دانشمندان در حال بررسی نحوه رشد سلولهای بنیادی در فضا هستند؛ پژوهشی که میتواند راه را برای توسعه درمانهای مؤثرتر برای سرطان و بسیاری از بیماریهای جدی دیگر هموار کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ تحقیقات انجامشده در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) به متخصصان کمک میکند تا رفتار این سلولهای حیاتی را در محیطی منحصربهفرد با جاذبه بسیار کمتر از زمین بهتر درک کنند.
چرا سلولهای بنیادی در فضا متفاوت رشد میکنند؟
سلولهای بنیادی، سلولهای ویژهای هستند که میتوانند به انواع مختلف سلولهای بدن تبدیل شوند. این سلولها نقش مهمی در ترمیم بافتهای آسیبدیده دارند و هماکنون نیز در برخی روشهای درمانی مورد استفاده قرار میگیرند.
پژوهشگران معتقدند که در آینده، سلولهای بنیادی میتوانند به درمان بیماریهایی مانند:
* سرطان
* بیماریهای قلبی
* بیماری پارکینسون
* آسیبهای نخاعی
کمک کنند.
به گفته ناسا، پرورش سلولهای بنیادی در فضا فرصتهایی را فراهم میکند که دستیابی به آنها روی زمین بسیار دشوار است. در شرایط عادی جاذبه زمین، سلولها به شیوهای مشخص تهنشین شده و رشد میکنند. اما در محیط ریزگرانش (Microgravity) ایستگاه فضایی بینالمللی، سلولها قادرند ساختارهایی بزرگتر و پیچیدهتر تشکیل دهند.
این ویژگی به دانشمندان اجازه میدهد سلولها را با دقت بیشتری مطالعه کرده و شناخت عمیقتری از نحوه عملکرد آنها به دست آورند.
تولید سلولهای بنیادی با کیفیت بالاتر
یکی از اهداف اصلی این تحقیقات، بهبود فرآیند تولید سلولهای بنیادی برای کاربردهای پزشکی است.
تولید تعداد زیادی سلول بنیادی سالم و باکیفیت روی زمین معمولاً فرآیندی دشوار و پرهزینه است. اما دانشمندان دریافتهاند که سلولهای بنیادی رشدیافته در فضا ممکن است:
* سریعتر تکثیر شوند،
* مدت طولانیتری سالم باقی بمانند،
* و کیفیت بالاتری برای استفاده درمانی داشته باشند.
این دستاورد میتواند در آینده باعث شود درمانهای مبتنی بر سلولهای بنیادی مؤثرتر، در دسترستر و مقرونبهصرفهتر شوند.
سلولهای بنیادی و نبرد با سرطان
یکی از حوزههای مورد توجه پژوهشگران، استفاده از سلولهای بنیادی در مبارزه با سرطان است.
دانشمندان امیدوارند با بررسی نحوه رشد و تعامل سلولها در فضا، اطلاعات بیشتری درباره:
* شکلگیری تومورها،
* نحوه رشد سلولهای سرطانی،
* و چگونگی گسترش سرطان در بدن
به دست آورند.
این دانش میتواند به پزشکان کمک کند درمانهای جدیدی طراحی کنند که سلولهای سرطانی را با دقت بیشتری هدف قرار دهند و در عین حال آسیب کمتری به بافتهای سالم وارد کنند.
نمونههای سلولهای بنیادی به ایستگاه فضایی بینالمللی ارسال میشوند و فضانوردان روند رشد و تکامل آنها را زیر نظر میگیرند. سپس این سلولها برای انجام بررسیهای دقیقتر به آزمایشگاههای زمینی بازگردانده میشوند.
ایستگاه فضایی بینالمللی طی دو دهه گذشته به یکی از مهمترین مراکز تحقیقات پزشکی تبدیل شده است. شرایط منحصربهفرد فضا به دانشمندان امکان انجام آزمایشهایی را میدهد که روی زمین امکانپذیر نیست.
مطالعات پیشین انجامشده در این ایستگاه تاکنون به پیشرفتهایی در حوزههای زیر منجر شدهاند:
* پزشکی
* زیستفناوری
* توسعه داروها و درمانهای نوین
چشمانداز آینده
اگرچه این تحقیقات هنوز در مراحل اولیه قرار دارند، متخصصان معتقدند نتایج آن میتواند تأثیر چشمگیری بر آینده نظام سلامت داشته باشد.
روشهای بهتر برای پرورش سلولهای بنیادی ممکن است به درمان مؤثرتر طیف گستردهای از بیماریها و آسیبها منجر شود. همچنین این دستاورد میتواند روند توسعه پزشکی شخصیسازیشده را سرعت ببخشد؛ رویکردی که در آن درمانها بر اساس ویژگیها و نیازهای هر بیمار طراحی میشوند.
جمعبندی
آنچه امروز در مدار زمین و در ایستگاه فضایی بینالمللی در حال وقوع است، ممکن است فردا به درمانهای نجاتبخش روی زمین تبدیل شود. پژوهش درباره رشد سلولهای بنیادی در فضا نهتنها مرزهای دانش فضایی را گسترش میدهد، بلکه میتواند راهگشای نسل جدیدی از درمانها برای سرطان، بیماریهای عصبی، مشکلات قلبی و بسیاری از بیماریهای دشوار دیگر باشد.