به گزارش خبرنگار ایلنا، تهیهکنندگی تئاتر همواره جای بحث داشته است. البته که در دهههای هفتاد و شصت، و حتی هشتاد تهیهکنندگی در تئاتر تعریف خاصی نداشت. اگر از تئاتریها سوال میکردید که تهیهکننده اثر شما چه کسی است؟ پاسخ میداد؛ مگر تئاتر سینماست که تهیهکننده داشته باشد! اما حال چند سالی است تهیهکنندگی که مبنای آن مدیر تولیدی است در تئاتر معنایی مشخص یافته است. دلیل اصلی این ایجاد و توجه را باید بالا رفتن مخارج تولید و اجرا دانست. همچنین بازار کساد تئاتر و عدم بازگشت سرمایه (چه رسد به سود!)، این مهم را اولویت بخشیده است.
میثم عباسی یکی از تهیهکنندگان حال حاضر تئاتر است که آخرین فعالیت او همکاری با سیروس همتی در نمایش «ویلا»، به عنوان مجری طرح است. این اثر هشتم اردیبهشتماه به اجراهای خود در سالن چهارسوی مجموعه تئاتر شهر به کار خود پایان داد.
عباسی سابقه فعالیت در سه حوزه سینما، تئاتر و تلویزیون را در کارنامه دارد. او که دارای دکترای اقتصاد بینالملل بوده و همزمان در رشته حقوق نیز تحصیل میکند، علاوه بر ساخت و تهیه چندین فیلم کوتاه و مستند، به عنوان مجری طرح آثار سینمایی و نمایشی مختلفی نیز حضور داشته است.
میثم عباسی در این گفتوگو از چالشهای تهیهکنندگی تئاتر در شرایط دشوار اقتصادی، جنگ، سختی مدیریت پروژههای پرجمعیت نمایشی، تأثیر بحرانهای اجتماعی بر فضای تئاتر و اهمیت زنده نگه داشتن هنر نمایش بهعنوان «ستون فرهنگ و هنر» سخن گفته و تأکید میکند که تئاتر همچنان میتواند پلی برای همدلی و پیوند میان مردم باشد.
با توجه به تمام مشکلات و مصائب اقتصادی و زندگی در شرایط نه جنگ و نه صلح، آیا میتوان فعالیت در حوزه تئاتر را نوعی سرمایهگذاری تلقی کرد؟
تئاتر ستون فرهنگ و هنر این مرز و بوم است. اگر تئاتر نباشد، پرورش استعدادها در هنر ناقص میماند. در اصل، تئاتر پرورشگاه فکر و اندیشه است.
با توجه به تجربهتان در امر تهیهکنندگی تصویر و کارگردانی فیلم کوتاه، کمی از تفاوتهای تهیهکنندگی در «سینما» و «تئاتر» بگویید.
بحث تهیهکنندگی در فیلم و تئاتر متفاوت است. در تئاتر شما اجازه خطا یا برداشت مجدد ندارید و تماشاگر همهچیز را مستقیم میبیند. بدون شک، مدیریت در تئاتر سختتر از فیلم است، چون در سینما هر سکانس را میتوان چند بار گرفت، اما در تئاتر همهچیز زنده اتفاق میافتد و کوچکترین خطا دیده میشود. در بحث اقتصادی هم بازگشت سرمایه در تئاتر قابل پیشبینیتر است، اما در حوزه تصویر و فیلم کوتاه بیشتر باید چشم به جشنوارهها و جوایز داشت.
به عنوان فردی که تجربه داوری جشنوارههای بینالمللی را دارید، به نظرتان تئاتر ایران امروز چقدر قابلیت حضور جدیتر در رویدادهای جهانی را دارد؟
تئاتر ایران ریشه در فرهنگ این سرزمین دارد و آوازه آن در دنیا پیچیده است. داوری تئاتر هم نسبت به فیلم بسیار سختتر است، به این دلیل که باید به بازی، صحنه، لباس و جزئیات زیادی دقت کرد.
