ابهام در وضعیت امتحانات پایانی
یک هفته پس از ابلاغ بخشنامه وزارت علوم برای برگزاری حضوری کلاسهای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری، دانشگاههای کشور از امروز پس از حدود سه ماه آموزش غیرحضوری بار دیگر میزبان دانشجویان تحصیلات تکمیلی شدند. این در حالی است که دانشجویان کارشناسی همچنان آموزش خود را به صورت مجازی دنبال میکنند و تکلیف امتحانات پایان ترم در دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم هنوز نهایی نشده است.
نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ برای دانشگاههای کشور، نیمسالی متفاوت و پر فراز و نشیب بود. شرایط ویژه ماههای گذشته سبب شد بخش عمدهای از آموزش دانشگاهی در کشور به فضای مجازی منتقل شود و دانشجویان بسیاری از دانشگاهها بیش از سه ماه را دور از محیطهای آموزشی سپری کنند.
با این حال اکنون و در حالی که شمارش معکوس برای پایان ترم آغاز شده است، وزارت علوم و وزارت بهداشت با صدور بخشنامههای جدید، زمینه بازگشت تدریجی دانشجویان به دانشگاهها را فراهم کردهاند؛ تصمیمی که از امروز در بسیاری از مراکز آموزش عالی کشور اجرایی میشود.
بازگشت دانشجویان تحصیلات تکمیلی به دانشگاه
نخستین گام برای احیای آموزش حضوری در دانشگاهها با نامه معاون آموزشی وزارت علوم برداشته شد. ابوالفضل واحدی در نامهای خطاب به روسای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی اعلام کرد که با هدف حرکت تدریجی به سمت آموزش حضوری، دانشگاهها باید تمهیدات لازم را برای تداوم فعالیتهای پژوهشی و برگزاری کلاسهای حضوری دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی را در هفتههای باقیمانده تا پایان نیمسال فراهم کنند.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری طی ماههای گذشته بخش قابل توجهی از فعالیتهای آموزشی و حتی برخی امور پژوهشی خود را به صورت غیرحضوری دنبال کرده بودند. اکنون دانشگاهها موظف شدهاند با فراهم کردن زیرساختها و شرایط لازم، زمینه حضور دوباره این دانشجویان را در محیطهای آموزشی و پژوهشی فراهم کنند.
بررسی اطلاعیههای منتشر شده از سوی دانشگاههای مختلف نیز نشان میدهد بخش قابل توجهی از مراکز آموزش عالی از امروز شنبه نهم خرداد ماه جاری کلاسهای حضوری تحصیلات تکمیلی را آغاز کردهاند و دانشجویان ارشد و دکتری پس از حدود سه ماه بار دیگر به دانشگاه بازمیگردند.
وضعیت متفاوت دانشجویان کارشناسی
اگرچه بازگشت دانشجویان تحصیلات تکمیلی به دانشگاهها آغاز شده است، اما وضعیت دانشجویان کارشناسی همچنان متفاوت به نظر میرسد.
وزارت علوم در بخشنامه اخیر خود صرفاً امکان برنامهریزی برای برگزاری کلاسهای فشرده حضوری دروس کارگاهی و آزمایشگاهی مقاطع کارشناسی و کاردانی را پیشبینی کرده و درباره ازسرگیری کامل آموزش حضوری این مقاطع تصمیمی اتخاذ نشده است.
بر همین اساس، بسیاری از دانشگاهها تاکنون برنامهای برای بازگشت کامل دانشجویان کارشناسی اعلام نکردهاند و به نظر میرسد بخش عمده این دانشجویان نیمسال جاری را به صورت “مجازی” به پایان برسانند؛ موضوعی که میتواند سال تحصیلی جاری را برای دانشجویان کارشناسی به یکی از متفاوتترین سالهای تحصیل در سالهای اخیر تبدیل کند.
