرد. به‌ویژه افرادی که مبتلا به دیابت هستند باید احتیاط کنند، زیرا شکر قهوه‌ای دارای شاخص گلیسمی بالایی است و ممکن است قند خون را به سرعت افزایش دهد.
چگونه به طور صحیح از عسل و شکر قهوه‌ای استفاده کنیم؟
• می‌توانید به‌جای استفاده از شکر سفید، برای شیرین کردن چای، دسر یا صبحانه از عسل یا شکر قهوه‌ای بهره بگیرید، اما مقدار مصرف را محدود کنید.
• برای بهره‌مندی از حداکثر خواص، از عسل خام و غیرقابل فرآوری و شکر قهوه‌ای طبیعی استفاده کنید.
• برای شیرین کردن طبیعی غذاها، می‌توانید از میوه‌ها استفاده کنید؛ چرا که علاوه بر طعم دلپذیر، فیبر و ویتامین نیز ارائه می‌دهند.
• هرگز به نوزادان زیر یک سال عسل ندهید، زیرا خطر ابتلا به بوتولیسم نوزادی وجود دارد.
نتیجه‌گیری
عسل و شکر قهوه‌ای می‌توانند گزینه‌های مناسب‌تری در مقایسه با شکر سفید باشند، چرا که دارای برخی مواد مغذی و فواید سلامتی هستند. اما باید به خاطر داشت که این‌ها نیز قند هستند و باید با احتیاط مورد استفاده قرار گیرند. همان‌طور که ساکشی سینگ بیان می‌کند: «طبیعی بودن به معنای سالم بودن نیست، به ویژه زمانی که مقدار مصرف بالا باشد.» برای حفظ سلامت، بهتر است مصرف هر نوع قند افزوده را محدود کرده و بیشتر بر روی غذاهای کامل مانند میوه‌ها برای تأمین شیرینی تمرکز کنید.