به نظرتان تهیهکننده تئاتر باید کدام مورد را در کارش اولویت قرار دهد، مدیر باشد، صرفا به حمایت از هنرمند بیاندیشد یا استراتژیهای اقتصادی را مد نظر داشته باشد؟
به نظرم، تهیهکننده باید هم مدیر باشد و هم استراتژیست اقتصادی و به این واسطه است که میتواند پروژه را پیش ببرد و شرایطی فراهم کند که همه عوامل با انگیزه برای ارتقای اثر تلاش کنند.
اگر بخواهید توصیهای به جوانانی که میخواهند وارد حوزه تهیهکنندگی و مدیریت پروژههای نمایشی شوند داشته باشید، آن توصیه چیست؟
صبر، مدیریت، روابط عمومی بالا و تلاش مداوم میتواند از یک جوان، تهیهکنندهای حرفهای در تئاتر یا سینما بسازد.
با وجود تجربه در حوزههای مختلف هنری، چه چیزی باعث شد همچنان در فضای تولید و حمایت از تئاتر بمانید؟
اول از همه عشق و علاقه. مسئله دیگر این است که در هنر، دایره دوستان و ارتباطات گستردهتر میشود و هرچه این دایره بزرگتر باشد، تجربه بیشتری به دست میآورید. در حقیقت، همین روابط، دوستیها و آثاری که خلق میکنید، سرمایه اصلی هر تهیهکننده است.
در فرآیند تولید «ویلا»، چطور میان دغدغههای اقتصادی و کیفیت هنری تعادل ایجاد کردید؟
شرایط اقتصادی از روز اول ما را با چالش روبهرو کرد و افزایش روزانه قیمتها ثبات را از برآوردهای مالی گرفته بود، اما با جلسات مشترکی که با کارگردان داشتیم، توانستیم این بحران را مدیریت کنیم. از مسئولان هم میخواهم حمایت بیشتری از تئاتر داشته باشند و توجه جدیتری به این هنر شود.
به عنوان مجری طرح و تهیهکننده، مهمترین مسئولیتی که از روز اول بر عهده داشتید چه بود؟
با توجه به متن فوقالعاده و کارگردانی حرفهای آقای همتی، عمده مسئولیتی که دغدغه من بود، رضایت و جلب نظر تماشاگر بود. ما در جشنوارههای شهر و فجر جوایز متعددی گرفتیم و همین مسئله انتظارات ما را برای اجرای عمومی بالاتر میبرد.
با اجراهایی که اخیرا به پایان رسید چالش نداشتید؟
شروع اجرای نمایش «ویلا» ما با حوادث مختلفی گره خورد؛ ابتدا اتفاقات دیماه و در پایان اجرا هم جنگ. در آن مقطع مردم از تئاتر فاصله گرفته بودند و حال و حوصلهای برای دیدن نمایش نداشتند، اما با آغاز دوباره اجراها پس از جنگ، استقبال گرم و پرشور مردم از تئاتر من را شگفتزده کرد. به نظرم تئاتر و سینما پلی برای همدلی هستند و اگر بگویم «ایران همدل» را میتوان در تئاتر دید، بیراه نگفتهام. از طرفی، در چنین اجراهایی که تعداد پرسوناژها زیاد و صحنهها متعدد و متفاوت است، هماهنگی بسیار سخت میشود، اما حضور بازیگران حرفهای و کارگردانی دقیق باعث شد این دشواریها روانتر پیش برود. بزرگترین چالش ما همان حوادثی بود که اتفاق افتاد.
آیا ناگفتهای دارید؟
امیدوارم دیگر هیچوقت مسائلی چون جنگ برای ایران عزیز ما رخ ندهد، چون مردم ایران در شرایط سخت به شکلی غیرقابل پیشبینی متحد میشوند.
/