نحوه برگزاری کلاسهای دانشگاههای علوم پزشکی
در این شرایط دانشگاههای علوم پزشکی وضعیت متفاوتی را تجربه کردهاند. هرچند بخشی از دروس نظری این دانشگاهها نیز در مقاطعی به صورت مجازی برگزار شد، اما ماهیت عملی، آزمایشگاهی، کارآموزی و بالینی رشتههای علوم پزشکی موجب شد روند بازگشت به آموزش حضوری در این دانشگاهها سریعتر از دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم باشد.
بسیاری از دانشگاههای علوم پزشکی از هفتههای پس از تعطیلات نوروزی بخش قابل توجهی از فعالیتهای آموزشی خود را به صورت حضوری دنبال کردند و دانشجویان رشتههای مختلف علوم پزشکی برای حضور در کلاسهای عملی و دورههای بالینی به دانشگاهها و مراکز درمانی بازگشتند.
در همین راستا معاونت آموزشی وزارت بهداشت نیز در جدیدترین بخشنامه خود ضمن تاکید بر بخشنامههای قبلی، اعلام کرده است دانشگاهها میتوانند در فرصت باقیمانده تا پایان ترم، کلاسهای حضوری دانشجویان تحصیلات تکمیلی را برگزار کنند.
همچنین در این بخشنامه بار دیگر بر برگزاری حضوری تمامی کلاسهای عملی و بالینی دانشجویان تاکید شده است؛ موضوعی که نشان میدهد وزارت بهداشت همچنان آموزش حضوری در بخشهای مهارتی و بالینی را جزو اصول غیرقابل چشمپوشی آموزش علوم پزشکی میداند.
«امتحانات» مهمترین ابهام باقیمانده
در حالی که تکلیف کلاسهای آموزشی تا حدود زیادی روشن شده است، مهمترین پرسش دانشجویان دانشگاههای وزارت علوم به نحوه برگزاری امتحانات پایان نیمسال مربوط میشود.
در این زمینه وزارت بهداشت در این زمینه موضعی شفاف اتخاذ کرده و در تازهترین بخشنامه خود بار دیگر بر برگزاری حضوری تمامی آزمونهای پایان ترم تاکید کرده است. به این ترتیب دانشجویان دانشگاههای علوم پزشکی باید خود را برای حضور در دانشگاهها و شرکت در آزمونهای حضوری آماده کنند.
اما در دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم وضعیت متفاوت است. تاکنون بخشنامه رسمی درباره نحوه برگزاری امتحانات منتشر نشده و دانشجویان همچنان در انتظار تصمیم نهایی مسئولان هستند.
این در حالی است که وزیر علوم طی روزهای اخیر اعلام کرده تصمیمگیری درباره نحوه برگزاری آزمونهای پایان ترم به زودی نهایی و اعلام خواهد شد. پیش از این نیز معاون آموزشی وزارت علوم در گفتوگو با ایسنا از تمایل این وزارتخانه برای برگزاری حضوری امتحانات خبر داده بود؛ البته تصمیم نهایی به شرایط موجود و ملاحظات امنیتی بستگی خواهد داشت.
اکنون با بازگشایی تدریجی دانشگاهها، مراکز آموزش عالی کشور وارد مرحلهای تازه از نیمسال دوم شدهاند. مرحلهای که در آن دانشگاهها باید در مدت زمان کوتاه باقیمانده، علاوه بر تکمیل برنامههای آموزشی و پژوهشی، برای برگزاری امتحانات پایان ترم و جمعبندی فعالیتهای نیمسال جاری نیز برنامهریزی کنند.
هرچند بازگشت دانشجویان تحصیلات تکمیلی به دانشگاهها را میتوان نخستین گام در مسیر عادیسازی فعالیتهای آموزش عالی دانست، اما همچنان برخی ابهامات از جمله نحوه برگزاری امتحانات پایان ترم و وضعیت نهایی دانشجویان کارشناسی پابرجاست؛ ابهاماتی که انتظار میرود در روزهای آینده با تصمیمگیری مسئولان و اعلام وزارت علوم برطرف شود.